KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sosyoekonomi / 2026 / Cilt: 33 Sayı: 64

Otomotiv Sektöründe Endüstri 4.0 Çerçevesinde Dijital Olgunluk Düzeylerinin Belirlenmesi, Konya Örneği

Determining Digital Maturity Levels Within the Framework of Industry 4.0 in the Automotive Sector: Konya Example

Semih Büyükipekçi(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, TURİZM FAKÜLTESİ, TURİZM İŞLETMECİLİĞİ BÖLÜMÜ)0000-0002-5617-4021
Ahmet Duman0000-0002-7722-8340
Sayfa
261–285
Yayın Tarihi
2025-04-26
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bununla birlikte, işletmelerin akıllı işlemler ve akılı ürünlere yönelik seviyelerinin daha iyi olduğu görülürken, akıllı fabrika ve örgütsel yönlerinin geliştirilmesi gereken alanlar olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, Konya’da faaliyet gösteren otomotiv sanayi işletmelerinin Endüstri 4.0 dijital olgunluk düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada, otomotiv sanayi yedek parça alanında seri üretim yapan 9 işletmeden toplanan veriler üzerinden analiz gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bununla birlikte, işletmelerin akıllı işlemler ve akılı ürünlere yönelik seviyelerinin daha iyi olduğu görülürken, akıllı fabrika ve örgütsel yönlerinin geliştirilmesi gereken alanlar olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Otomotiv Sanayi · Endüstri 4.0 · Dijital Olgunluk

Özet

Bu çalışmada, Konya’da faaliyet gösteren otomotiv sanayi işletmelerinin Endüstri 4.0 dijital olgunluk düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, otomotiv sanayi yedek parça alanında seri üretim yapan 9 işletmeden toplanan veriler üzerinden analiz gerçekleştirilmiştir. İşletmelerde görevli uzmanlar ve yöneticilerden elde edilen veriler üzerinden de Olgunluk modeli, ARAS ve SAW yöntemi analizleri gerçekleştirilmiştir. Genel olarak işletmelerin Endüstri 4.0 olgunluk düzeylerinin (3,50/5,00) “orta seviye” olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, işletmelerin akıllı işlemler ve akılı ürünlere yönelik seviyelerinin daha iyi olduğu görülürken, akıllı fabrika ve örgütsel yönlerinin geliştirilmesi gereken alanlar olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

This study aims to determine the digital maturity levels of automotive enterprises in Industry 4.0 as they operate in Konya. In the study, analysis was conducted on data collected from nine enterprises engaged in mass production of automotive industry spare parts. Maturity model, ARAS, and SAW method analyses were performed based on data obtained from experts and managers working in the enterprises. In general, it has been observed that the Industry 4.0 maturity level of enterprises (3.50/5.00) is at a medium level. However, while it is seen that the level of enterprises for smart processes and smart products is better, it has been concluded that there are areas that need improvement in smart factories and organisational aspects.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Büyükipekçi, S., Duman, A. (2025). Otomotiv Sektöründe Endüstri 4.0 Çerçevesinde Dijital Olgunluk Düzeylerinin Belirlenmesi, Konya Örneği. Sosyoekonomi, Cilt: 33 Sayı: 64, 261–285. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2025.02.11

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (86)

  1. Akdil, K.Y. et al. (2018), “Maturity and Readiness Model for Industry 4.0 Strategy”, in: A. Üstündağ & E. Cevikcan (eds.), Industry 4.0: Managing The Digital Transformation (61-93), Birmingham: Springer.
  2. Akman, G. & Z. Kökümer (2023), “Endüstri 4.0 Kapsamında Beyaz Eşya Sektöründe Dijital Dönüşüm Yetkinliğinin MACBETH ve EDAS Yöntemleriyle Değerlendirilmesi”, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 38(4), 2033-2053.
  3. Alkış-Bayhan, N. (2022), “Dijital Olgunluk Modellerinin Karşılaştırılması: Üretim Yapan KOBİ’lere Öneriler”, Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 5(10), 1495-1506.
  4. Asiltürk, A. (2021), “İşletmelerde Dijital Dönüşüm Yönetiminde Nihai Hedef: Dijital Olgunluk”, Alanya Akademik Bakış Dergisi, 5(2), 647-669.
  5. Aslanova, I.V. & A.I. Kulichina (2020), “Digital Maturity: Definition And Model”, Advances in Economics, Business and Management Research, 138, 443-449.
  6. Atik, H. & F. Ünlü (2019), “Endüstri 4.0’a Dönüşüm Süreci: Avrupa Birliği Ülkelerinin Performansı Üzerine Ampirik Bir Analiz”. Marmara Üniversitesi Avrupa Araştırmaları Enstitüsü Avrupa Araştırmaları Dergisi, 27(1), 145-168.
  7. Ayyıldız, M.E. & A.O. Demir (2022), “Dijital Dönüşüm Olgunluk Seviyelerinin Ölçülmesine Yönelik Modellerin İncelenmesi”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 6(12), 61-80.
  8. Baki, B. & D. Serdar (2020), “Sanayi 4.0 Olgunluk Düzeyinin Belirlenmesine Yönelik Çok Kriterli Bir Yaklaşım: Lojistik Sektörü Uygulaması”, H.Ü. İ.İ.B.F. Dergisi, 38(4), 655-693.
  9. Ballı, A. (2022), “Türkiye’de Dijital Dönüşüm ve Girişimcilik”, 3. Sektör Sosyal Ekonomi Dergi̇si̇, 57(1), 251-279.
  10. Bibby, L. & B. Dehe (2018), “Defining and Assessing Industry 4.0 Maturity Levels - Case of the Defence Sector”, Production Planning & Control, 29(12), 1030-1043.
  11. Borstnar, M.K. & A. Pucihar (2021), “Multi-Attribute Assessment of Digital Maturity of SMEs”, Electronics, 10, 1-15.
  12. Çakır, S. & S. Perçin (2013), “Çok Kriterli Karar Verme Teknikleriyle Lojistik Firmalarında Performans Ölçümü”, Ege Akademik Bakış, 13(4), 449-459.
  13. Cambridge Dictionary (N/A),, 01.08.2023.
  14. Carvalho, N.G.P. & E.W. Cazarini (2020), “Industry 4.0 - What Is It?”, in: J.H. Ortiz (ed.), Industry 4.0 Current Status and Future Trends (3-11), London: IntechOpen.
  15. Churchman, C.W. & R.L. Ackoff (1954), “An Approximate Measure of Value”, Journal of Operations Research Society of America, 2(1), 172-87.
  16. Demir, E. & B. Kocaoğlu (2019), “The Use of McKinsey’s Framework As a Strategic Planning and Economic Assessment Tool in The Process of Digital Transformation”, Global Business Research Congress, 30-31 May, İstanbul, Turkey.
  17. Ecer, F. (2016), “ARAS Yöntemi Kullanılarak Kurumsal Kaynak Planlaması Yazılımı Seçimi”, Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 8(1), 89-98.
  18. Facchini, F. et al. (2020), “A Maturity Model for Logistics 4.0: An Empirical Analysis and a Roadmap for Future Research”, Sustainability, 12, 86.
  19. Fırat, S.Ü. & O.Z. Fırat (2017), “Sanayi 4.0 Devrimi Üzerine Karşılaştırmalı Bir inceleme: Kavramlar, Küresel Gelişmeler ve Türkiye”, Toprak İşveren Dergisi, 114, 10-23.
  20. Ghobakhloo, M. (2020), “Industry 4.0, Digitization, and Opportunities for Sustainability”, Journal of Cleaner Production, 252, 1-21.
  21. Gill, M. & S. VanBoskirk (2016). The digital maturity model 4.0 benchmarks: Digital business transformation playbook,, 06.06.2023.
  22. Gökalp, E. & V. Martinez (2022), “Digital Transformation Maturity Assessment: Development of the Digital Transformation Capability Maturity Model”, International Journal of Production Research, 60(20), 6282-6301.
  23. Gök-Kısa, A.C. & S. Perçin (2020), “Bulanık Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı ile Türkiye İmalat Sanayi’nde Performans Ölçümü”, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (Prof. Dr. Talha Ustasüleyman Özel Sayısı), 31-56.
  24. Grufman, N. & S. Lyons (2020), Exploring Industry 4.0 A Readiness Assessment for SMEs,, 01.07.2023.
  25. Herman, M. et al. (2016), “Design Principles for Industrie 4.0 Scenarios: A Literature Review”, Proceedings of 49th Hawaii International Conference on System Sciences (HICSS), January, 5-8, Koloa, USA.
  26. Hoe, S.L. (2020), “Digitalization in Practice: The Fifth Discipline Advantage”, The Learning Organization, 27(1), 54-64.
  27. IMPULS Industry 4.0 Readiness Model (N/A),, 10.06.2023.
  28. Kagermann, H. (2013), Recommendations For Implementing the Strategic Initiative Industry 4.0, Final Report of the Industrie 4.0 Working Group, Frankfurt: acatech- National Academy of Science and Engineering.
  29. Kaltenbach, F. et al. (2018), “Smart Services Maturity Level in Germany”, 2018 IEEE International Conference on Engineering, Technology and Innovation (ICE/ITMC), 1-7.
  30. Kane, G.C. et al. (2017), Achieving Digital Maturity, MIT Sloan Management Review and Deloitte University Press.
  31. Kiraz, A. (2019), “Impuls Kriterleri ile Endüstri 4.0 Eğiliminin Değerlendirilmesi: Bir Bulanık Bilişsel Harita Uygulamasi”, Academic Platform Journal of Engineering and Science, 7(1), 23-14.
  32. Klötzer, C. & A. Pflaum (2017), “Toward the Development of a Maturity Model for Digitalization within the Manufacturing Industry's Supply Chain”, Hawaii International Conference on System Sciences.
  33. Kumar, A. & A. Nayyar (2020), “Industry: A Sustainable, Intelligent, Innovative, Internet-of-Things Industry”, in: A. Nayyar & A. Kumar (eds.), A Roadmap to Industry 4.0: Smart Production, Sharp Business and Sustainable Development (1-23), Springer.
  34. KYDT Konya Yatırım Destek Ofisi (2024), Otomotiv Yan Sanayi,, 06.06.2024.
  35. Lamboray, C. (2007), “A Comparison Between the Prudent Order and The Ranking Obtained with Borda's, Copeland's, Slater's and Kemeny's rules“, Mathematical Social Sciences, 54(1), 1-16.
  36. Lichtblau, K. et al. (2015), Industrie 4.0-Readiness, IMPULS. Stiftung: Cologne.
  37. Luthra, S. & S.K. Mangla (2018), “Evaluating Challenges to Industry 4.0 Initiatives for Supply Chain Sustainability in Emerging Economies”, Process Safety and Environmental Protection, 117, 168-179.
  38. Marques, M. et al. (2017), “Decentralized Decision Support for Intelligent Manufacturing in Industry. Journal of Ambient Intelligence and Smart Environments, 9(3), 299-313.
  39. Mittal, S. (2018), “A Critical Review of Smart Manufacturing & Industry 4.0 Maturity Models: Implications For Small and Medium-Sized Enterprises (SMEs)”, Journal of Manufacturing Systems, 49, 194-214.
  40. Mohajan, H.K. (2019), “The First Industrial Revolution: Creation of a New Global Human Era”, Journal of Social Sciences and Humanities, 5(4), 377-387.
  41. Nebati, E.E. (2023), “Digital Transformation in the Defense Industry: A Maturity Model Combining SF-AHP and SF-TODIM Approaches”, Applied Soft Computing, 132, 109896.
  42. Ömürbek, N. et al. (2016), “AHP-SAW ve AHP-ELECTRE Yöntemleri ile Yapı Denetim Firmalarının Değerlendirmesi”, Yönetim Bilimleri Dergisi, 14(27), 171-199.
  43. Önder, G. & E. Önder (2018), “Analitik Hiyerarşi Süreci”, in: B.F. Yıldırım & E. Önder (eds.), İşletmeciler, Mühendisler ve Yöneticiler İçin Operasyonel, Yönetsel ve Stratejik Problemlerin Çözümünde Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri (21-64), Bursa: Dora.
  44. OSD Otomotiv Sanayicileri Derneği (2023), 12.06.2024.
  45. Parida, V. (2018), “Digitalization”, in: J. Frishammar & A. Ericson (eds.), VNRs Addressing Societal Challenges (23-38), Luleå: Luleå University of Technology.
  46. Pinto, M.R. et al. (2023), “The Path to Digital Maturity: A Cluster Analysis of the Retail Industry in an Emerging Economy”, Technology in Society, 72, 1-13.
  47. Rauch, E. et al. (2020), “A maturity level-based assessment tool to enhance the implementation of Industry 4.0 in small and medium-sized enterprises”, Sustainability, 12(9), 3559.
  48. Risanow, T. et al. (2017), “Digital Transformation in Automotive Industry: Towards Generic Value Network”, in: Proceedings of the 25th European Conference on Information Systems (ECIS) (3191-3201), Guimarães, Portugal, June 5-10.
  49. Rockwell Automation (2014), The Connected Enterprise Maturity Model,, 10.06.2023.
  50. Rossman, A. (2018), “Digital Maturity: Conceptualization and Measurement Model”, Thirty-Ninth International Conference on Information Systems, 13-16 December, San Francisco, USA.
  51. Ruggero, S.M. et al. (2020), “Industry 4.0: Maturity of Automotive Companies in Brazil for the Digitization of Processes”, in: B. Lalic et al. (eds.), Advances in Production Management Systems. The Path to Digital Transformation and Innovation of Production Management Systems (131-138), Springer, Cham.
  52. Saaty, T.L. (1990), “How to Make a Decision: The Analytic Hierarchy Process”, European Journal of Operational Research, 48, 9-26.
  53. Santos, R.C. & J.L. Martinho (2019), “An Industry 4.0 Maturity Model Proposal”, Journal of Manufacturing Technology Management, 31(5), 1023-1043.
  54. Sarı, T. (2020), “Endüstri 4.0 Teknolojik Olgunluk Düzeyinin Analitik Hiyerarşi Prosesi ile Modellenmesi: Gıda ve İçecek İmalat Sektörü Örneği”, Busines & Management Studies: An International Journal, 8(3), 3526-3549.
  55. Schuh, G. (2018), Industrie 4.0 maturity index managing the digital transformation of companies,, 10.06.2023.
  56. Schumacher, A. et al. (2016), “A Maturity Model for Assessing Industry 4.0 Readiness and Maturity of Manufacturing Enterprises”, Procedia CIRP, 52, 161-166.
  57. Şener, U. et al. (2022), “Dijital Olgunluk İndeksi: Organizasyonların Dijital Dönüşüm Yolculuğunda Verimliliği Artırmak İçin Bir Kantitatif Yöntem”, Verimlilik Dergisi, (Özel Sayı), 17-29.
  58. Senna, P.P. et al. (2023), “Development of a Digital Maturity Model for Industry 4.0 Based on the Technology-Organization-Environment Framework”, Computers & Industrial Engineering, 185, 109645.
  59. Serdar, D. (2019), “İşletmelerin Sanayi 4.0 Olgunluk Düzeylerinin Belirlenmesine Yönelik Çok Kriterli Bir Yaklaşım: Lojistik Sektörü Uygulaması”, Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Trabzon.
  60. Sevinç, A. et al. (2018), “Analysis of the Difficulties of SMEs in Industry 4.0 Applications by Analytical Hierarchy Process and Analytical Network Process”, Processes, 6(12), 2-16.
  61. Sezen, H.K. & A. Eren-Şenaras (2022), “Dijitizasyon, Dijitalizasyon, Dijital Dönüşüm Kavramlarına İlişkin Bir Değerlendirme”, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51, 49-59.
  62. Shariati, S. et al. (2014), “Proposing a New Model for Waste Dump Site Selection: Case Study of Ayerma Phosphate Mine”, Engineering Economics, 25(4), 410-419.
  63. Simetinger, F. & J. Basl (2022), “A Pilot Study: An Assessment of Manufacturing SMEs Using a New Industry 4.0 Maturity Model for Manufacturing Small- and Middle-sized Enterprises (I4MMSME)”, Procedia Computer Science, 200, 1068-1077.
  64. Sinay, J. & Z. Kotianova (2018), “Automotive Industry in the Context of Industry 4.0”, TRANSACTIONS of the VŠB - Technical University of Ostrava, Safety Engineering Series, 13, 61-65.
  65. Sommer, S. et al. (2021), “Digital Transformation in the Global Automotive Industry,” International Journal of Automotive Technology and Management, 21(4), 295-321.
  66. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (N/A), On Birinci Kalkınma Planı,,01.07.2023.
  67. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (2020), Otomotiv Sektörü Raporu, 10.08.2023.
  68. TDK Türk Dil Kurumu (2023),, 08.08.2023.
  69. Teichert, R. (2019), “Digital Transformation Maturity: A Systematic Review of Literature”, Acta Universitatis Agriculturae Et Silviculturare Mendelianane Brunensis, 67(6), 1673-1687.
  70. Temur, G.T. et al. (2019), “Evaluation of Industry 4.0 Readiness Level: Cases from Turkey”, Proceedings of the International Symposium for Production Research (412-425), August 27-30, Vienna, Austria.
  71. TÜBİTAK Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (2016), Yeni Sanayi Devrimi Akıllı Üretim Sistemleri Teknoloji Yol Haritası, 01.07.2023.
  72. Ural, A. & İ. Kılıç (2013), Bilimsel Araştırma Süreci ve SPSS ile Veri Analizi (4. Basım), Ankara: Detay Yayıncılık.
  73. Valdez-de-Leon, O (2016), “A Digital Maturity Model for Telecommunications Service Providers”, Technology Innovation Management Review, 6(8), 19-32.
  74. Winkelhake, U. (2019), “Challenges in the Digital Transformation of the Automotive Industry”, ATZ worldwide, 121, 36-43.
  75. Wu, W.W. (2011), “Beyond Travel & Tourism Competitiveness Ranking Using DEA, GST, ANN and Borda Count”, Expert Systems with Applications, 38, 12974-12982.
  76. Yılmaz-Yalcıner, A. & İ. Çaylak (2020), “Türkiye’de Dijital Dönüşüme Başlangıç için AHP ve TOPSIS Yöntemleri ile Sektörel Sıralama”, Academic Platform - Journal of Engineering and Science, 8(2), 258-265.
  77. Zavadskas, E.K. & Z. Turskis (2010), “A New Additive Ratio Assessment (ARAS) Method in Multicriteria Decision‐Making”, Technological and Economic Development of Economy, 16(2), 159-172.
  78. Cambridge Dictionary (N/A),, 01.08.2023.
  79. Gill, M. & S. VanBoskirk (2016). The digital maturity model 4.0 benchmarks: Digital business transformation playbook,, 06.06.2023.
  80. Grufman, N. & S. Lyons (2020), Exploring Industry 4.0 A Readiness Assessment for SMEs,, 01.07.2023.
  81. IMPULS Industry 4.0 Readiness Model (N/A),, 10.06.2023.
  82. KYDT Konya Yatırım Destek Ofisi (2024), Otomotiv Yan Sanayi,, 06.06.2024.
  83. Rockwell Automation (2014), The Connected Enterprise Maturity Model,, 10.06.2023.
  84. Schuh, G. (2018), Industrie 4.0 maturity index managing the digital transformation of companies,, 10.06.2023.
  85. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (N/A), On Birinci Kalkınma Planı,,01.07.2023.
  86. TDK Türk Dil Kurumu (2023),, 08.08.2023.