KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sosyoekonomi / 2026 / Cilt: 34 Sayı: 67

Eğitim Sektörünün Finansal Gelişimi: Türk Yükseköğretim Sektörünün Sürdürülebilirliğine İlişkin Bir Analiz

Financial Evolution of the Education Sector: An Analysis of the Sustainability of the Turkish Higher Education Sector

Mustafa Özyeşil(BEYKENT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4442-7087
Havane Tembelo(İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü, Eğitim ve Tescil Birimi)0000-0003-3394-4166
Sayfa
11–35
Yayın Tarihi
2026-01-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, GSYİH içindeki kamu harcamalarının artmasının öğrenci kaydı, mezuniyet oranları, akademik yayınlar ve yabancı öğrenci varlığını artırdığını gösterirken, kişi başına düşen GSYİH’nın bu göstergelerle anlamlı bir ilişkisi bulunmamıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Türkiye’deki yükseköğretimin mali seyrini (2010-2022) inceleyerek ekonomik ve finansal faktörlerin eğitim çıktıları üzerindeki etkisini değerlendirir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmada, Enstrümantal Değişkenler (IV) ve Farkların Farkı (DiD) yöntemleri kullanılarak petrol fiyat dalgalanmaları ve 2018 finansal krizi gibi dışsal şoklar izole edilerek kamu harcamalarının nedensel etkileri analiz edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, GSYİH içindeki kamu harcamalarının artmasının öğrenci kaydı, mezuniyet oranları, akademik yayınlar ve yabancı öğrenci varlığını artırdığını gösterirken, kişi başına düşen GSYİH’nın bu göstergelerle anlamlı bir ilişkisi bulunmamıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2010-2022 Verileri
⚙️Değişkenler:Yükseköğretim Finansmanı · Kamu Harcamaları · Araç Değişkenler

Özet

Bu çalışma, Türkiye’deki yükseköğretimin mali seyrini (2010-2022) inceleyerek ekonomik ve finansal faktörlerin eğitim çıktıları üzerindeki etkisini değerlendirir. Araştırmada, Enstrümantal Değişkenler (IV) ve Farkların Farkı (DiD) yöntemleri kullanılarak petrol fiyat dalgalanmaları ve 2018 finansal krizi gibi dışsal şoklar izole edilerek kamu harcamalarının nedensel etkileri analiz edilmiştir. Bulgular, GSYİH içindeki kamu harcamalarının artmasının öğrenci kaydı, mezuniyet oranları, akademik yayınlar ve yabancı öğrenci varlığını artırdığını gösterirken, kişi başına düşen GSYİH’nın bu göstergelerle anlamlı bir ilişkisi bulunmamıştır. Çalışma, yükseköğretime yönelik stratejik yatırımlar için politika yapıcılara ampirik kanıtlar sunmaktadır.

Abstract

This study analyses the financial trajectory of higher education in Türkiye (2010-2022) and evaluates the influence of economic and financial factors on educational outcomes. Using Instrumental Variables (IV) and Difference-in-Differences (DiD) techniques, it isolates exogenous shocks —such as oil price fluctuations and the 2018 financial crisis —to establish the causal effects of public spending. The findings show that increased public expenditure as a share of GDP improves student enrolment, graduation rates, academic publications, and the presence of international students, whereas per capita GDP has no significant effect. The study offers policymakers empirical insights into strategic investments in higher education.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özyeşil, M., Tembelo, H. (2026). Eğitim Sektörünün Finansal Gelişimi: Türk Yükseköğretim Sektörünün Sürdürülebilirliğine İlişkin Bir Analiz. Sosyoekonomi, Cilt: 34 Sayı: 67, 11–35. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2026.01.01

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. Akca, H. (2012), “Financing of Higher Education and Higher Education Financing Model Proposal for Türkiye”, Journal of Management and Economics, 19(1), 91-104.
  2. Angrist, J.D. & J.-S. Pischke (2009), Mostly Harmless Econometrics: An Empiricist’s Companion, Princeton University Press.
  3. Aykac, M. & B. Kar (2018), “Public and Foundation Universities in Higher Education: Problems and Policy Proposals”, The Journals of Finance Political & Economic Comments, 642(1), 69-92.
  4. Bhuiyan, A. (2019), “Financing Education: A Route to the Development of a Country”, The Journal of Development, 7(3), 209-217.
  5. Breusch, T.S. & A.R. Pagan (1979), “A simple test for heteroscedasticity and random coefficient variation”, Econometrica, 47(5), 1287-1294.
  6. Cimen, O. (2022), “The Relationship between Demand-Finance-Quality at Higher Education”, Gümüşhane University Social Sciences Electronic Journal, 6(1), 159-182.
  7. Demir, M. et al. (2014), “Financing of Higher Education: An Assessment of Student Trends in Türkiye”, Finance Journal, 167(1), 200-226.
  8. Durbin, J. & G.S. Watson (1950), “Testing for serial correlation in least squares regression”, Biometrika, 37(3/4), 409-428.
  9. Eğitim Gözlemevi (2020), Education Governance and Financing, İstanbul: Education Reform Initiative.
  10. Erina, J. & I. Erins (2015), “Assessment of Higher Education Financing Models in the CEE Countries”, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 177, 186-189.
  11. Freeman, R.E. (1984), Strategic Management: A Stakeholder Approach, Boston: Pitman.
  12. Genceli, A. (2007), “Kolmogorov-Smirnov, Lilliefors and Shapiro-Wilk Tests for Normality”, Journal of Engineering and Natural Sciences, 306-328.
  13. Göksu, A. & G.G. Gungor (2015), “Evaluation of Higher Education Financing in the Context of Selected Countries”, International Journal of Social Sciences and Education Research, 1(2), 298-308.
  14. Greene, W.H. (2008), Econometric Analysis, London: Pearson Education.
  15. Jarque, C.M. & A.K. Bera (1987), “A Test for Normality of Observations and Regression Residuals”, International Statistical Review, 55, 163-172.
  16. Kapur, R. (2024), Pioneering Ways of Financing Education,, 31.05.2024.
  17. Koç, H. (2007), “Finance of Education System”, The Journal of Education Faculty of Industrial Arts Gazi University, 20, 39-50.
  18. Kurt, T. & S. Gumus (2015), “Trends of Financing Higher Education in the World and Recommendations for Türkiye”, Journal of Higher Education and Science, 5(1), 14-25.
  19. Long, N. (2019), “Financing Higher Education in an Imperfect World”, Economics of Education Review, 71, 23-31.
  20. Mansfield, E.R. & B.P. Helms (1982), “Detecting Multicollinearity”, The American Statistician, 36(3a), 158-160.
  21. Meyer, B.D. (1995), “Natural and quasi-experiments in economics”, Journal of Business & Economic Statistics, 13(2), 151-161.
  22. Pfeffer, J. & G.R. Salancik (1978), The External Control of Organizations: A Resource Dependence Perspective, Glasgow: Harper & Row.
  23. Shapiro, S.S. & M.B. Wilk (1965), “An Analysis of Variance Test for Normality (Complete Samples)”, Biometrika, 52(3/4), 591-611.
  24. Stock, J.H. & M.W. Watson (2015), Introduction to Econometrics (3rd ed.), Pearson.
  25. Vila, L. (2005), “The Outcomes of Investment in Education and People’s Well-Being”, European Journal of Education, 40(1), 3-10.
  26. Wooldridge, J.M. (2010), Econometric Analysis of Cross-Section and Panel Data, Massachusetts: The MIT Press.
  27. Yang, L. & B. McCall (2014), “World Education Finance Policies and Higher Education Access: A Statistical Analysis of World Development Indicators for 86 Countries”, International Journal of Educational Development, 35(1), 25-36.
  28. Kapur, R. (2024), Pioneering Ways of Financing Education,, 31.05.2024.