Dergiler / Türkiyat Mecmuası / 2012 / Cilt: 22 Sayı: 2

ORTA ASYA TÜRK CUMHURİYETLERİ VE AZERBAYCAN'IN PARLAMENTO YAPILARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Sayfa
83–102
Yayın Tarihi
2012-12-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çerçevede parlamenter sistemlerin genel özellikleri ve bu sistemlere özgü avantaj ve dezavantajlar anlatılmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ve Azerbaycan'ın bulunduğu coğrafya şüphesiz dünyanın en stratejik bölgeleri arasında yer almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Rusya'nın bölgedeki hâkimiyeti yaklaşık bir asır sürmüş ve 1991 yılında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) parçalanmasıyla Orta Asya cumhuriyetleri, bağımsızlıklarını kazanmışlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çerçevede parlamenter sistemlerin genel özellikleri ve bu sistemlere özgü avantaj ve dezavantajlar anlatılmaktadır.
🔬Tür:Makale
📍Kapsam:2012 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ve Azerbaycan'ın bulunduğu coğrafya şüphesiz dünyanın en stratejik bölgeleri arasında yer almaktadır. Rusya'nın bölgedeki hâkimiyeti yaklaşık bir asır sürmüş ve 1991 yılında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) parçalanmasıyla Orta Asya cumhuriyetleri, bağımsızlıklarını kazanmışlardır. Bu makalede SSCB'nin dağılması ile bağımsızlıklarını kazanan Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ve Azerbaycan'da devletin yeniden yapılandırılması konusu ve parlamenter sisteme geçişle ilgili tarihsel süreç incelenmektedir. Bu bağlamda, 1991-2012 yıllarını arasını kapsayan dönemde yaşanan gelişmelerin betimlenmesinden çok bu dönemde yaşanan gelişmelerin Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ve Azerbaycan'ın demokratikleşmesi yönündeki etkileri incelenmektedir. Bölge ülkelerinin demokratik kimliğe kavuşması yolunda öncelikle bu devletlerin bağımsızlık sonrası geçirdikleri siyasi ve anayasal süreç ele alınmıştır. Sonrasında ise bu ülkelerin parlamento yapıları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Yapılan analiz çerçevesinde parlamentoların yapısı bağlamında seçim süreçleri, seçilme şartları, seçilenlerin nitelikleri gibi ana konulara değinilmiştir. Bu ülkelerde parlamenter rejimin sıkıntıları da aktarılmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede parlamenter sistemlerin genel özellikleri ve bu sistemlere özgü avantaj ve dezavantajlar anlatılmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özgişi, T. (2012). ORTA ASYA TÜRK CUMHURİYETLERİ VE AZERBAYCAN'IN PARLAMENTO YAPILARININ KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Türkiyat Mecmuası, Cilt: 22 Sayı: 2, 83–102. https://doi.org/10.18345/tm.77564

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. ALKAN, Haluk, “Kırgızistan’da 2010 Anayasası ve Yeni Siyasal Rejim”,
  2. Avrasya Analiz, No:1, Ankara, Sonbahar 2010, s.4-16.
  3. ALKAN, Haluk, “Türk Cumhuriyetlerinde Siyasal Kurumsallaşma Süreci: Geçen Yirmi Yılın Bir Bilançosu”, Bilig, LXI, Ankara, Bahar 2012, s. 1-30.
  4. ANDERSON, John “Constitutional Development in Central Asia”, Central Asian Survey, No:16-3, 1997, s. 301- 320.
  5. AYDOĞDUYEV, Muhammed, “Türkmenistan”, Türkler Ansiklopedisi, C.XIX, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 2002, s. 720-737 AZERBAYCAN Erişim: 13.5.2012. http://www.ajb.az/site/konstitusiya.pdf.,
  6. BÜLBÜL, Mahmut, “Kazakistan Cumhuriyetinde Yasama ve Yürütme Fonksiyonu”, Yasama Dergisi, No: VIII/1, Ankara, 2008, s.65-101.
  7. CUMMİNGS, Sally. N., “Introduction: Power and Change in Central Asia”, Power and Change in Central Asia, (Ed. S. N. Cummings), London, Routledge Publications, 2002, s. 1-20.
  8. DPT, Dünyada Küreselleşme ve Bölgesel Entegrasyonlar (AT, NAFTA, PASİFİK) Ve Türkiye (AT, EFTA, KEİ, Türk Cumhuriyetleri, İslam Ülkeleri, ECO) İlişkileri ÖİK: Türkiye-Türk Cumhuriyetleri İlişkileri Raporu Özeti, DPT Yayınları, Ankara, 1995.
  9. GASIMOV, Musa, “Azerbaycan Cumhuriyeti”, Türkler Ansiklopedisi, C.XIX, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 2002, s. 121-147.
  10. GÖNENÇ, Levent, “Azerbaycan Anayasası Üzerine Notlar”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. XLVII/1-4, Ankara, 1998, s.185-220.
  11. HAUSMANN, Ricardo, TYSON Laura, ZAHİDİ, Saadia D., The Global Gender Gap Report 2011, World Economıc Forum Press, 2011. http://www.ipu.org/pdf/publications/wmnmap12_en.pdf. Erişim:18.6.2012.
  12. İBA, Şeref, “Kırgızistan’ın Anayasa Serüveni ve Jogorku Keneş”, TİKA Avrasya Etüdleri, No:XXXVI/2, Ankara, 2009, s. 47-62.
  13. İNCİOĞLU, Nihal, “Toplumsal Bölünmeler ve Siyasi Güçler”, Bağımsızlığın İlk Yılları: (Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, ve Türkmenistan), T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1994, s.105-142.
  14. KAZAKİSTAN ANAYASASI, http://www.parlam.kz/en/constitution. Erişim: 5.2012.
  15. KAZIMLI, Elnur, “Azerbaycan Anayasasında Temel Hak ve Özgürlükler”, TİKA Avrasya Etüdleri, XXIX-XXX, Ankara, 2006, s. 191-205.
  16. KHAİRMUKHANMEDOV, Nurbek, Ulus-Devlet Bağlamında Orta Asya Cumhuriyetlerinde Siyasal ve Hukuksal Değişim, (Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku (Genel Kamu Hukuku) Anabilim Dalı Doktora Tezi), Ankara, 2008.
  17. KIRGIZİSTAN ANAYASASI, http://www.legislationline.org/search/ runSearch/1/key/ kyrgyzstan+ constitution/rows/10. Erişim: 13.5.2012.
  18. KOZIBAEV, Manas K.–MAJİTOV, Sattar F., “Kazakistan Cumhuriyeti”, Türkler Ansiklopedisi, C.XIX, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 2002, s. 322
  19. LIJPHART, Arend, Demokrasi Motifleri, (Çev. Güneş Ayas-Utku Umut Bulsun), Salyangoz Yayınları, İstanbul, 2006.
  20. ÖZBEKİSTAN ANAYASASI, http://www.arbuz.com/Umid/Main/Uzbekistan/ Constitution/ html, Erişim: 13.5.2012.
  21. ÖZDOĞAN,Günay Göksu, “Uzlaşmanın Dinamikleri”, Bağımsızlığın İlk Yılları: (Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, ve Türkmenistan), T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1994, s.25-103.
  22. SARAY, Mehmet, Yeni Türk Cumhuriyetleri Tarihi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1996.
  23. SARI, Yaşar, “Kırgızistan’da İktidarın El Değiştirmesi: Akayev ve Bakiyev’in Düşüşü”, Orta Asya ve Kafkasya Araştırmaları, V/9, Ankara, 2010, s.27-47.
  24. TİKA, Özbekistan Ülke Raporu, TİKA Yayınları, Ankara, 2009.
  25. TİKA, Ülkelerin Anayasaları, TİKA Yayınları, Ankara, 1999.
  26. TURAN, Erol – ÇEVİK, Savaş, “Devletin Kurumsal Dönüşümü: Orta Asya Cumhuriyetleri Perspektifinden”, Bilig, XLI, Ankara, Bahar 2007, s.205-224.
  27. TÜRKMENİSTAN ANAYASASI, http://www.legislationline.org/search/ runSearch/1/key/turkmenistan +constitution/rows/10. Erişim: 13.5.2012.
  28. YAVAŞGEL, Emine, Temsilde Adalet ve Siyasal İstikrar Açısından Seçim Sistemleri ve Türkiye’deki Durum,, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, 2004.
  29. YILDIZ, Nurçin, “18 Ağustos 2007 Kazakistan Parlamento Seçimleri ve Nazarbayev'i Anlamak”, Orta Asya ve Kafkasya Araştırmaları, II/4, Ankara,, s.173-202.
  30. Ülke Parlamentoları İnternet Siteleri: http://www.meclis.gov.az/, http://www.parlam.kz/, http://www.kenesh.kg/, http://www.turkmenistan.gov.tm, http://www.parliament.gov.uz/
  31. YAVAŞGEL, Emine, Temsilde Adalet ve Siyasal İstikrar Açısından Seçim Sistemleri ve Türkiye’deki Durum,, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, 2004.
  32. YILDIZ, Nurçin, “18 Ağustos 2007 Kazakistan Parlamento Seçimleri ve Nazarbayev'i Anlamak”, Orta Asya ve Kafkasya Araştırmaları, II/4, Ankara,, s.173-202.