KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Sosyoekonomi / 2026 / Cilt: 34 Sayı: 68

Bankaların Faiz Dışı Gelirleri ile Sistematik Risk Arasındaki İlişki

The Relationship Between Banks’ Noninterest Income and Systematic Risk

Cemil Şenel(ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6506-6842
Sayfa
293–311
Yayın Tarihi
2026-04-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma, Türkiye’nin özgün yapısını ve faiz dışı gelirlerin sistematik risk üzerindeki çok boyutlu etkisini ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Türkiye’de Borsa İstanbul’da işlem gören bankaların faiz dışı gelir bileşenlerinin sistematik risk üzerindeki etkisini ampirik olarak incelemektedir. 2008-2023 dönemine ait çeyreklik panel veri, küresel finansal kriz, döviz krizi ve pandemi dönemlerini temsil eden dummy değişkenler dahil edilerek panel en küçük kareler regresyonuyla analiz edilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Banka büyüklüğü ve haftalık getiri sistematik riski azaltırken, faiz dışı gelirlerin etkisi makroekonomik şoklara bağlı olarak değişmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma, Türkiye’nin özgün yapısını ve faiz dışı gelirlerin sistematik risk üzerindeki çok boyutlu etkisini ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2008-2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Banka · Sistematik Risk · MES

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de Borsa İstanbul’da işlem gören bankaların faiz dışı gelir bileşenlerinin sistematik risk üzerindeki etkisini ampirik olarak incelemektedir. 2008-2023 dönemine ait çeyreklik panel veri, küresel finansal kriz, döviz krizi ve pandemi dönemlerini temsil eden dummy değişkenler dahil edilerek panel en küçük kareler regresyonuyla analiz edilmiştir. Banka büyüklüğü ve haftalık getiri sistematik riski azaltırken, faiz dışı gelirlerin etkisi makroekonomik şoklara bağlı olarak değişmektedir. Döviz krizi riski artırmış, kaldıraç ise riski negatif yönde etkilemiştir. Çalışma, Türkiye’nin özgün yapısını ve faiz dışı gelirlerin sistematik risk üzerindeki çok boyutlu etkisini ortaya koymaktadır.

Abstract

This study empirically investigates the impact of non-interest income components on the systematic risk of banks listed on Borsa Istanbul in Türkiye. Quarterly panel data from 2008 to 2023 were analysed using panel least squares regression, including dummy variables for the global financial crisis, exchange rate crisis, and pandemic. Bank size and weekly returns decrease systematic risk; non-interest income effects vary with macroeconomic shocks. An exchange rate crisis increased risk, while leverage reduced it. The study uniquely captures Türkiye’s structural context and the complex influence of non-interest income on systematic risk.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şenel, C. (2026). Bankaların Faiz Dışı Gelirleri ile Sistematik Risk Arasındaki İlişki. Sosyoekonomi, Cilt: 34 Sayı: 68, 293–311. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2026.02.12

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (53)

  1. Acharya, V.V. et al. (2010), “Measuring Systemic Risk”, The Review of Financial Studies, 30(1), 2-47.
  2. Ahmed, M. & D.A. Siddiqui (2021), “Does Bank Size and Non-Interest Income Effect Banks' Systematic Risk Exposure? A Lesson from Pakistan”, SSRN, or
  3. Akagün, H.Y. (2006), “Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeli (FVFM) ve New York Borsası (NYSE)'de Uygulanması”, Master's Thesis, İstanbul: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  4. Akıncı, U.C. (2007), “Portföy Yönetiminde Sistematik Riskin Ölçülmesi ve İ.M.K.B. İçin Bir Uygulama”, Master's Thesis, Ankara: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  5. Aksoy, A. & C. Tanrıöven (2007), Sermaye Piyasası Yatırım Araçları ve Analizi, Ankara: Gazi Kitabevi.
  6. Aksu, D. (2016), “İmalat Sektöründe Kur Riskinin Birincil ve İkincil Etkileri ve Kur Riskine Karşı Çözüm Önerileri”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 71, 149-164.
  7. Anginer, D. et al. (2014), “How Does Competition Affect Bank Systemic Risk?”, J. Finan. Intermediation, 23(1), 1-26.
  8. Aydın, A. (2000), “Bilanço Dışı İşlemler”, Bankacılar Dergisi, 34, 65-77.
  9. Baele, L. et al. (2007), “Does the Stock Market Value Bank Diversification?”, Journal of Banking & Finance, 31, 1999-2023.
  10. Barnes, M.L. & A.W. Hughes (2002), “A Quantile Regression Analysis of the Cross Section of Stock Market Returns”, SSRN, or
  11. Bartram, S.M. et al. (2007), “Estimating Systemic Risk in The International Financial System”, Journal of Financial Economics, 86, 835-869.
  12. BDDK Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (2021), Finansal Piyasalar Raporu 2021, Ankara.
  13. BDDK Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (2023), Yıllık Faaliyet Raporu, Ankara.
  14. Bostandzic, D. & G.N.F. Weiß (2018), “Why Do Some Banks Contribute More To Global Systemic Risk?”, Journal of Financial Intermediation, 35, 17-40.
  15. Boungou, W. & C. Mawusi (2021), “Economic Policy Uncertainty and Banks' Interest Income: Empirical Evidence from an International Panel Dataset”, Economics Bulletin, 41(3), 2003-2011.
  16. Brigham, E.F. & J.F. Houston (2001), Fundamentals of Financial Management. Florida: Harcourt, Inc.
  17. Brunnermeier, M.K. et al. (2020), “Banks' Noninterest Income and Systemic Risk”, The Review of Corporate Finance Studies, 9(2), 229-255.
  18. Candan, H. & A. Özün (2006), Bankalarda Risk Yönetimi ve Basel II, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
  19. Carpenter, W. (2020), Implications of Negative Interest Rates: The Impact of Non-interest Income on Performance and Risk for Banks in Denmark,, 25.01.2025.
  20. Chen, C.R. et al. (2017), “Non-interest Income, Trading, and Bank Risk”, Journal of Financial Services Research, 51, 19-53.
  21. Czaja, M.G. et al. (2009), “Interest Rate Risk of German Financial Institutions: The impact of Level, Slope, and Curvature of the Term Structure”, Review of Quantitative Finance and Accounting, 33, 1-26.
  22. Damodaran, A. (2002), Investment Valuation, Tools and Techniques for Determining the Value of Any Asset, John Wiley and Sons.
  23. De Jonghe, O. (2010), “Back to The Basics in Banking? A Micro-Analysis of Banking System Stability”, Journal of Financial Intermediation, 19(3), 387-417.
  24. De Young, R. & K. Roland (2001), “Product Mix and Earnings Volatility at Commercial Banks: Evidence from a Degree of Total Leverage Model”, Journal of Financial Intermediation, 10, 54-84.
  25. Doğangün, G. (2008), “Türk Bankacılık Sektörünün Yeniden Yapılandırılması: BDDK ve Yönetişim”, Memleket Siyaset Yönetim, 3(6), 39-66.
  26. Douglas, R. et al. (2004), Corporate Financial Management, Pearson/Prentice Hall.
  27. Eng, M.L. (2016), “The Relationship Between Commercial Banks' Non-Interest Income and Systemic Risk: The Evidence From Thailand”, Master's Thesis, Thailand: Thammasat University Tha Phra Chan, Faculty of Economics.
  28. Engle, R. et al. (2015), “Systemic Risk in Europe”, Review of Finance, 19(1), 145-190.
  29. Ercan, M.K. & Ü. Ban (2005), Finansal Yönetim (Değere Dayalı İşletme Finansı), Ankara: Gazi Kitabevi.
  30. Hidayat, W.Y. et al. (2012), “Bank Risk and Non-Interest Income Activities in the Indonesian Banking Industry”, 335-343, Working Papers EMS_2012_03, Research Institute, International University of Japan.
  31. Huang, X. et al. (2009), “A Framework for Assessing the Systemic Risk of Major Financial Institutions”, Journal of Banking & Finance, 33(11), 2036-2049.
  32. Innocent, E.C. et al. (2014), “The Effect of Financial Leverage on Financial Performance: Evidence of Quoted Pharmaceutical Companies in Nigeria”, IOSR Journal of Economics and Finance, 5(3), 17-25.
  33. Jones, J.S. et al. (2011), “Valuation and Systemic Risk Consequences of Bank Opacity”, Journal of Banking & Finance, 37(3), 693-706.
  34. Kamani, E.F. (2019), “The Effect of Non-Traditional Banking Activities on Systemic Risk: Does Bank Size Matter?”, Finance Research Letters, 30, 297-305.
  35. Köhler, M. (2014), “Does Non-Interest Income Make Banks More Risky? Retail-Versus Investment-Oriented Banks”, Review of Financial Economics, 23(4), 182-193.
  36. KPMG (2023), Bankacılık Sektörel Bakış 2023, İstanbul: KPMG Türkiye.
  37. Kuban-Torun, E. & A. Özdemir (2015), “Türk Bankacılık Sektörünün 2008 Küresel Finansal Krizi Sürecinde Veri Zarflama Analizi İle Etkinlik Analizi”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 33, 129-142.
  38. Lee, C.C. et al. (2014), “Non-Interest Income, Profitability, and Risk in Banking Industry: A Cross-Country Analysis”, North American Journal of Economics and Finance, 27, 48-67.
  39. Maghyereh, A. & E. Yamani (2022), “Does Bank Income Diversification Affect Systemic Risk: New Evidence From Dual Banking Systems”, Finance Research Letters, 47(B), 102814.
  40. Marjono, A.K. & D.A. Chalid (2024), “The Impact of Size and Other Income on Systemic Risk in Indonesia”, Jurnal Manajemen, 28(2), 435-453.
  41. Öğüt, H. et al. (2012), “Prediction of bank financial strength ratings: The case of Turkey”, Economic Modelling”, 29(3), 632-640.
  42. Poyraz, E. (2013), Finansal Yönetim, Bursa: Ekin Yayınevi.
  43. Sezal, L. (2023), “Banka Kredileri ile Cari Açık Arasındaki İlişki: Türkiye İçin Asimetrik Nedensellik Analizi”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (50), 34-44.
  44. Sheldon, G. & M. Maurer (1998), “Interbank Lending and Systemic Risk: An Empirical Analysis for Switzerland”, Swiss Journal of Economics and Statistics (SJES), Swiss Society of Economics and Statistics (SSES), 134(IV), 685-704.
  45. Stiroh, E. (2006), “New Evidence on the Determinants of Bank Risk”, Journal of Financial Services Research, 30(3), 237-263.
  46. TCMB Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (2023), Finansal İstikrar Raporu, Ankara.
  47. Türko, M.R. (2002), Finansal Yönetim, İstanbul: Alfa Yayınları.
  48. Ulusoy, A. et al. (2023), “Dijital Ödeme Sistemlerinin Finansal Kurumların Erişim ve Derinliğine Etkisi: Türk Bankacılık Sektöründen Kanıtlar”, Akademik Hassasiyetler, 10(23), 584-607.
  49. Usta, Ö. & E. Demireli (2010), “Risk Bileşenleri Analizi: İMKB’de Bir Uygulama”, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 6(12), 25-36.
  50. Üçüncü, B. (2010), “Sermaye Varlıklarını Fiyatlandırma Modellerinin Karşılaştırılması: İMKB-30 Endeksindeki Firmalar Üzerine Bir Uygulama”, Master's Thesis, Zonguldak: Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  51. Williams, B. & G. Rajaguru (2012), “The Chicken or the Egg? The Trade-off Between Bank Fee Income and Net Interest Margins”, Australian Journal of Management, 38(1) 99-123.
  52. Williams, B. & L. Prather (2010), “Bank Risk And Return: The Impact of Bank Non-Interest Income”, International Journal of Managerial Finance, 6(3), 220-244.
  53. Carpenter, W. (2020), Implications of Negative Interest Rates: The Impact of Non-interest Income on Performance and Risk for Banks in Denmark,, 25.01.2025.