Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBunlar genel dilde olmayan alıntılama, genel dildeki sözcüğe farklı anlam yükleme, saklantı sözcüklerin kullanımı, genel dilde olmayan yansıma sözcükler oluşturma, genel dildeki sözcüğün ses bakımından değiştirilmesi, alıntıda anlam farklılaştırma, yeni metaforik çağrışımlar gibi çeşitli ve farklı sözcük oluşturma biçimleridir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Toplumda genel iletişimi sağlayan ölçünlü dilin altında belli toplum kesimlerinin kendi aralarında kullanmış oldukları alt diller (sosyolekt) de vardır. Bu diller, alanyazında (literatür) değişik adlarla anılmış, kullanılma yerleri ve amaçları doğrultusunda çeşitli şekillerde gruplandırılmıştır. Türkiye’deki alt diller olarak gizli diller, argo, jargon, kuş dili… ilk akla gelenlerdir. Alt diller içinde yer alan gizli diller, çeşitli meslek zümreleri tarafından kullanılan, morfolojik ve semantik olarak genel dilden ayrılan dillerdir. Türkiye’deki gizli dillerin sözlük malzemeleriyle ilgili çeşitli derlemeler yapılmasına rağmen bunların oluşma nedenleri, dilsel yapıları incelenmiş değildir. Semantik seçilim, gizli dillerin oluşumunu sağlayan temel süreç olması bakımından önemli bir yere sahiptir. Semantik seçilimde, genel dilin, alt dillerin ve komşu dillerin söz havuzundaki mevcut ögeler içinden bir kısmının seçilip norm hâline getirilmesi sağlanmaktadır. Normun oluşması ses, çağrışım, boşluk, sınırlılık, yenilik ve ekonomiklik gibi birtakım dilsel önkoşulların gerçekleşmesiyle mümkündür. Gizli dillerin söz varlığını oluşturan sözcüklerin seçilim biçimleri de farklılıklar gösterir. Bunlar genel dilde olmayan alıntılama, genel dildeki sözcüğe farklı anlam yükleme, saklantı sözcüklerin kullanımı, genel dilde olmayan yansıma sözcükler oluşturma, genel dildeki sözcüğün ses bakımından değiştirilmesi, alıntıda anlam farklılaştırma, yeni metaforik çağrışımlar gibi çeşitli ve farklı sözcük oluşturma biçimleridir.
Abstract
Beneath the standard language that facilitates general communication, sub-languages (sociolects) exist within specific social groups. In the field, these varieties are identified by different terms and classified according to their domains and communicative purposes. In the Turkish context, secret languages, slang, jargon, and bird language represent the most prominent examples. Secret languages occupy a distinctive position, being employed by various occupational or social groups and differing from the standard language in both morphological and semantic dimensions. Although several compilations have addressed their vocabulary, the linguistic structures and factors underlying their emergence remain largely unexplored. In semantic selection, some of the existing elements in the word pool of the general language, sub-languages and neighboring languages are selected and made into a norm. The development of such norms is conditioned by linguistic factors including phonological form, associative potential, lexical gaps, limitation, innovation, and economy. Accordingly, the lexicon of secret languages is shaped through diverse strategies such as borrowing, semantic shifts, concealed expressions, onomatopoeic formations, phonological modifications, new borrowings with altered meanings, and metaphorical extensions. These processes collectively ensure that secret languages function as dynamic, norm-governed, and contextually specialized systems within society.