Dergiler / Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 41

Yetiştirme Koşullarının Çileğin Muhafaza Performansı Üzerine Etkilerinin Karşılaştırmalı Olarak Değerlendirilmesi

Comparative Evaluation of the Effects of Cultivation Conditions on Strawberry Storage Performance

Feyza Gür(TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ)0009-0002-1983-2504
Osman Nuri Öcalan(Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi)0000-0001-6242-4667
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-09-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma sonucunda, en yüksek ağırlık kaybı ve çürüme oranının açık alanda topraksız koşullarda yetiştirilen çileklerde görüldüğü belirlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, farklı yetiştirme yöntemleriyle (sera koşullarında topraksız, açık alanda topraksız ve açık alanda topraklı) yetiştirilen çileklerin muhafaza performansını karşılaştırmak ve söz konusu yöntemlerin meyvenin pomolojik ve biyoaktif özellikleri üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çilekler, 1 ± 0.5 °C sıcaklık ve %90 ± 5 bağıl nem koşullarında 20 gün süreyle depolanmış; depolama süresince beş günde bir ölçüm ve analizler gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma sonucunda, en yüksek ağırlık kaybı ve çürüme oranının açık alanda topraksız koşullarda yetiştirilen çileklerde görüldüğü belirlenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Topraksız tarım · Askorbik asit · Biyoaktif bileşikler

Özet

Bu çalışmanın amacı, farklı yetiştirme yöntemleriyle (sera koşullarında topraksız, açık alanda topraksız ve açık alanda topraklı) yetiştirilen çileklerin muhafaza performansını karşılaştırmak ve söz konusu yöntemlerin meyvenin pomolojik ve biyoaktif özellikleri üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Çalışmada materyal olarak ‘Monterey’ çilek çeşidi kullanılmıştır. Çilekler, 1 ± 0.5 °C sıcaklık ve %90 ± 5 bağıl nem koşullarında 20 gün süreyle depolanmış; depolama süresince beş günde bir ölçüm ve analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, en yüksek ağırlık kaybı ve çürüme oranının açık alanda topraksız koşullarda yetiştirilen çileklerde görüldüğü belirlenmiştir. Meyve eti sertliği topraksız koşullarda yetiştirilen çileklerde daha yüksek, açık alanda topraklı yetiştirilenlerde ise daha düşük bulunmuştur. Titre edilebilir asit (TEA) değerleri topraksız yetiştirme koşullarında daha yüksek iken, açık toprakta yetiştirilen çileklerde daha düşük düzeylerde tespit edilmiştir. Suda çözünür kuru madde (SÇKM) içeriği açık toprakta yetiştirilen meyvelerde daha yüksek bulunmuştur. Toplam fenolik madde (TPC) ve toplam monomerik antosiyanin (TMA) içeriklerindeki artışta özellikle açık alanda topraksız yetiştiriciliğin etkisi daha belirgin olmuş, bunu açık toprakta yetiştiricilik izlemiştir. En düşük artış ise sera koşullarında topraksız yetiştirilen çileklerde belirlenmiştir. Hem hasat hem de depolama süresince en yüksek askorbik asit ve toplam antioksidan aktivite (TAA) değerleri açık alanda topraksız koşullarda yetiştirilen çileklerde gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, sera koşullarında topraksız yetiştiriciliğin meyvenin fiziksel kalite parametrelerini iyileştirdiği, açık alanda topraksız yetiştiriciliğin ise biyoaktif kalite özelliklerine daha fazla katkı sağladığı belirlenmiştir. Açık toprakta yetiştiriciliğin ise meyvenin şeker içeriğini artırmada etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract

The aim of this study was to compare the storage performance of strawberries grown under different cultivation conditions (soilless cultivation under greenhouse conditions, soilless cultivation in open field, and soil-based cultivation in open field) and to determine the effects of these conditions on the pomological and bioactive properties of the fruit. The ‘Monterey’ strawberry cultivar was used as the plant material. Strawberries were stored at 1 ± 0.5 °C and 90 ± 5% relative humidity for 20 days, and measurements and analyses were conducted at five-day intervals during the storage period. The results showed that the highest weight loss and decay rate were observed in strawberries grown under soilless open-field conditions. Fruit firmness was higher in strawberries grown under soilless conditions, whereas it was lower in those grown under soil-based open-field conditions. Titratable acidity (TA) values were higher under soilless cultivation conditions and lower in soil-based open-field cultivation. Soluble solids content (SSC) was higher in strawberries grown in soil under open-field conditions. Increases in total phenolic content (TPC) and total monomeric anthocyanin (TMA) were more pronounced in strawberries grown under soilless open-field conditions, followed by soil-based open-field cultivation, while the lowest increases were observed in strawberries grown under soilless greenhouse conditions. The highest ascorbic acid and total antioxidant activity (TAA) values were observed in strawberries grown under soilless open-field conditions during both harvest and storage periods. In conclusion, soilless cultivation under greenhouse conditions improved the physical quality parameters of the fruit, whereas soilless open-field cultivation contributed more to bioactive quality attributes. Soil-based open-field cultivation was found to be effective in increasing the sugar content of the fruit.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Gür, F., Öcalan, O. N. (2026). Yetiştirme Koşullarının Çileğin Muhafaza Performansı Üzerine Etkilerinin Karşılaştırmalı Olarak Değerlendirilmesi. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, Cilt: 41. https://doi.org/10.7161/omuanajas.1895589

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. Ağaoğlu, Y.S., Gerçekçioğlu, R., 2013. Üzümsü meyveler. Tomurcukbağ Ltd. Şti. Eğitim Yayınları No: 1, Kalecik, Ankara, 654 s.
  2. Beckmann, M.Z., Duarte, G.R.B., Paula, V.A.D., Mendez, M.E.G., Peil, R.M.N., 2006. Radiação solar em ambiente protegido cultivado com tomateiro nas estações verão-outono do Rio Grande do Sul. Ciência Rural, 36: 86-92. https://doi.org/10.1590/S0103-84782006000100013
  3. Błaszczyk, J., Bieniasz, M., Nawrocki, J., Kopeć, M., Mierzwa-Hersztek, M., Gondek, K., Zaleski, T., Knaga, J., Bogdał, S., 2022. The effect of harvest date and storage conditions on the quality of remontant strawberry cultivars grown in a gutter system under covers. Agriculture, 12(8): 1193. https://doi.org/10.3390/agriculture12081193
  4. Çilesiz, Y., Kara, E., Karaköy, T., Baktemur, G., 2023. Sivas ekolojik koşullarında açıkta ve örtüaltında yetiştirilen farklı çilek çeşitlerinin antioksidan kapasitesinin belirlenmesi. ISPEC Journal of Agricultural Sciences, 7(2): 435-441. Doi: 10.5281/zenodo.8063480
  5. Demirsoy, L., Mısır, D., Adak, N., 2017. Topraksız tarımda çilek yetiştiriciliği. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 27(1): 71-80.
  6. Erenoğlu, B., Ergun, M.E., Özdemir, E., Pırlak, L., 2000. VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planı. Bitkisel Üretim Özel İhtisas Komisyonu, Meyvecilik Grubu, Çilek ve Diğer Üzümsü Meyveler Raporu, Yalova. 54s.
  7. Gecer, M.K., Orman, E., Gundogdu, M., Ercisli, S., Karunakaran, R., 2022. Identification of metabolites changes and quality in strawberry fruit: Effect of cultivation in high tunnel and open field. Plants, 11(10): 1368. https://doi.org/10.3390/plants11101368
  8. Geçer, M.K., Yılmaz, H., 2012. Örtü altı ve açık arazi koşullarında üretilen bazı çilek çeşitlerine ait fidelerin besin elementi içerikleri. Yuzuncu Yıl University Journal of Agricultural Sciences, 22(1): 1-6.
  9. Giusti M.M., Wrolstad R.E., 2001. Characterization and measurement of anthocyanins byuv-visible spectroscopy. Unit F1.2, p. 19–31. In: Wrolstad, R.E. and S.J. Schwartz (eds.). Handbook of food analytical chemistry. Wiley, New York. https://doi.org/10.1002/0471142913.faf0102s00
  10. Haghshenas, M., Nazarideljou, M.J., Shokoohian, A., 2020. Phytochemical and quality attributes of strawberry fruit under osmotic stress of nutrient solution and foliar application of putrescine and salicylic acid. International Journal of Horticultural Science and Technology, 7(3): 263-278. Doi: 10.22059/ijhst.2020.298283.347
  11. Hubbard, N.L., Pharr, D.M., Huber, S.C., 1991. Sucrose phosphate synthase and other sucrose metabolizing enzymes in fruits of various species. Physiologia Plantarum, 82(2): 191-196. https://doi.org/10.1111/j.1399-3054.1991.tb00080.x
  12. Ibrahim, M.H., Jaafar, H.Z., 2011. Photosynthetic capacity, photochemical efficiency and chlorophyll content of three varieties of Labisia pumila Benth. exposed to open field and greenhouse growing conditions. Acta Physiologiae Plantarum, 33(6): 2179-2185. Doi: 10.1007/s11738-011-0757-1
  13. Jaime-Guerrero, M., Álvarez-Herrera, J. G., Fischer, G. (2024). Effect of calcium on fruit quality: A review. Agronomía Colombiana, 42(1), 1-14. Doi: 10.15446/agron.colomb.v42n1.112026
  14. Jain, V., Chawla, S., Choudhary, P., Jain, S., 2019. Post-harvest calcium chloride treatments influence fruit firmness, cell wall components and cell wall hydrolyzing enzymes of Ber (Ziziphus mauritiana Lamk.) fruits during storage. Journal of food science and technology, 56(10), 4535-4542. https://doi.org/10.1007/s13197-019-03934-z
  15. Karakaya, O., Öztürk, B., 2020. Soğukta muhafaza ve raf ömrü süresince karayemiş meyvesinin duyusal özellikleri üzerine Aloe vera ve MAP uygulamalarının etkisi. Ordu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 10(2), 76-84. https://izlik.org/JA33HG95NX
  16. Kim, D. S., Park, K. J., Choi, J. H., Lim, J. H., Kim, H. J., 2023. Metabolomic analysis of strawberries at different maturities according to postharvest storage period. Scientia Horticulturae, 321, 112283. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2023.112283
  17. Nestby, R., Lieten, F., Pivot, D., Lacroix, C.R., Tagliavini, M., 2005. Influence of mineral nutrients on strawberry fruit quality and their accumulation in plant organs: a review. International Journal of Fruit Science, 5(1), 139-156. https://doi.org/10.1300/J492v05n01_13
  18. Ocalan, O.N., Yildiz, K., Saracoglu, O., 2023. Usage possibilities of edible coating and films for storage of fruits. Erwerbs-Obstbau, 65(3): 597-605. https://doi.org/10.1007/s10341-023-00837-4
  19. Ozgen, M., Reese, R.N., Tulio, A.Z., Scheerens, J.C., Miller, A.R., 2006. Modified 2, 2-azino-bis-3-ethylbenzothiazoline-6-sulfonic acid (ABTS) method to measure antioxidant capacity of selected small fruits and comparison to ferric reducing antioxidant power (FRAP) and 2, 2 ‘-diphenyl-1-picrylhydrazyl (DPPH) methods. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 54(4): 1151-1157. https://doi.org/10.1021/jf051960d
  20. Öcalan, O.N., Balkan, T., Di̇nçer, E., Kızılarslan, M., Çezi̇k, F., Al-Salihi, A., Saraçoğlu, O., 2025. Effect of washing treatments on the removal of pesticide residues, bioactive compounds, and post-harvest quality of sweet cherries (Prunus avium L.). BMC Plant Biology, 25(1), 1-11. https://doi.org/10.1186/s12870-025-07507-5
  21. Öcalan, O.N., Çezik, F., Al-Salihi, A.A.M., Çiğdem, M.R., Yıldız, K., 2022. The effect of post-harvest calcium chloride applications on the shelf life quality of strawberry. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 10: 2701-2707. https://doi.org/10.24925/turjaf.v10isp1.2701-2707.5673
  22. Özdemir, A.E., Kılıç, D., Demirkeser, Ö., Çulha, F., Karaşahin, Z., 2022. Topraksız kültürde yetiştirilen ‘Sabrina’ çilek çeşidinin kış mevsiminde kalite parametrelerindeki değişimler. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 27(1): 88-98. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1031079
  23. Pandey, S., Singh, J., Singh, S.K., Mourya, I.B., 2015. Influence of growing environment on growth, yield and chemical composition of strawberry (Fragaria× ananassa) fruits under open vs naturally ventilated polyhouse conditions. Indian Journal of Agriculture Science, 85: 1540-1545. https://doi.org/10.56093/ijas.v85i12.54292
  24. Pincemail, J., Kevers, C., Tabart, J., Defraigne, J.O., Dommes, J., 2012. Cultivars, culture conditions, and harvest time influence phenolic and ascorbic acid contents and antioxidant capacity of strawberry (Fragaria x ananassa). Journal of Food Science, 77(2): 205-210. https://doi.org/10.1111/j.1750-3841.2011.02539.x
  25. Pistón, F., Pérez, A.G., Sanz, C., Refoyo, A., 2021. Strawberry postharvest shelf life is related to total acid content and fruit firmness. In IX International Strawberry Symposium 1309 (pp. 869-872), May 1-5, Italy. Doi: 10.17660/ActaHortic.2021.1309.124
  26. Rahim Doust, J., Nazarideljou, M.J., Arshad, M., Ferrante, A., 2023. Comparison of the growth, physio-biochemical characteristics, and quality indices in soilless-grown strawberries under greenhouse and open-field conditions. Horticulturae, 9(7): 774. https://doi.org/10.3390/horticulturae9070774
  27. Saraçoğlu, O., Özgen, M., 2015. Farklı derim dönemlerinin kısa ve nötr gün çilek çeşitlerinde meyve kalite özellikleri ve fitokimyasallar üzerine etkileri. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 3(7): 545-549. https://doi.org/10.24925/turjaf.v3i7.545-549.381
  28. Singleton, V.L., Rossi, J.A., 1965. Colorimetry of total phenolics with phosphomolybdic-phosphotungstic acid reagents. American journal of Enology and Viticulture, 16(3): 144-158. Doi: 10.5344/ajev.1965.16.3.144
  29. Su, P., Liu, X., 2005. Photosynthetic characteristics of linze jujube in conditions of high temperature and irradiation. Scientia horticulturae, 104(3): 339-350. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2004.08.012
  30. Thomas, T.R., Shackel, K.A., Matthews, M.A., 2008. Mesocarp cell turgor in Vitis vinifera L. berries throughout development and its relation to firmness, growth, and the onset of ripening. Planta, 228(6), 1067-1076. Doi: 10.1007/s00425-008-0808-z
  31. Yıldız, E., Sümbül, A., 2024. Effect of some colloidal coating treatments on the shelf life and quality characteristics of strawberry fruits. Horticultural Studies, 42(2), 64-71. https://doi.org/10.16882/hortis.1683597 Yılmaz, H., 2009. Çilek. Hasad Yayıncılık, 348 s, İstanbul.