Dergiler / BELLETEN / 1970 / Cilt: 34 Sayı: 134

Hint Kaptanlığı ve Pîrî Reis

Sayfa
235–254
Yayın Tarihi
1970-04-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Süveyş kaptanlığı ve Bahr-i ahmer filosu gibi tarihi terimler XVI. yüzyılın ilk yarısında kullanılmış olup o devirdeki Osmanlı devletinin güney sularındaki ilgisinin sınırlarını da göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Süveyş, bir Osmanlı deniz üssü olarak Hint okyanusundaki hakimiyet için yapılan deniz mücadelesinde önemli bir rol oynadı.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mesela Mısır beylerbeyi Hadım Süleyman Paşa'nın idaresinde yapılan Hint seferi için, Tersane hummalı bir faaliyet içinde görülerek 1537 de yeni bir donanma inşa edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Süveyş kaptanlığı ve Bahr-i ahmer filosu gibi tarihi terimler XVI. yüzyılın ilk yarısında kullanılmış olup o devirdeki Osmanlı devletinin güney sularındaki ilgisinin sınırlarını da göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı İmparatorluğu · Deniz Üsleri · Hint Kaptanlığı

Özet

Süveyş, bir Osmanlı deniz üssü olarak Hint okyanusundaki hakimiyet için yapılan deniz mücadelesinde önemli bir rol oynadı. Osmanlı devleti Süveyş’teki tersaneyi Memlûk devletinden tevarüs etmişti. Osmanlı devrinde Süveyş tersanesinin evsafı ve genişliği hakkında yeter derecede bilgimiz yoktur. Süveyş’te genel olarak Akdeniz tipi gemiler inşa edilmekte idi. Fakat, Süveyş tersanesinin her zaman muntazam tempoda çalıştığı söylenemez. En önemli sebep Osmanlı imparatorluğunun, Basra körfezi ve Hint okyanusu gibi güney sularındaki siyasetinin istikrarlı olmamasındandı. Her halde bir gemi inşa sanayiinde en elzem ham maddelerden kereste ve demir gibi maddelerin uzak yerlerden getirilmesindeki güçlük te aynı derecede rol oynamıştır. Bu gibi sebeplerle, Süveyş tersanesi, bazen büyük bir faaliyet içinde görülmüş, bazen de orada bir tersanenin mevcudiyetinden şüphe ettirecek bir atalet içinde bulunmuştur. Mesela Mısır beylerbeyi Hadım Süleyman Paşa'nın idaresinde yapılan Hint seferi için, Tersane hummalı bir faaliyet içinde görülerek 1537 de yeni bir donanma inşa edilmiştir. Kızıl-deniz'deki deniz kuvvetlerine kumanda eden mevkiin ismi "Süveyş kaptanlığı" idi. Donanmanın ismi ise "Bahr-ı ahmer filosu" adını taşımakta idi. Süveyş kaptanlığı ve Bahr-i ahmer filosu gibi tarihi terimler XVI. yüzyılın ilk yarısında kullanılmış olup o devirdeki Osmanlı devletinin güney sularındaki ilgisinin sınırlarını da göstermektedir. XVI. yüzyılın ortalarından sonra Bahr-ı ahmer filosunun ismi "Hint donanması" olup bunu yöneten kimsenin işgal ettiği mevkiin ismi de "Hint kaptanlığı" oldu. Daha sonraki olayların gösterdiği gibi bu, Güneyde Portekiz devleti ile mücadele etmeye karar veren ve Hint meselesi ile ilgilenen Osmanlı imparatorluğu için dönüm noktası olduğuna işarettir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Orhonlu, C. (1970). Hint Kaptanlığı ve Pîrî Reis. BELLETEN, Cilt: 34 Sayı: 134, 235–254. https://ajindex.com/articles/1177399

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...