KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / BELLETEN / 2025 / Cilt: 89 Sayı: 316

Perre Antik Kenti Şarap Üretim Potansiyeli ve Şarap Ekonomisi

Wine Production Potential and Wine Economy of the Ancient City of Perre

Kahraman Yağız(ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7410-5014
Ahmet Karaçetin(MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1688-6657
Sayfa
845–872
Yayın Tarihi
2025-12-08
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Belirlenen 180 hektarlık alanda eğim haritası yapılmış ve bağcılık için gerekli olan %15 eğimin üzerindeki alanlar çıkarılarak, 130 hektarlık bir bölümün bağcılığa uygun olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer alan Perre Antik Kenti’nin antik tarım peyzajı kapsamında bağcılık ve şarap üretim potansiyelini belirlemeye yöneliktir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Buna göre yükseklik analizleri yapılmış ve 180 hektarlık bir tarımsal alan belirlenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Belirlenen 180 hektarlık alanda eğim haritası yapılmış ve bağcılık için gerekli olan %15 eğimin üzerindeki alanlar çıkarılarak, 130 hektarlık bir bölümün bağcılığa uygun olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kommagene · Perre · Bağcılık

Özet

Bu çalışma, Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer alan Perre Antik Kenti’nin antik tarım peyzajı kapsamında bağcılık ve şarap üretim potansiyelini belirlemeye yöneliktir. Bu bağlamda kentte ortaya çıkarılan altı şarap işliğinin özellikleri ve üretim modelleri üzerinde durulmuştur. Daha sonra kent ve çevresindeki tarımsal alanlar belirlenmiş, arazi yükseklik modeli kullanılarak, uzaktan algılama, fotogrametri ve coğrafi bilgi sistemleri yardımı ile analizler yapılmıştır. Buna göre yükseklik analizleri yapılmış ve 180 hektarlık bir tarımsal alan belirlenmiştir. Belirlenen 180 hektarlık alanda eğim haritası yapılmış ve bağcılık için gerekli olan %15 eğimin üzerindeki alanlar çıkarılarak, 130 hektarlık bir bölümün bağcılığa uygun olduğu tespit edilmiştir. Bağcılık ile ilgili çalışmalarda tarımsal alanların en fazla %70’inin bağcılık için kullanıldığı öne sürülmektedir. Bu bağlamda Perre Antik Kenti’nde bağcılık yapmaya uygun maksimum alan ortalama 90 hektar olarak hesaplanmıştır. Perre’de 90 hektar üzerinden şarap üretim miktarını ölçmek için hazırlanan yazılıma veriler girildiğinde bir yılda en fazla 491.400 litre şarap üretilebileceği belirlenmiştir. Üretim aşamasında ürünün %10’luk bir bölümünün ıskartaya çıktığı varsayılmış ve yıllık üretilebilen şarap miktarı en fazla 442.260 litre olarak bulunmuştur. Perre Antik Kenti’nin Roma-Parth sınırını oluşturan Fırat Nehri boyunca konuşlanmış olan Lejyonlara olan yakınlığı, ticaret yolu üzerinde bulunması, kentte sonradan yerleştirilen veteran askerlerin varlığı ve kentin Geç Antik Çağ’da piskoposluk merkezine dönüşmüş olması, Perre toplumunu endüstriyel çapta şarap üretimi konusunda teşvik etmiş olmalıdır.

Abstract

This study aims to determine the viticulture and wine production potential of the ancient city of Perre, located in Southeastern Turkey. For this, the characteristics and production models of the six wineries discovered in the city were elaborated. Then, agricultural areas in the city and its vicinity were identified and analysed by means of remote sensing, photogrammetry, and geographical information systems, using the digital elevation model. The elevation analysis yielded a total agricultural area of 180 hectares. Since it is commonly accepted that the maximum slope should be 15% for viticulture, areas with more than 15% slope were removed from the slope map made for the identified 180 hectares, leaving 130 hectares suitable for viticulture. Studies on viticulture assert that at most 70% of agricultural land is used for viticulture. Hence, the maximum area suitable for viticulture in Perre was calculated as approximately 90 hectares. Entering data into the software we developed, it was found that at most 491,400 litres of wine could be produced annually in Perre. Assuming that 10% of the produce was discarded during the production phase, the maximum amount of wine that could be produced annually was determined as 442,260 litres. The proximity of Perre to the legions positioned along the Euphrates, which formed the Roman-Parthian border, its being on a trade route, the existence of veteran soldiers settled in the city, and its becoming a bishopric centre in the Late Antiquity must have incentivized the people of Perre to produce wine on an industrial scale.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yağız, K., Karaçetin, A. (2025). Perre Antik Kenti Şarap Üretim Potansiyeli ve Şarap Ekonomisi. BELLETEN, Cilt: 89 Sayı: 316, 845–872. https://doi.org/10.37879/belleten.2025.845

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (52)

  1. Ainsworth, William Francis, Travels and Researches in Asia Minor, Mesopotamia, Chaldea, and Armenia, Vol.1, John W. Parker West Strand, London 1942.
  2. Aydınoğlu, Ümit-Alkaç, Erkan, “Rock-Cut Wine Presses in Rough Cilicia”, Olba, XVI, 2008, pp. 277-290.
  3. Blömer, Michael-Winter, Engelbert, Toros ve Fırat Arasındaki Tanrılar Ülkesi Kommagene, İstanbul 2011.
  4. Bostancı, Enver Y., “Adıyaman Çevresinde Proto-Solutreen ve Adıyamaniyen Paleolitik Kültürler Üzerinde Bir Araştırma”, Antropoloji Dergisi, V, 1971, pp. 45-82.
  5. Brijder, Herman A.G., “Antiochus I’s self-proclaimed religious programme & divine-ruler cult, and the festivals for all the people of his kingdom”, Nemrud Dağı: Recent Archaeological Research and Conservation Activities in the Tomb Sanctuary on Mount Nemrud, De Gruyter, Berlin-Boston 2014, pp. 164-166.
  6. Cato, De Agricultura/Tarım Üzerine, transl. Mehmet Seferbay, Doğu Batı Yayınları, Ankara 2021.
  7. Columella, On Agriculture, Volume III: Books 10-12. On Trees, Translated by E. S. Forster-E.H. Heffner, Loeb Classical Library 408. Cambridge, MA, Harvard University Press 1955.
  8. Comfort, Anthony Martin, Roads on the frontier between Rome and Persia, Euphratesia, Osrhoene, and Mesopotamia from AD 363 to 602, (University of Exeter, PhD Thesis), Exeter 2008.
  9. Crowther, Charle-Facella, Margherita, “Yeni Epigrafik Buluntular Işığında I. Antiokhos’un Kutsal Alanları”, Fırat Kıyısında Tanrı Krallar. Kommagene’de Yeni Kazılar ve Araştırmalar, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul 2018, pp. 85-91.
  10. Davies, Roy William, “The Roman Military Diet”, Britannia, Vol. 2, 1971, pp. 122-142.
  11. De Simone, Girolamo Ferdinando, “The Agricultural Economy of Pompeii: Surplus and Dependence”, The economy of Pompeii, eds. M. Flohr-A. I. Wilson, Oxford University Press 2017, pp. 23-51.
  12. Dörner, Friedrich Karl-Naumann, Rudolf, “Forschungen in Kommagene”, IstForsch 10, Berlin 1939.
  13. Dörner, Friedrich Karl, “Kommagene. Forschungsarbeiten von 1967 bis 1969”, İstMitt 19/20, Tübingen 1969/70, pp. 255-288.
  14. Dörner, Friedrich Karl, Nemrud Dağı’nın Zirvesinde Tanrıların Tahtları. Kommagene Doğu Anadolu’da Arkeolojinin Büyük Macerası, transl. V. Ülkü, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1990.
  15. Duncan-Jones, Richard, The Economy of the Roman Empire: Quantitative Studies Cambridge Press 1974.
  16. Eck, Werner-Sayar, Mustafa Hamdi-Alkan, Mehmet-Turan, Mehmet-Yağız, Kahraman, “Neus Zu den Statthaltern Von Iudaea Und Syria Unter Hadrian, Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik 225, Dr. Rudolf Habelt Gmbh, Bonn 2023, pp. 261-270.
  17. Eldem, Edhem, Le Voyage a Nemrud Dağı D’Osman Hamdi Bey et Osgan Efendi (1883). Paris 2010.
  18. Erarslan, Fehmi-Winter, Engelbert, “Perrhe (Pirun). Geographische Lage, Topographie und (Forschungs-) Geschichte”, Asia Minor Studien 60, Bonn 2008, pp. 179-187.
  19. Erarslan, Fehmi, “Perre Antik Kenti Nekropol Alanı Kaya Mezarları Kurtarma Kazısı”, 13. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, Kültür Bakanlığı Dösimm Basımevi, Ankara 2003, pp. 129-136.
  20. Erarslan, Fehmi-İnce, Nevruz E.-Alkan, Mehmet, “Perre Antik Kenti Nekropol Alanı 2007 Yılı Kazı ve Temizlik Çalışmaları”, 17. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, Ankara 2009, pp. 171-184.
  21. Erarslan, Fehmi-Özman, Recep-Şancı, Fuat-Arslan, Muhammet-Karaca, Mehmet Nuri-Alkan, Mehmet, “Perrhe Antik Kenti Nekropol Alanı 2008 Yılı Kazı ve Temizlik Çalışmaları”, 18. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, Ankara 2010, pp. 91-104.
  22. Erarslan, Fehmi-Zeyrek, Turgut Hacı-Özman, Recep-Şancı, Fuat-Akın, Enver- Arslan, Muhammet-Alkan, Mehmet-Karaca, Mehmet Nuri-Koca, Mumammet Sunullah, “Perre Antik Kenti Nekropol Alanı 2009 Yılı Kazı ve Temizlik Çalışmaları”, 19. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu, Ankara 2011, pp. 363-377.
  23. Erarslan, Fehmi, “Die antike Stadt Perrhe und ihre Nekropole”, Gottkönige am Euphrat, Neue Ausgrabungen unda Forschungen in Kommagene, ed. J. Wagner, Mainz 2012, pp. 147-150.
  24. Ergeç, Rıfat-Önal, Mehmet-Wagner, Jörg, “Seleukeia am Euphrat/Zeugma- Eine Bedeutende Garnisons-und Handelsstadt an der Ostgrenze des Römischen Reiches”, Gottkönige am Euphrat. Neue Ausgrabungen und Forschungen in Kommagene, ed. J. Wargner, Mainz 2012, pp. 185-194.
  25. Fernández, Pedro Trapero-Sevilla, Isabel Rondán.-Barrios, Lázaro Lagóstena, “Studying Roman Viticulture in Baetica with Gis Modelling and Geophysical Survey”, Methods in Ancient Wine Archaeology: Scientific Approaches in Roman Contexts, eds. D. Van Limbergen- E. Dood, Bloomsbury Publishing, 2024, pp. 147-160.
  26. Goldsworthy, Adrian, The Complete Roman Army, Thames &Hudson, London 2003.
  27. Goodchild, Helen, “GIS models of Roman agricultural production”, The Roman agricultural economy: organization, investment, and production, eds. Alan Bowman-Andrew Wilson, United Kingdom: OUP Oxford 2013, pp. 55-86.
  28. Hartmann, Martin-Speidel, Michael Alexander, “The Roman Army at Zeugma: Recent Research Results”, Zeugma: Interim Reports, Journal of Roman Archaeology, Supplementary Series Number. 51, 2003, pp. 100-126.
  29. Humann, Karl-Puchstein, Otto, Reisen in Kleinasien und Nordsyrien, Berlin 1890.
  30. Karaçetin, Ahmet Oğuzhan, Pax Romana Dönemi’nde Campania Şarabının Akdeniz’deki İhracat Modelinin Geliştirilmesi, Ege University Unpublished PhD Thesis, İzmir 2023.
  31. Kaya, Dicle, “Roma’nın Anadolu’daki Doğu Sınırında Bulunan Karargahlar Üzerine Bir İnceleme”, Colloquium Anatolicum 2018/17, pp. 57-69.
  32. Kökten, İsmail Kılıç, “1945 Yılında Türk Tarih Kurumu Adına Yapılan Tarihöncesi Araştırmaları”, Belleten, Vol. XI/No. 43, 1947, pp. 431-472.
  33. Kökten, İsmail Kılıç, “Anadolu’da Prehistorik Yerleşme Yerlerinin Dağılışı Üzerine Bir Araştırma”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 10/3-4, 1952, pp. 167-188.
  34. Miltford, Terence Bruce, “Some Inscriptions from the Cappadocian Limes”, Journal of Roman Studies 64, 1974, pp. 160-175.
  35. Parker, Anthony John, Ancient Shipwrecks of the Mediterranean and the Roman Provinces, BAR Publishing, Oxford 1992.
  36. Pittard, Eugène, À travers l’Asie-Mineure, le visage nouveau de la Turquie. Paris 1931.
  37. Scheidel, Walter, The Cambridge Companion to the Roman Economy, Cambridge University Press 2017.
  38. Tchernia, André, The Romans and trade, Oxford University Press 2016.
  39. Uzunoğlu, Hüseyin, “Anadolu’da Roma Lejyonları”, Eskiçağ Yazıları 2, eds. Akyürek Şahin, E.-Takmer, B.-Onur, F., Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul 2012, pp. 93-127.
  40. Van Limbergen, Dimitri, “What Romans ate and how much they ate of it. Old and new research on eating habits and dietary proportions in classical antiquity”, Revue belge de philologie et d’histoire, Vol. 96/No. 1, 2018, pp. 1049-1092.
  41. Varro, Ziraat İşleri, transl. A. Doğucan Hanegelioğlu, Doğu Batı Yayınları, Ankara 2021.
  42. Von der Osten, Hans Henning, Discoveries in Anatolia 1930-31, Chicago-Illinois 1933.
  43. Wagner, Jörg, “Kommagene Kralları ve Kral Kültü”, Fırat Kıyısında Tanrı Krallar. Kommagene’de Yeni Kazılar ve Araştırmalar, ed. Ö. Yılmaz, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul 2018, pp. 51-71.
  44. Waldmann, Helmut, Die Kommagenischen Kultreformen Unter König Mithradates I. Kallinikos und seinem Sohne Antiochos I, Leiden 1973.
  45. Wheatley, David-Gillings, Mark, Spatial Technology and Archaeology: The Archaeological Applications of GIS, United Kingdom: CRC Press, London 2013.
  46. Wilson, Andrew, “Approaches to Quantifying Roman Trade”, Quantifying the Roman economy: methods and problems, Vol. 1, eds. A. Bowman-A. I. Wilson, Oxford University Press 2009, pp. 213-249.
  47. Yağız, Kahraman, “A Preliminary Report on Wineries and Wine Production in Yenigüven Village and Its Vicinity”, Çağlar Boyunca Üretim ve Ticaret: Prehistorya’dan Bizans Dönemi’ne, ed. O. Dumankaya, Bilgin Kültür Yayınevi, Ankara 2019, pp. 563-578.
  48. Yağız, Kahraman-Tosun, Murat-Doğan, Taylan, “Seramik Buluntuları Işığında Perre İşliklerinin Kullanım Evreleri Üzerine Bir Ön Değerlendirme”, Höyük, Issue 10, 2022, pp. 145-175.
  49. Yağız, Kahraman-Alkan, Mehmet-Tosun, Murat, “Perre 2021 Yılı Kazıları”, Kazı Sonuçları Toplantısı 42, Vol. 3, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara 2023, pp. 341-356.
  50. Yağız, Kahraman-Doğan, Taylan, “Perre Nekropolisi’nden Bir Hypogeum Mezar”, Arkeoloji Dergisi XXXI/2, İstanbul 2023, 49-69.
  51. Yağız, Kahraman-Alkan, Mehmet-Turan, Mehmet-Bigeç, Ümra-Ersönmez, Yıldız, 2024, “Perre 2022 Yılı Kazıları”, Kazı Sonuçları Toplantısı 43, Vol. 5, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara 2024, pp. 421-432.
  52. Yağız, Kahraman, “Perre Şarap İşlikleri”, Olive Oil and Wine Production in Aegean and Mediterranean in Antiquity, İnternational Symposium Proceedings, Bodrum, Turkey, 24- 26 November 2022, Bildiriler, eds. Ümit Aydınoğlu-A. Kaan Şenol, Bilgin Kültür Yayınevi, Ankara 2024, pp. 271-291. https://worldview.earthdata.nasa.gov. (access date: 23.06.2024)