KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sosyoekonomi / 2026 / Cilt: 34 Sayı: 67

Türkiye Bankacılık Sektörü Tüketici Kredileri ve Makroekonomi İlişkisi (2007-2023)

The Relationship Between Consumer Loans and the Macroeconomy in the Turkish Banking Sector (2007-2023)

Sultan Sarı0000-0002-8670-3625
Sayfa
229–255
Yayın Tarihi
2026-01-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ancak tüketici kredilerinin kredi riskini dağıtarak azaltmadaki rolü anlamlıdır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tüketici kredileri, bireylerin konut, otomobil, eğitim, sağlık, tatil veya günlük harcamalar gibi ihtiyaçlarını finanse etmelerine olanak tanıyan finansal araçlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu finansal araçlar hem makroekonomiden etkilenir hem de etkiler.
💡
Sonuç & Katkı:Ancak tüketici kredilerinin kredi riskini dağıtarak azaltmadaki rolü anlamlıdır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2007-2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Tüketici Kredileri · Makroekonomi · Büyüme

Özet

Tüketici kredileri, bireylerin konut, otomobil, eğitim, sağlık, tatil veya günlük harcamalar gibi ihtiyaçlarını finanse etmelerine olanak tanıyan finansal araçlardır. Bu finansal araçlar hem makroekonomiden etkilenir hem de etkiler. Bu çalışmada tüketici kredileri makroekonomi ilişkisi ele alınmaktadır. Özellikle tüketici kredileri, ekonomik büyüme ve kredi riski ilişkisi sektör ve banka grupları tüketici kredileri, takipli kredi oranı, GSYİH, tüketici kredisi faiz oranı, TÜFE, reel kur ve para arzı 2007-2023 dönemi verileri kullanılarak, ARDL (Gecikmesi Dağıtılmış Oto Regresif) ve Granger nedensellik analizleri ile incelenmektedir. Analiz sonuçlarına göre, tüketici kredileri kısa vadede büyümeyi desteklerken uzun vadede yabancı banka grubu tüketici kredileri hariç büyümeyi desteklememektedir. Ancak tüketici kredilerinin kredi riskini dağıtarak azaltmadaki rolü anlamlıdır.

Abstract

Consumer loans are financial instruments that enable individuals to finance needs such as housing, automobiles, education, healthcare, holidays, and daily expenses. These instruments both influence and are influenced by the macroeconomy. This study explores the relationship between consumer loans and macroeconomic factors. Specifically, it examines the connection between consumer loans, economic growth, and credit risk using sector and bank group data on consumer loans, non-performing loan ratios, GDP, interest rates on consumer loans, CPI, real exchange rate, and money supply from 2007 to 2023, employing ARDL (Autoregressive Distributed Lag) and Granger causality analyses. The findings indicate that while consumer loans support short-term growth, they do not promote long-term growth, except for consumer loans from foreign bank groups. Nevertheless, the role of consumer loans in reducing credit risk through distribution remains significant.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sarı, S. (2026). Türkiye Bankacılık Sektörü Tüketici Kredileri ve Makroekonomi İlişkisi (2007-2023). Sosyoekonomi, Cilt: 34 Sayı: 67, 229–255. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2026.01.10

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (70)

  1. Altan, M. & İ.E. Göktürk (2007), “Türkiye’de Kredi Kartlarının Toplam Özel Nihai Tüketim Harcamalarına Etkisi: Bir Çoklu Regresyon Analizi”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (18), 25-47.
  2. Altun, F. & G.G. Yağcılar (2024), “Türkiye’de Banka Kredileri ile Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik İlişkisinin Analizi”, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 8(1), 24-38.
  3. Apaydın, Ş. (2018), “Türkiye'de banka kredilerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri”, Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(4), 15-28.
  4. Bahadir, B. & I. Gümüş (2013), “Credit Decomposition and Business Cycles in Emerging Economies”, Seminar Room Economics Series, Federal Reserve Bank of Atlanta.
  5. Başçı, E. & H. Kara (2011), “Finansal istikrar ve para politikası”, İktisat İşletme ve Finans, 26(302), 9-25.
  6. BDDK (2016a), Yoğunlaşma Riskinin Yönetimine İlişkin Rehber, Bankacılık Düzenleme ve Dnetleme Kurumu.
  7. BDDK (2016b), Kredi Riskinin Yönetimine İlişkin Rehber, Bankacılık Düzenleme ve Dnetleme Kurumu.
  8. BDDK (2019), Tekdüzen Hesap Planı ve İzahnamesi Hakkında Tebliğ, Bankacılık Düzenleme ve Dnetleme Kurumu.
  9. BDDK (N/A), Aylık Bankacılık Sektörü Verileri,, 08.10.2024.
  10. Beaton, K. (2009), Credit constraints and consumer spending (No. 2009-25), Bank of Canada.
  11. Beck, T. et al. (2012), “Who gets the credit? And does it matter? Household vs. firm lending across countries”, The BE Journal of Macroeconomics, 12(1), 2262.
  12. Bernanke, B. & A.S. Blinder (1988), “Credit, Money and Aggregate Demand”, National Bureau of Economic Research Working Paper No. 2534.
  13. Bernanke, B. (1992), “Credit in the Macroeconomy”, FRBNY Quarterly Review, (Spring), 50-70.
  14. Bernanke, B. S., and Gertler, M. (1995), “Inside the Black Box: the Credit Channel of Monetary Policy Transmission”, Journal of Economic Perspectives, 9(4), 27-48.
  15. Bernanke, B.S. (1983), “Non-monetary Effects of the Financial Crisis in the Propagation of the Great Depression”, 73(3), 257-276.
  16. Bilgin, M.H. & F. Kartal (2009), “Türkiye’de enflasyon ve bankacılık sektörü kredileri: 2002-2008 dönemi üzerine bir inceleme”, Maliye ve Finans Yazıları, 1(85), 65-78.
  17. Büyükkarabacak, B. & N.T. Valev (2006), “Credit expansions and financial crises: The roles of household and firm credit”, Andrew Young School of Policy Studies Research Paper, (06-55).
  18. Castro, V. (2012), “Macroeconomic Determinants of the Credit Risk in the Banking System: the Case of the GIPSI”, Economic Modelling, Documentos De Trabalho Working Paper Series, 672-683.
  19. Ceylan, S. & M. Durkaya (2010), “Türkiye’de kredi kullanimi-ekonomik büyüme ilişkisi”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 24(2), 21-35.
  20. Chen, Y. et al. (2013), “A New Measurement of Sectoral Concentration of Credit Portfolios”, Procedia Computer Science, 17, 1231-1240.
  21. Chrystal, K.A. & P. Mizen (2005), “A dynamic model of money, credit, and consumption: a joint model for the UK household sector”, Journal of Money, Credit and Banking, 37(1), 119-143.
  22. Çonkar, M.K. et al. (2018), “Mevduat Ve Katılım Bankaları Kredilerinin Ekonomik Büyüme İle İlişkisi: Ekonometrik Bir Analiz”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(1), 1-11.
  23. Coricelli, F. et al. (2006), Household credit in the New Europe: lending boom or sustainable growth?, Centre for Economic Policy Research.
  24. Demirezen, Ö. (2015), “Türkiye’de kredilerin özel tüketim harcamalarına etkisi”, Uzmanlık Tezi, Ankara: T.C. Kalkınma Bakanlığı.
  25. Ekinci, M.F. & T. Omay (2020), “Current account and credit growth: The role of household credit and financial depth”, The North American Journal of Economics and Finance, 54, 101244.
  26. Eren, B. (2024), “Hangi Kredi Türü Üretimi Daha Çok Destekliyor: Ticari Krediler mi Tüketici Kredileri mi?”, International Journal of Commerce, Industry and Entrepreneurship Studies, 4(1), 44-62.
  27. Ermişoğlu, E. et al. (2013), “Nowcasting GDP growth with credit data: Evidence from an emerging market economy”, Borsa Istanbul Review, 13(4), 93-98.
  28. Ganioğlu, A. & V. Us (2014), “The Structure of the Turkish Banking Sector Before and After the Global Crisis”, CBRT Working Paper No. 14/29.
  29. Ghouse, G. et al. (2018), ARDL model as a remedy for spurious regression: problems, performance and prospectus,, 03.03.2025.
  30. Gönenç, H. & B. Kılıçhan (2004), “Kredi Portföy Çeşitlendirmesinin Banka Performansı Üzerine Etkileri”, Bankacılar Dergisi, (49), 53-66.
  31. Holmes, C. (2011), “The Impact of Credit Constraints on Private Aggregate Consumption”, Journal of Business, Finance & Economics in Emerging Economies, 6(1), 62-89.
  32. İbicioğlu, M. & M.B. Karan (2009), “Türkiye’de faiz oranlarının tüketici kredileri üzerindeki etkisi”, BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 3(2), 11-30.
  33. Islam, R. (2017), “Credit composition, output composition, and external balances”, World Bank Policy Research Working Paper, Nr. 8082.
  34. Karaca, O. (2012), Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme: Türkiye İçin Bir Nedensellik Analizi, BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 6(2), 85-111.
  35. Karaöz, N. & A. Aksu (2024), “Türkiye’de Kredi Türlerinin Ekonomik Büyümeyle İlişkisi”, Journal of Economics, Finance and Sustainability, 2(1), 63-78.
  36. Kevser, M. (2021), “Banka Türlerinin Karşılaştırmalı Finansal Performans Analizi: Türkiye İçin Ampirik Bir Araştırma”, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 23(1), 61-80.
  37. King, R.G. & R. Levine (1993), “Finance and growth: Schumpeter might be right”, The Quarterly Journal of Economics, 108(3), 717-737.
  38. Kiyotaki, N. & J. Moore (1997a), “Credit Cycles”, Journal of Political Economy, 105(2), 211-248.
  39. Kiyotaki, N. & J. Moore (1997b), “Credit Chains”, Unpublished Working Paper, Princeton University.
  40. Koç, S. (2015), “Türkiye’deki Bankaların Sektörler Bazında Kullandırdıkları Krediler ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: 1999-2011”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, (67), 135-156.
  41. Korkmaz, S. (2015), “Impact of bank credits on economic growth and inflation”, Journal of Applied Finance and Banking, 5(1), 57-69.
  42. Küçükkiremitçi, O. (2024), “İmalat Sanayiinin İthal Bağımlılığına Ülke ve Ürün Riski Odaklı Bir Yaklaşım: Temel Bağımlılık Göstergeleri ve Kritik Ürünler”, O. Şimşek et al. (eds.), Prof.Dr. Aziz Konukman’a Armağan Türkiye Ekonomisinin Serencamı (273-324), Ankara: Gazi Kitapevi.
  43. Levine, R. (1997), “Financial development and economic growth: views and agenda”, Journal of Economic Literature, 35(2), 688-726.
  44. Louzis, D.P. et al. (2012), “Macroeconomic and Bank-Specific Determinants of Non-performing Loans in Greece: A Comparative Study of Mortgage, Business and Consumer Loan Portfolios”, Journal of Banking & Finance, 36(4), 1012-1027.
  45. Mert, M. & A.E. Çağlar (2019), Eviews ve Gauss Uygulamalı Zaman Serileri Analizi, Ankara: Detay Yayıncılık.
  46. Mishkin, F.S. (1999), “Financial Consolidation: Dangers and Opportunities”, Journal of Banking & Finance, 23(2-4), 675-691.
  47. Narayan, P.K. (2005), “The Saving and Investment Nexus for China: Evidence from Cointegration Tests”, Applied Economics, 37(17), 1979-1990.
  48. Nkusu, M. (2011), “Nonperforming Loans and Macrofinancial Vulnerabilities in Advanced Economies”, IMF Working Papers.
  49. Öğünç, F. & C. Sarıkaya (2015), Enflasyonu Açıklamada Kredilerin Bilgi Değeri (No. 1512), Research and Monetary Policy Department, Central Bank of the Republic of Turkey.
  50. Özcan, B. & A. Arı (2011), “Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği”, Business and Economics Research Journal, 2(1), 121-142.
  51. Özmen, U. & C. Sarikaya (2014), Enflasyonun Çıktı Açığı ve Kredilere Duyarlılığı, Research and Monetary Policy Department, Central Bank of the Republic of Turkey.
  52. Pesaran, M.H. & Y. Shin (1998), “An Autoregressive Distributed-Lag Modelling Approach to Cointegration Analysis”, Econometric Society Monographs, 31, 371-413.
  53. Pesaran, M.H. et al. (2001), “Bounds Testing Approaches to the Analysis of Level Relationships”, Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289-326.
  54. Sakarya, B. (2020), “Enflasyon ve Kredi İlişkisi: Türkiye Üzerine Bir Deneme”, in: İktisat Seçme Yazılar (1-19),, 12.10.2024.
  55. Sandalcılar, A.R. & A. Altıner (2014), Türkiye’de Tüketici Kredileri İle Cari İşlemler Açığı Arasındaki Nedensellik İlişkisi”, Bankacılar Dergisi, (89), 28-40.
  56. Sarı, S. (2023a), “Türkiye’de İmalat Sektörüne Kullandırılan Krediler Oranı İle GSYİH İlişkisinin İncelenmesi”, in: G. Daver & G.S. Hanişoğlu (eds.), Geleceğin Bankacılığına Doğru (11-22), İstanbul: Türkiye Bankalar Birliği & Scala Yayıncılık.
  57. Sarı, S. (2023b), “The Relationship Between SME’s Loans And Growth in Turkey (2007-2021)”, İzmir İktisat Dergisi, 38(2), 358-374.
  58. Soygür, İ. (2018), “Kamu İle Yerli Ve Yabancı Özel Sektör Bankalarının Vizyon ve Misyon Farkları Üzerine Bir Değerlendirme”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(3), 987-1004.
  59. TCMB (2024a), Finansal İstikrar Raporu, Mayıs 2024,, 23.01.2025.
  60. TCMB (2024b), Finansal İstikrar Raporu, Kasım 2024,, 23.01.2025.
  61. TCMB (N/A), İstatistikler,, 08.10.2024.
  62. Tiryaki, G. (2014), “Türkiye’de bireysel kredilerin ekonomik büyüme ve cari açık ile ilişkisi”, Bankacılar Dergisi, (91), 55-74.
  63. Tunay, K.B. (2015), “Kredi Portföylerinde Yoğunlaşma ve Risk İlişkisi”, BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 9(1), 129-132.
  64. Yetiz, F. & A.E. Ünal (2021), “Banka kredileri, para arzı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye örneği”, OPUS International Journal of Society Researches, 17(37), 4487-4509.
  65. BDDK (N/A), Aylık Bankacılık Sektörü Verileri,, 08.10.2024.
  66. Ghouse, G. et al. (2018), ARDL model as a remedy for spurious regression: problems, performance and prospectus,, 03.03.2025.
  67. Sakarya, B. (2020), “Enflasyon ve Kredi İlişkisi: Türkiye Üzerine Bir Deneme”, in: İktisat Seçme Yazılar (1-19),, 12.10.2024.
  68. TCMB (2024a), Finansal İstikrar Raporu, Mayıs 2024,, 23.01.2025.
  69. TCMB (2024b), Finansal İstikrar Raporu, Kasım 2024,, 23.01.2025.
  70. TCMB (N/A), İstatistikler,, 08.10.2024.