Dergiler / BELLETEN / 2026 / Cilt: 69 Sayı: 254

Türk-Alman İlişkilerinin Tarihsel Arka Planı (1878-1914)

The Historical Background of Turkish-German Relations (1878-1914)

Cenk Reyhan(MERSİN ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ)
Sayfa
217–266
Yayın Tarihi
2005-04-20
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu antlaşma ile Osmanlı'nın nüfuz sahası üzerinde Rusya Çarlığı'nın etkisi artmaya başladı.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devleti'nin çöküş süreci dikkate alındığında, her yüzyıla damgasını vuran bir antlaşma ile karşılaşırız.
📊
Temel Bulgular & Veri:Osmanlı, on yedinci yüzyılın sonunda imzalanan Karlofça Antlaşması (1699) ile Macaristan'ı ve Transilvanya'nın büyük bir kısmını, Mora ve Dalmaçya kıyılarını, Podolya ve Ukrayna'yı "Kutsal İttifak" güçlerine bıraktı.
💡
Sonuç & Katkı:Bu antlaşma ile Osmanlı'nın nüfuz sahası üzerinde Rusya Çarlığı'nın etkisi artmaya başladı.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı Devleti · Türk-Alman İlişkileri · Avrupa

Özet

Osmanlı Devleti'nin çöküş süreci dikkate alındığında, her yüzyıla damgasını vuran bir antlaşma ile karşılaşırız. Osmanlı, on yedinci yüzyılın sonunda imzalanan Karlofça Antlaşması (1699) ile Macaristan'ı ve Transilvanya'nın büyük bir kısmını, Mora ve Dalmaçya kıyılarını, Podolya ve Ukrayna'yı "Kutsal İttifak" güçlerine bıraktı. Bu durum, basit bir toprak kaybının ötesinde, Osmanlı'nın Avrupa kıtasındaki egemenliğini kaybetmesinin de ilk işaretiydi. On sekizinci yüzyılın ikinci yarısında imzalanan Küçük Kaynarca Antlaşması (1774) Devlet-i Âli-i Osmanî için tam bir yıkımın başlangıcı oldu. Bu antlaşma ile Osmanlı'nın nüfuz sahası üzerinde Rusya Çarlığı'nın etkisi artmaya başladı.

Abstract

On the one hand Germany as a capitalist country was in the process of establishing an empire and looking for raw material sources and markets for its own products and on the other the Ottoman Empire was a country, which was a source of raw materials and a big market in the process of being colonised and that as such was looking for a protector. How should one analyse the alliance between these two countries with diametrically opposite degrees of evolution and social structure? In this article we have searched for an answer to this question by explaining the foreign policy followed by Germany after having established its own political unity, and the place occupied by the Ottoman state within the context of this foreign policy. We have tried to formulate our answer under the following four main headings. 1. Ottoman-German Diplomatic Relations, 2. Ottoman-German Relations in the Fields of Military Training and Organisation, 3. Ottoman-German Economic Relations, 4. Ottoman-German Intellectual Interaction and Cultural Relations. The conclusion we have reached is as following: The relationship between imperial Germany and an Ottoman Empire being colonised began in the second half of the 19th century and, having developed in the following years, by the beginning of the 20th century had become a close alliance. This close alliance could not serve the purpose of letting these two countries carry out their respective strategies dictated by the then prevalent circumstances. In the same way that Germany did not realise its aim of becoming a world power, the Ottoman Empire was not successful in its "policy of balance", the aim of which was to stop the Ottoman state's decline. Those that really gained from this alliance turned out to be the holders of monopolistic capitals in imperial Germany. The rich sources of the Ottoman lands were exploited by German imperialism, which looked like a friend - ally - comrade in arms, but was mainly interested in getting its own share in case of a break up of the Ottoman Empire.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Reyhan, C. (2005). Türk-Alman İlişkilerinin Tarihsel Arka Planı (1878-1914). BELLETEN, Cilt: 69 Sayı: 254, 217–266. https://doi.org/10.37879/belleten.2005.217

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (62)

  1. İsmail Hakkı Uzunçarşılı; Osmanlı Tarihi: I. Selim'in Tahta Çıkısından 1699 Karlofça Antlasması 'na Kadar, c.III, k. 1, Ank., 1988
  2. Oral Sander; Anka'nın Yükselişi ve Düşüşü:Osmanlı Diplomasi Tarihi Üzerine Bir Deneme, Ankara, 1993
  3. Feroz Ahmad; "Osmanlı İmparatorluğu'nun Sonu", Osmanlı İmparatorluğu'nun Sonu ve Büyük Güçler, (Ed. Marian Kent), (Çev. Ahmet Fethi), İstanbul, 1999
  4. Kemal Beydilli; 1790 Osmanlı-Prusya ittifakı: Meydana Gelişi-Tahlili-Tatbiki, İstanbul, 1981
  5. Kemal Beydilli; Büyük Friedrichve Osmanlılar: XVIII. Yüzyılda Osmanlı-Prusya Münasebetleri, İstanbul, 1985
  6. Salâhaddin Tansel; "Büyük Friedrich Devrinde Osmanlı-Prusya Münasebetleri Hakkında", Belleten, X/37, 1946
  7. Ulrich Trumpener;"Almanya ve Osmanlı İmparatorluğu'nun Sonu", Osmanlı İmparatorluğu'nun Sonu ve Büyük Güçler, (Ed., Marian Kent), (Çev., Ahmet Fethi), İstanbul, 1999
  8. Stephen J. Lee; Avrupa Tarihinden Kesider (1789-1980), (Çev. Savaş Aktur), Ankara, 2002
  9. Enver Ziya Karal; Osmanlı Tarihi: Birinci Meşrutiyet ve İstibdat Devirleri(1876-1907), Ankara, 1995
  10. Fahir Armaoğlu; Siyasi Tarih (1789-1960), Ankara, 1973
  11. Mahmud Celaleddin Paşa; Mirat-ı Hakikat (Tarihi Hatıralarn Aynası), (Haz. İsmet Miroğlu), İstanbul, 1983
  12. Ali Fuad Türkgeldi; Mesail-i Miihimme-i Siyasiyye, (Haz. Bekir Sıkı Baykal), Ankara, 1987
  13. Oral Sander; Siyasi Tarih, Ankara, 1989, c. I, s. 171-172.
  14. Matthew Smith Anderson; Doğu Sorunu (1774-1923): Uluslararası İlişkiler ÜzerineBir İnceleme, (Çev. İdil Eser), İstanbul, 2000
  15. J. Blondel; Bismarck'tan Sonra Alman Siyaseti, (Çev. Rasid Edhem), Dersaadet, 1332
  16. İlber Ortaylı; Osmanlı İmparatorluğu'nda Alman Nüfuzu, İstanbul, 2002
  17. Paul Kennedy; Büyük Güçlerin Yükseliş ve Çöküşleri: 1500'den 2000'e Ekonomik Değişme ve Askeri Çatışmalar, (Çev. Birtane Karanakçı), Ankara, 1984,
  18. Vladimir İlyiç Lenin; Kapitalizmin En Yüksek Aşaması: Emperyalizm, (Çev. Olcay Geridönmez), İstanbul, 2001
  19. Mahmut Muhtar (Paşa); Maziye Nazar: Berlin Antaşmasından Birinci Dünya Savaşı'na Kadar Avrupa ve Türkiye-Almanya ilişkileri, (Translcript, Nurcan Fidan), Ankara, 1999
  20. Erol Ulubelen; İngiliz Gizli Belgelerinde Türkiye, İstanbul, 1967
  21. Cenk Reyhan; "Şark Meselesinin Helen Kökenleri", Folklor/Edebiyat, 2005/1, c. 11, sayı 41, s. 156-157
  22. Albert Hourani; Arap Halkları Tarihi, (Çev. Yavuz Alogan), (Haz. Tanıl Bora), Istanbul, 1997
  23. Stefanos Yerasimos; Azgelişmişlik Sürecinde Türkiye, (Çev. Babür Kuzucu), İstanbul, 1980
  24. Yuluk Tekin Kurat; Osmanlı İmparatorluğu'nun Paylaşılması, Ankara, 1986
  25. Karl Marx ve Friedrich Engels; Doğu Sorunu: Türkiye, (Çev. Yurdakul Fidancı), Ankara, 1977
  26. Ulrich Trumpener; Germany and the Ottoman Empire: 1914-1918, New Jersey, 1968
  27. Bunyar Vaylet; şarkta İngiliz-Alman Rekabeti, (Ter. Bedii Fikri), Dersaadet, 1332
  28. Celal Nuri; İttihad-ı İslam ve Almanya, İstanbul, 1333
  29. Doğan Avcıoğlu; Türkiye'nin Düzeni: Dün-Bugün-Yarın, Ankara, 1987
  30. lek Jaeck; Balkan Harbinden Sonra şarkta Almanya. Dersaadet, 1331
  31. Cel'al Nuri; İttihad-ı İslâm (İslâmin Mazisi, Hali, İstikbali), İstanbul, 1331
  32. H. Bayram Soy; Almanya'nın Osmanlı Devleti Üzerinde Ingiltere ile Nüfuz Mücadelesi (1890-1914), Ankara, 2004
  33. H. Bayram Soy; "Il. Wilhelm, Weltpolitik ve II. Abdülhamit", Türkler Ansiklopedisi, (Ed. H. Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Ank. 202, c. 13, s. 25-33
  34. Zafer Toprak; Türkiye'de Milli iktisat (1908-1918), İstanbul, 1982.
  35. Edward Mead Earle; Bağdat Demir ve Petrol yolu Savaşı (1903- 1923), (Çev. K. Yargıcı, N. Uğurlu), İstanbul, 2003
  36. Richard J. B. Bosworth; "İtalya ve Osmanlı İmparatorluğu'nun Sonu", Osmanlı İmparatorluğu'nun Sonu ve Büyük Güçler, (Ed. Marian Kent), (Çev. Ahmet Fethi), İstanbul, 1999
  37. Feroz Ahmad; İttihat ve Terakki (1908- 1918), (Çev. Nuran Yavuz), İstanbul, 1999
  38. Alan Bodger; "Rusya ve Osmanlı İmparatorluğu'nun Sonu", Osmanlı İmparatorluğu'- nun Sonu ve Büyük Güçler, (Ed. Marian Kent), (Çev. Ahmet Fethi), İstanbul 1999
  39. L. Bruce Fulton; "Fransa ve Osmanlı İmparatorluğu'nun Sonu", Osmanlı Imparatorluğu- 'nun Sonu ve Büyük Güçler, (Ed. Marian Kent), (Çev. Ahmet Fethi), İstanbul 1999
  40. Fahir Armaoğlu; Siyasi Tarih:1789-1980, Ankara, 1973
  41. Jehuda Wallach; Bir Askeri Yardımın Anatomisi, (Çev. Fahri Çeliker), Ankara, 1977
  42. Helmuth von Moltke; Türkiye'deki Durum ve Olaylar üzerine Mektuplar, (1835-1839), (Çev. Hayrullah örs), Ankara, 1960
  43. Tahsin Paşa; Abdülhamid: Yıldız Hatıraları, İstanbul, 1931
  44. A. Gündüz Ökçün; "XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Maden Üretiminde Türk Azınlık ve Yabancı Payı", Yavuz Abadan'a Armağan, AÜSBF yay., 1969
  45. Şevket Pamuk; Foreign Trade, Foreign Capital and the Periphelization of the Ottoman Empire, 1830-1913 Ph. D, Submitted to Berkeley Un., of California,1978,
  46. Matthew Smith Anderson; Doğu Surunu (1774-1923): Uluslararası Ilişkiler üzerine Bir İnceleme, (Çev. İdil Eser), İstanbul, 2000
  47. Süleyman Kani İrtem; Şark Meselesi: Osınanlı Sömiirgeleşme Tarihi, (Haz. Osman Selim Kocahanoğlu), İstanbul, 1999
  48. Vedat Eldem; Osmanlı İmparatorluğu'nun iktisadi Şadan Üzerine Bir Tetkik, Ankara, 1994
  49. Şerif Mardin; Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu, (Çev., Mümtaz'er Türköne, Irfan Erdoğan, Fahri Unan), (Haz., Ömer Laçiner), İstanbul, 1996
  50. Şerif Mardin; Jön Türklerin Siyasi Fikirleri: 1895-1908, İstanbul, 1989
  51. Uriel Heyd; Türk Ulusçuluğunun Temelleri, (Çev. Kadir Günay), Ankara, 2002
  52. Taha Parla; Ziya Gökalp, Kemalizm ve Türkiye'de Korporatizm, (Haz. Füsun Üstel-Sabir Yficesoy), İstanbul 1993
  53. Bernard Lewis; Modern Türkiye'nin Doğuşu, (Çev. Metin Kıratlı), Ankara, 1991
  54. Niyazi Berkes; Türkiye'de Çağdaşlaşma, İstanbul 1978
  55. Ziya Gökalp; "iktisadi Vatanperverlik", Yeni Mecmua, c. 2., sy., 43, 9 Mayıs 1918
  56. Tekin Alp; "Harb ve İktisad-l- Milli İktisad", Yeni Mecmua, c. 3., sayı 59, 29-Ağustos, 1918
  57. Tekin Alp: Osmanlı Imparatorluğu'nun Son Devrinde Bir Aydın", IX. TTK Kongresi, Ankara, 1988
  58. Philip H. Stoddard; Teşkilat-1 Mahsusa, (Çev. Tansel Demirel), İstanbul, 1933
  59. Murat Özyüksel; Hicaz Demiryolu, İstanbul, 2000, s. 55.
  60. Selim Deringil; "Osmanlı İmparatorluğu'nda Geleneğin Icadı: Muhayyel Cemaat (Tasarlanmış Topluluk) ve Panislamizm", Toplum ve Bilim, Sayı 54/55, Yaz/Güz 1991
  61. Doğan Avcıoğlu; Milli Kurtuluş Tarihi (1838-1995). İstanbul, 1974
  62. Feroz Ahmad; "Osmanlı İmparatorluğu'nun Sonu", Osmanlı İmparatorluğu'nun Sonu ve Büyük Güçler, (Ed. Marian Kent), (Çev. Ahmet Fethi), İstanbul, 1999