Dergiler / Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2019 /

Ehl-i Sünnet Kelâmında Halku’l-îmân Tartışması

The Discussion of the Creation of Faith in Kalam of Ahl al-Sunnah

Sayfa
437–468
Yayın Tarihi
2019-11-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Diğer taraftan Allah’ın kulun kesbi olarak yarattığı ezelî hidâyet ve tevfîk fiilinin iman olarak isimlendirilip isimlendirilemeyeceği ve Allah’a nisbeti söz konusu olunca onlar da kendi içlerinde farklılaşmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede Kur’an’ın yaratılmış olup olmadığı tartışmasının bir devamı kabul edilen imanın yaratılmışlığı meselesi ele alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Allah’ın ezeldeki tevhit haberini lafzî bir şahitlik kabul eden Ehl-i hadis, Buhara Hanefîleri ve Eş‘ariyye âlimleri imanı Allah’ın bir sıfatı olarak değerlendirmekte ve Allah’ı “bu birliğini onaylayan ve tasdik eden” anlamında mü’min ve muvahhid kabul etmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Diğer taraftan Allah’ın kulun kesbi olarak yarattığı ezelî hidâyet ve tevfîk fiilinin iman olarak isimlendirilip isimlendirilemeyeceği ve Allah’a nisbeti söz konusu olunca onlar da kendi içlerinde farklılaşmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İman · mü’min · mahlûk

Özet

Bu makalede Kur’an’ın yaratılmış olup olmadığı tartışmasının bir devamı kabul edilen imanın yaratılmışlığı meselesi ele alınmıştır. Makalede problemin ortaya çıkışı, özellikle Ehl-i hadis âlimleri, Eş‘arî ve Mâtürîdî kelâmcılarının konu hakkındaki görüşlerine yer verilmiştir. Bu problemin merkezinde Allah’ın kendi zatını mü’min olarak isimlendirdiği ve kendisinden başka ilah olmadığına dair şahitlik ettiği ile ilgili beyanı bulunmaktadır. Allah’ın ezeldeki tevhit haberini lafzî bir şahitlik kabul eden Ehl-i hadis, Buhara Hanefîleri ve Eş‘ariyye âlimleri imanı Allah’ın bir sıfatı olarak değerlendirmekte ve Allah’ı “bu birliğini onaylayan ve tasdik eden” anlamında mü’min ve muvahhid kabul etmektedir. Bu yorumu kabul etmeyen Mâtürîdî kelâmcıları ise imanın insanın bir fiili olmasına dikkati çekmektedir. Diğer taraftan Allah’ın kulun kesbi olarak yarattığı ezelî hidâyet ve tevfîk fiilinin iman olarak isimlendirilip isimlendirilemeyeceği ve Allah’a nisbeti söz konusu olunca onlar da kendi içlerinde farklılaşmaktadır.

Abstract

This article deals with the problem of the creation of faith, as a continuation of the discussion of whether the Qur'an is created or not. In this article, the emergence of the problem especially the views of scholars of the Ahl al-Hadith, and Ash‘arî and Mâturîdî theologians on the subject are explained. At the center of the problem there is Allah’s statement that He called Himself a believer and testifies that there is no God but Him. The Ahl al-Hadith and the scholars of Ash‘iyariyya, who accept Allah’s tawheed statement in eternity as a literal testimony, consider faith as an attribute of Allah and accept Allah as a believer in the sense that He confirms and approves His tawheed by Himself. The Mâturîdî theologians draw attention to the fact that faith is indeed the act of human being.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

MAVİL, H. Y. (2019). Ehl-i Sünnet Kelâmında Halku’l-îmân Tartışması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 437–468. https://ajindex.com/articles/1166

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (2)

  1. Ali el-Kârî, Şerhü’l-Fıkhi’l-ekber, Delhi: Matbaatü’l-Müctebâî,1307. Alper, Hülya, İmanın Psikolojik Yapısı, İstanbul: Rağbet Yayınları, 2016. Bağdâdî, Ebû Mansûr Abdülkâhir, Mezhepler Arasındaki Farklar, çev. Ethem Ruhi Fığlalı, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1991. Bağdâdî, Ebû Mansûr Abdülkâhir, Usûlü’d-din, nşr. Ahmed Şemsüddin, Beyrut: Dâru’l-kütübü’l-ilmiyye, 2002. Bâkıllânî, Ebû Bekr Muhammed b. Tayyib, el-İnsâf fîmâ yecibu i’tikâduhu velâ yecûzü’l-cehl bihi, thk. Muhammed Zâhid b. el-Hasan el-Kevserî, Kahire: Mektebetü’l-Ezheriyye li’t-turâs, 2000. Beyâzîzâde Ahmed Efendi, İşârâtü'l-merâm min ibarâti'l-İmam Ebî Hanîfeti’l-Nu‘manî, Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1971. Birgivî, Muhammed b. Pir Ali, et-Tarîkatü'l-Muhammediyye ve’s-sîreti’l-Ahmediyye, nşr. Hafız Muhammed Nazım en-Nedvî, Dımeşk: Dâru’l-kalem, 2011. Buhârî, Ebû Abdillâh İbrâhîm Cu’fî, Halku ef’âli’l-ibâd ve’r-red ale’l-Cehmiyye ve Ashabi’t-ta’til, thk. ve dirâse Fehd b. Süleyman el-Füheyd, Dımaşk: Dâru Atlasi’l-Hadrâ, 2005. Cengiz Lütfü, “Emeviler Döneminde Kader Problemi”, Marife, yıl 1, sayı 2, 2001, ss. 107-127. Cürcânî, Seyyid Şerif, Şerhu’l-Mevâkıf, çev. Ömer Türker, İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, 2015, I-III. Cüveynî, İmâmü’l-Haremeyn Ebü’l-Meâlî, Kitabu’l-İrşâd, Cüveynî, thk. Muhammed Yusuf Musa, Kâhire: Mektebetü’l-Hancî, 2002. Dârimî, Ebû Said Osman b. Said b. Halid, Kitâbu’r-Red ale’l-Cehmiyye, nşr. Bedr el-Bedr, Kuveyt: Dâru’s-Selefiyye, 1985.
  2. Demir, Abdullah, “Farklı Ebû Hanîfe Tasavvurları: Fakîh ve Mütekellim Hanefîler Örneği”, IV. Uluslararası Şeyh Şa’bân-ı Velî Sempozyumu -Hanefîlik-Mâturîdîlik-, Ed. Cengiz Çuhadar, Mustafa Aykaç, Yusuf Koçak, 2017, cilt: I, ss. 643-658. Ebû Azbe, Hasen b. Abdilmuhsin, er-Ravzatü'l-behiyye fîmâ beyne'l-Eşâ'ire ve'l-Mâtürîdiyye, Haydarabad: Dâiretü'l-Maârifi'n-Nizamiyye, 1322. Ebû Hanîfe, Nu‘mân b. Sâbit, “el-Vasiyye”, çev. Mustafa Öz, İmam-ı Azamın Beş Eseri içinde, İstanbul: İFAV Yayınları, 1992. Ebû Hanîfe, Nu‘mân b. Sâbit, “el-Fıkhu’l-Ekber”, çev. Mustafa Öz, İmam-ı Azamın Beş Eseri içinde, İstanbul: İFAV Yayınları, 1992. Ebû Ya‘lâ el-Ferrâ, Mesâilü'l-imân dirâseten ve tahkîken, thk. Suud b. Abdülazîz Halef, Riyad: Dârü’l-Âsıme, 1989. Emûrâk, Abdullah Mevlâ, “et-Ta‘rîf bi’r-risâle”, “Vasfu’n-nüshati’l-mu‘temideti ve zikru semââtihâ”, Ebü'l-Hasan el-Eş‘arî, Risâle fi’l-îmân hel hüve mahlûk em gayri mahlûk içinde, Beyrut: Dârü’l-Hadisi’l-Kettaniyye, 2017, s. 72-77. Eş‘arî, Ebü’l-Hasen Alî b. İsmâîl, er-Risâ