KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türkiyat Mecmuası / 2025 / Cilt: 35 Sayı: 1 Özel Sayı

Köprülüzade Mehmed Fuad’a Heidelberg Ruprecht Karl Üniversitesi Tarafından Verilen Fahri Doktora

The Honorary Doctorate Awarded to Köprülüzade Mehmed Fuad by Heidelberg Ruprecht Karl University

Uğur Berk Kalelioğlu(Universität Münster)0000-0001-5127-8756
Sayfa
391–405
Yayın Tarihi
2026-03-04
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bunda, Almanya'da Türkoloji çalışmalarının oldukça eski bir geçmişe sahip olması şüphesiz önemli bir etkendir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mehmed Fuad Köprülü (1890-1966) veya Nami’nin ifadesi ile “Türkiye’de şarkiyat tetkiklerinin yorulmak bilmez banisi Köprülüzade Mehmet Fuad”1, Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarından Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk dönemlerine uzanan sürede, Türk kültürü, edebiyatı ve tarihi üzerine yaptığı çalışmalarla büyük bir entelektüel etki yaratan önemli bir bilim insanı ve devlet adamıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Köprülü’nün entelektüel yetkinliği uluslararası çevrelerde yankı bulmuş; bu kapsamda birçok prestijli ödül ve onursal unvanla taltif edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bunda, Almanya'da Türkoloji çalışmalarının oldukça eski bir geçmişe sahip olması şüphesiz önemli bir etkendir.
🔬Tür:Not
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Köprülüzade · Mehmed Fuad · Heidelberg

Özet

Mehmed Fuad Köprülü (1890-1966) veya Nami’nin ifadesi ile “Türkiye’de şarkiyat tetkiklerinin yorulmak bilmez banisi Köprülüzade Mehmet Fuad”1, Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarından Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk dönemlerine uzanan sürede, Türk kültürü, edebiyatı ve tarihi üzerine yaptığı çalışmalarla büyük bir entelektüel etki yaratan önemli bir bilim insanı ve devlet adamıdır. Modern Türk tarihçiliği ve edebiyat eleştirisinin öncülerinden biri olarak kabul edilen Köprülü, bilimsel çalışmalarıyla yalnızca Türkiye’de değil, Avrupa ve dünya genelinde de tanınmış ve takdir edilmiştir. Özellikle umumi Türk tarihi üzerine yaptığı derinlemesine araştırmalar, Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküş sürecinde ulusal kimliğin inşasına ve Yeni Türkiye’nin tevarüs ettiği kültürel mirasın bilimsel temellere oturtulmasına büyük katkı sağlamıştır. Köprülü’nün entelektüel yetkinliği uluslararası çevrelerde yankı bulmuş; bu kapsamda birçok prestijli ödül ve onursal unvanla taltif edilmiştir. Bu onurlardan biri, 1927 yılında Almanya'nın en eski ve köklü üniversitesi olan Heidelberg Ruprecht Karl Üniversitesi tarafından kendisine verilen “Honoris Causa” (Onursal/ Fahri Doktora) unvanıdır. Bunda, Almanya'da Türkoloji çalışmalarının oldukça eski bir geçmişe sahip olması şüphesiz önemli bir etkendir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kalelioğlu, U. B. (2026). Köprülüzade Mehmed Fuad’a Heidelberg Ruprecht Karl Üniversitesi Tarafından Verilen Fahri Doktora. Türkiyat Mecmuası, Cilt: 35 Sayı: 1 Özel Sayı, 391–405. https://doi.org/10.26650/iuturkiyat.1588758

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (62)

  1. “Das akademische Leben in der Türkei.” Deutsche allgemeine Zeitung, 28 April, 1917. google scholar
  2. “Deutsche Ehrung eines türkischen Gelehrten.” Stuttgarter neues Tagblatt, 23 August, 1927. google scholar
  3. “Die Ergebnisse des ersten Turkologenkongresses in Baku.” Kölnische Zeitung, 4 August, 1926. google scholar
  4. “Die Konstantinopler Universität.” General-Anzeiger der Stadt Mannheim und Umgebung, 27 April, 1916.google scholar
  5. “Ein Trophäe der türkischen Wissenschaft.” Hamburger Fremdenblatt, 21 Mai, 1927. google scholar
  6. “Ein türkischer Ehrendoktor der Universität Heidelberg.” Kölnische Zeitung, 15 August, 1927.google scholar
  7. “Heidelberg Darülfinunu diploması dün Tarabya’da Alman sefarethanesinde merasimle Köprülüzade’ye verildi.” Akşam, 9. sene, sayı 3169, 10 Ağustos, 1927.google scholar
  8. “Historische Porträts” Universität Heidelberg. https://www.uni-heidelberg.de/de/universitaet/heidelberger-profile/historische-portraets Erişim: 17 Ağustos 2024google scholar
  9. “İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Tarihçe.” İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü. Erişim: 18 Ağustos 2024. https://turkiyat.istanbul.edu.tr/tr/content/enstitumuz/tarihce. google scholar
  10. “Kunst und Wissenschaft.” Karlsruher Tagblatt, 19 April, 1918. google scholar
  11. “Tahir Bej von Brussa.” Honnefer Volkszeitung, 10 November, 1917. google scholar
  12. “Tahir Bej von Brussa.” Sauerländisches Volksblatt, 29 Dezember, 1917. google scholar
  13. “Türk Tarihinin Ulu Çınarı Ord. Prof. Dr. Mehmet Fuad Köprülü Kartvizit Müzayedesi.” Bitmezat. Rudolf Nadolny (1873-1953) Alman Büyükelçi. https://www.bitmezat.com/urun/1638398/rudolf-nadolny-1873-1953-alman-buyukelci. google scholar
  14. “Türkischer Uebernationalismus.” Neue Mannheimer Zeitung, 20 Juni, 1927. google scholar
  15. “Von der Botschaft zum heutigen Generalkonsulat.” Deutsche Botschaft Ankara, German Federal Foreign Office, 2024. Erişim: 16 Ekim 2024. https://tuerkei.diplo.de/tr-tr/vertretungen/generalkonsulat-istanbul/02-von-botschaft-zum-generalkonsulat/1534812. google scholar
  16. Akman, Mehmet “Fuad Köprülünün Hukuk Tarihçiliği,” Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları, (4) (Güz 2007): 7-14. google scholar
  17. Akün, Ömer Faruk. “Mehmed Fuad Köprülü.” TDV İslâm Ansiklopedisi içinde, 28: 471-486. Ankara: TDV Yayınları, 2003. google scholar
  18. Alışık, Gülşen Seyhan ve Genceli, Mehdi. “Fuad Köprülü’nün Ahmed Beğ Ağaoğlu’na Yazdığı Bir Mektup Üzerine.” Ölümünün 50. Yılında Uluslararası M. Fuad Köprülü Türkoloji ve Beşeri Bilimler Sempozyumu (21-22 Kasım 2016 Bildirileri). Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul, 2017. google scholar
  19. Askeroğlu Arslan, Ayna. “1926’da Bakü’de Düzenlenen I. Türkoloji Kongresi ve M. Fuad Köprülü’nün Sunduğu Tebliği Üzerine.” Ölümünün 50. Yılında Uluslararası M. Fuad Köprülü Türkoloji ve Beşeri Bilimler Sempozyumu (21-22 Kasım 2016 Bildirileri). Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul, 2017. google scholar
  20. Asılsoy, Abdülkerim. “Mehmet Fuat Köprülü’nün İlmî Hayatı ve Eserlerinde İzlediği Metot Üzerine.” Tarihimizden Portreler Osmanlı Kimliği - Prof. Dr. Cevdet Küçük Armağanı içinde, Ed. Zekeriya Kurşun-Haydar Çoruh, 213-244, İstanbul: Ortadoğu Afrika Araştırmacıları Derneği, 2013. google scholar
  21. Banarlı, Nihad Sami. “Köprülü’nün Hayatından Çizgiler.” Türk Kültürü 4(47), Eylül 1966: 960-968.google scholar
  22. Başar, Fahameddin. “Ord. Prof. Dr. Mehmed Fuad Köprülü’nün Hayatı ve Eserleri Hakkında (1890-1966).” Vefatının 50. Yılında Mehmed Fuad Köprülü içinde, 11-20, Ankara: Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları, 2017.google scholar
  23. Becker, Carl Heinrich ve Rudolf Tschudi. Der Islam: Zeitschrift Für Geschichte und Kultur Des Islamischen Orients. Verlag von Karl J. Trübner, Strassburg, 1918.google scholar
  24. Becker, Carl Heinrich. (Ed). Der Islam: Zeitschrift für Geschichte und Kultur des islamischen Orients. Vol. 5, (Karl J. Trübner, 1914). google scholar
  25. Berkes, Niyazi. Atatürk ve Devrimler. Adam Yayıncılık, İstanbul, 1982. google scholar
  26. Caferoğlu, Ahmed. "Hakiki Köprülü." Türkiyat Mecmuası 15 (1969): 1-10. google scholar
  27. Dapping, B. “Türkei und Deutscher Südwesten.” Neue Mannheimer Zeitung, 15 Juli 1934. google scholar
  28. Dressler, Markus. "Mehmed Fuad Köprülü and the Turkish History Thesis." Ölümünün 50. Yılında Uluslararası M. Fuad Köprülü Türkoloji ve Beşeri Bilimler Sempozyumu Bildirileri (21-22 Kasım 2016 Bildirileri). Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul, 2017, 245-253. google scholar
  29. Feridun, Hikmet. “Sorbon Üniversitesine Türk Bayrağı Çektiren Adam Fuad Köprülü.” Yedigün XIV, (352). İstanbul, 5 Aralık, 1939. google scholar
  30. Gül, Bülent. "Almanya’da Türkoloji Çalışmaları (Tarihî Gelişim, Türkologlar, Dergiler)." Türkbilig, (11) (2006): 56-117. google scholar
  31. Hachtmann, Otto Wilhelm. Die türkische Literatur des zwanzigsten Jahrhunderts. Leipzig Amelang, 1916.google scholar
  32. Hartmann, Martin. Dichter der neuen Türkei. Der Neue Orient G.m.b.H., Berlin, 1919. google scholar
  33. Horovitz, Josef. Aus den Bibliotheken von Kairo, Damaskus und Konstantinopel. Berlin, Reichsdruckerei, 1907. google scholar
  34. Huart, Clement. “Garpta Şark Eserleri: Köprülüzade Mehmed Fuad, Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar, İstanbul, Matbaa-i Amire, 1919,” çev. Ragıb Bey, Türkiyat Mecmuası 1 (1925), 266-280 google scholar
  35. İhsanoğlu, Ekmeleddin. "Darülfünun'da İlmî Araştırma Nosyonunun Doğuşu ve Gelişmesi." Türk Dünyası Araştırmaları 183, 2009. google scholar
  36. İnalcık, Halil. “Hermenötik Oryantalizm Türkoloji.” Doğu Batı (20), 2002. google scholar
  37. İnan, Abdülkadir. “Fuat Köprülü Yusuf Ziya Münakaşaları Üzerine.” Türk Kültürü Dergisi, (47) (1966): 969-974. google scholar
  38. Kienitz, Friedrich Karl. "Köprülü, Mehmed Fuad." Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas, vol. 2, edited by Mathias Bernath and Felix von Schroeder, 471-472. Oldenbourg Verlag, 1976. BioLex [Onlineausgabe]. https://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=1177. google scholar
  39. Koçak, Cemil. Geçmiş Ayrıntıda Saklıdır. Timaş Yayınları, İstanbul, 2012. google scholar
  40. Köprülü, Cemal. “Fuad Köprülü’nün İlmî Şahsiyeti, Türk Kültüründeki Rolü ve Bazı Hatıralar.” Türk Kültürü 7(81), 1969. google scholar
  41. Köprülü, Mehmed Fuad. Early Mystics in Turkish Literature. Translated by G. Leiser and R. Dankoff. 1st ed. Routledge, 2006. https://doi.org/10.4324/9780203019580. google scholar
  42. Köprülü, Orhan. Fuad Köprülü. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları: 839, Türk Büyükleri Dizisi: 64, Ankara, 1987. google scholar
  43. Malche, Albert. İstanbul Üniversitesi Hakkında Rapor. MEB Devlet Basımevi, İstanbul, 1939. google scholar
  44. Mordtmann, Johannes Heinrich. “Köprüli-zade Mehmed Fu'ad: Türk Edebiyatında İlk Mütesavviflar,” Besprechungen, Orientalistische Literaturzeitung 26(1-6) (1923): 53-68. https://doi.org/10.1524/olzg.1923.26.16.53. google scholar
  45. Mueller, Max. “Konstantinopler Geschichtsforschung.” Hamburger Fremdenblatt, 3 Mai, 1927. google scholar
  46. Nadolny, Rudolf. Mein Beitrag: Erinnerungen eines Botschafters des Deutschen Reiches. dme-Verlag Georg Mölich, Köln, 1985. google scholar
  47. Nami, Kami. “Eser Meydandadır, Darülfünunda Barem ve Tatbikatı.” Vakit, 30 Ağustos, 1931. google scholar
  48. Özerdim, Sami Nabi. "Fuad Köprülü Bibliyografyasına Ek." Belleten, 30(120) (1966): 661-666. https://doi.org/10.37879/ttkbelleten.1201202. google scholar
  49. Özkan, Mustafa. "Kuruluşunun 70. Yılında Türkiyat Enstitüsü." Türkiyat Mecmuası 20 (1997): 1-11. google scholar
  50. Öztuna, Yılmaz. “Çağdaş Tarihçiliğimizin Babası: Fuad Köprülü.” Tarih ve Medeniyet (22) (1995): 46-51. google scholar
  51. Palabıyık, M. Hanefi. "Ord. Prof. Dr. Mehmet Fuad Köprülü İlmî Hayatı ve 'Türkiye Tarihi' Adlı Eseri Münasebetiyle Tarih Anlayışı." Atatürk Dergisi, 3(3) (2010): 7-29. google scholar
  52. Rabe, Hans. “Ein Türkischer Gelehrter Deutscher Ehrendoktor.” Hannoverscher Kurier: Hannoversches Tageblatt, 17 August 1927. google scholar
  53. Şengör, Celal. “Türkiye'ye Modern Bilim Standartlarını Getiren Adam: Fuad Köprülü.” Bütün Dünya, Temmuz 2001: 19-28 google scholar
  54. Sönmez, S. Erdem. Mehmed Fuad Köprülü and the Rise of Modern Historiography in Turkey. PhD diss., Bilkent Üniversitesi, 2018. google scholar
  55. Şükrü, Ahmed. Son Saat, 10 Ağustos 1927. google scholar
  56. Tansel, Fevziye Abdullah. "Prof. Dr. Fuad Köprülü'nün İlk Yazısı, Basın Hayatının Başlangıcına Dair Bilgimizi Düzelten ve Tamamlayan Yeni Notlar." Belleten, 33(129) (1969): 43-52. google scholar
  57. Tansel, Fevziye Abdullah. “Memleketimizin Acı Kaybı Prof. Dr. Fuad Köprülü.” Belleten, 30(120) (1966): 621-636. google scholar
  58. Turan, Fikret. “Mehmed Fuad Köprülü’nün Türkiyat Çalışmaları.” Vefatının 50. Yılında Mehmed Fuad Köprülü içinde, 130-138, Ankara: Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları, 2017. google scholar
  59. Turan, Osman. “Mukaddime.” 60. Doğum Yılı Münasebetiyle Fuad Köprülü Armağanı: Mèlanges Fuad Köprülü içinde, V-XXIII Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2010. google scholar
  60. Wittek, Paul. "Köprülüsade Mehmed Fuad." Türkische Post, 3 August 1927. google scholar
  61. Yavuz, Kemal. “Mehmed Fuad Köprülü’nün Edebiyat Tarihi Alanındaki Çalışmaları.” Vefatının 50. Yılında Mehmed Fuad Köprülü, Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara, 2017. google scholar
  62. Yıldız, Şevket. "Mehmed Fuad Köprülü (1890–1966)." In Rewriting the Middle Ages in the Twentieth Century: II, National Traditions, 485-514, 2009. google scholar