Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu çalışmada; Rusya Türklerinin Birinci Duma’nın kapatılmasına yönelik tepkilerinin ne olduğu sorusunun İdil-Ural süreli yayınları üzerinden cevaplandırılmasına ve Rusya Türkleri için anayasal yönetimin ne anlama geldiğinin ortaya konulmasına çalışılacaktır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
On dokuzuncu yüzyılın ilk çeyreği, Rusya Türkleri adına siyasi alanda büyük değişimleri barındıran önemli bir zaman dilimini ifade etmektedir. Geçmişe nazaran tecrübesiz ve yenilikçi bir kuşağın bu alanda göstermiş olduğu canlanmada 1905 Rus Devrimi temel nedeni oluşturdu. Devrimin hemen öncesinde başlayan siyasi hareketlilikler, 17 Ekim Manifestosu’nun ilanıyla ivme kazanarak Ekim Devrimi’ne kadar devam etti. Çar II. Nikolay’ın, Duma’nın açılacağı yönündeki kararı, yüzyıllardır siyasi, dinî ve millî alanlarda baskılar gören, idare tarafından ikinci sınıf vatandaş olarak kabul edilen Rusya Türklerini, tam teşekküllü olmasa da hızlı bir şekilde siyasi faaliyetlere yöneltti. Matbuat serbestliğinden de faydalanarak çıkardıkları dergi ve gazeteler aracılığıyla, Rusya Türklerini yönlendiren Ceditçi aydınlar, siyasi alanın da liderleri olarak anayasal düzene olan ihtiyaçlarını dile getirdiler. Kurdukları ittifaklar ve yaptıkları toplantılarla toplumlarını siyasi alanda bilinçlendirdiler ve büyük bir umutla Çarlık Rusya’da Dumalar dönemine hazırladılar. Bununla birlikte Birinci Duma’nın beklentileri karşılayamadan çarın fermanıyla kapatılması, Rusya Türklerinin İkinci Duma’ya ve Rusya’daki anayasal düzene olan bakışlarında kırılmalara yol açtı. Matbuat organlarında Duma’nın kapatılması ve anayasal yönetimin Rusya Türkleri için ne anlama geldiği konusunda görüşler bildirildi, çar ve hükümet doğrudan eleştirildi. Bu çalışmada; Rusya Türklerinin Birinci Duma’nın kapatılmasına yönelik tepkilerinin ne olduğu sorusunun İdil-Ural süreli yayınları üzerinden cevaplandırılmasına ve Rusya Türkleri için anayasal yönetimin ne anlama geldiğinin ortaya konulmasına çalışılacaktır.
Abstract
The first quarter of the 19th century represents an important period that involved great changes in the political arena regarding the Russian Turks. The 1905 Russian Revolution was the main reason for the revival of an inexperienced reformist generation in this field. The political movements that started right before the Revolution gained momentum with the declaration of the October 17 Manifesto and continued until the October Revolution. Tsar Nicholas II’s decision to open the Duma prompted Russian Turks, who had been oppressed for centuries regarding political, religious, and national fields and were accepted as second-class citizens by the administration, to express their need for a constitutional order. Thus, the Jadid intellectuals in the political field directed Russian Turks through the magazines and newspapers they published by taking advantage of the freedom of press. With the alliances Russian Turks formed and the meetings they held, they raised their society’s awareness in the political arena, and they prepared with great hope for the Dumas period in Tsarist Russia. However, the closure of the First Duma by the tsar’s edict before being able to meet their expectations led to a break in the Russian Turks view of the future of the Duma and constitutional order in Russia. Opinions were expressed in press organs about the First Duma’s closure and what constitutional administration meant for the Russian Turks, with the tsar and the government being directly criticized. This study aims to answer how Russian Turks had reacted to the closure of the First Duma through the Idel-Ural periodicals and reveal what the constitutional government meant for Russian Turks.