Dergiler / Tarih Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 45 Sayı: 80

BİR İNGİLİZ BÜROKRAT VE TARİHÇİ SPENCER WALPOLE’UN KALEMİNDEN KIRIM SAVAŞI GÖLGESİNDE ŞAM İSYANI

THE SHAM UPRISING IN THE SHADOW OF THE CRIMEAN WAR: FROM THE PEN OF BRITISH AND HISTORIAN SPENCER WALPOLE

Özlem Kutkan(KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1202-7246
Sayfa
61–69
Yayın Tarihi
2026-04-06
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yüzyılda İngiltere’de yaşamış olan yazarın hayatı ve eserinin dönem ve araştırma eserleri temelinde kısaca değerlendirileceği ardından Kırım Savaşı gölgesinde Tanzimat Dönemi isyanlarından olan Şam Ayaklanması’nın Sir Walpole tarafından tahliline ve Fuat Paşa’nın bu isyanın bastırılmasında üstlendiği role ilişkin görüşleri ele alınacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma Osmanlı tarih araştırmalarında kendisine çok az yer bulan dört ciltlik Yirmi Beş Yılın Tarihi başlıklı çalışmaya Kırım Savaşı ve 1860 Şam İsyanı temellerinde dikkat çekmeyi hedeflemiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Eser, dönemin başarılı ve aristokrat bürokratlarından Sir Spencer Walpole (1839-1876) tarafından 1815’ten 1858’e İngiltere Tarihi adlı eserin devamı niteliğinde kaleme alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Yüzyılda İngiltere’de yaşamış olan yazarın hayatı ve eserinin dönem ve araştırma eserleri temelinde kısaca değerlendirileceği ardından Kırım Savaşı gölgesinde Tanzimat Dönemi isyanlarından olan Şam Ayaklanması’nın Sir Walpole tarafından tahliline ve Fuat Paşa’nın bu isyanın bastırılmasında üstlendiği role ilişkin görüşleri ele alınacaktır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Spencer Walpole · Fuat Paşa · Türk

Özet

Bu araştırma Osmanlı tarih araştırmalarında kendisine çok az yer bulan dört ciltlik Yirmi Beş Yılın Tarihi başlıklı çalışmaya Kırım Savaşı ve 1860 Şam İsyanı temellerinde dikkat çekmeyi hedeflemiştir. Eser, dönemin başarılı ve aristokrat bürokratlarından Sir Spencer Walpole (1839-1876) tarafından 1815’ten 1858’e İngiltere Tarihi adlı eserin devamı niteliğinde kaleme alınmıştır. İlk eserden farklı olarak ikinci çalışmanın İngiltere politikası ile dinamik etkileşime sahip ülke tarihlerinin de eklemlendiği ve içeriğinin coğrafi alan olarak daha kapsamlı hale getirildiği bir yakın tarih yazımı olduğu görülür. Nitekim, bu araştırmanın ana kaynağı olan Yirmi Beş Yılın Tarihi adlı eserin 1876-1880 yıllarına atfedilen dördüncü cildinde Osmanlı İmparatorluğu’nun ulusal ve uluslar arası ilişkilerine kapsamlı iki bölüm ayrılmıştır. Osmanlı tarihi çalışmalarında henüz yeterli ilgiyi görmeyen söz konusu bölümler Osmanlı Devleti temelinde yükselen Doğu Sorunu, Rus-Türk Savaşı ve Berlin Antlaşması alt başlıklarından oluşmaktadır. Yazarın Osmanlı İmparatorluğu’nu kaleme alma ilgi ve derinliğinde ise imparatorluğa ve Türklere ilişkin kişisel değerlendirmelerinin yanı sıra Osmanlı İmparatorluğu’na yönelik İngiliz politikasını köklü bir bürokrat birikimi ile tahlil etmesi ise oldukça ilginçtir. Dolayısıyla, Yirmi Beş Yılın Tarihi adlı eserin temel kaynak olduğu bu araştırmada öncelikle XIX. Yüzyılda İngiltere’de yaşamış olan yazarın hayatı ve eserinin dönem ve araştırma eserleri temelinde kısaca değerlendirileceği ardından Kırım Savaşı gölgesinde Tanzimat Dönemi isyanlarından olan Şam Ayaklanması’nın Sir Walpole tarafından tahliline ve Fuat Paşa’nın bu isyanın bastırılmasında üstlendiği role ilişkin görüşleri ele alınacaktır.

Abstract

This research aims to draw attention to the four-volume work titled Twenty-Five Years' History, which has not yet received sufficient attention in Ottoman history studies, on the basis of the Crimean War and the 1860 Damascus Uprasing. The four-volume work The History of Twenty-Five Years, penned by Spencer Walpole (1839-1876), a bureaucrat and historian from an aristocratic family, was written as a sequel to History of England from 1815 to 1858. However, unlike the first work, the second study is seen as a recent history writing that incorporates the histories of countries dynamically interacting with British politics and expands its geographical scope. Indeed, the fourth volume of The History of Twenty-Five Years, the main source of this research, ascribe to the years 1876-1880, devotes two comprehensive sections to the national and international relations of the Ottoman Empire. The writer and the sections in question, which have not yet received sufficient attention in Ottoman history studies, consist of the subheadings of the Eastern Question, the Russo-Turkish War and the Berlin Treaty, which arose on the basis of the Ottoman Empire. The author's interest and depth in writing about the Ottoman Empire is quite interesting, as he analyzes British policy towards the Ottoman Empire with a deep bureaucratic background, in addition to his personal assessments of the empire and the Turks. In this study, which is based on the work Twenty-Five Years of History, firstly the author's life and work in 19th-century England will be briefly evaluated in relation to the period and research works. Subsequently, under the shadow of the Crimean War the analysis of the Sham Uprising, one of the Tanzimat Period up and his views on Fuat Pasha’s role which he played in suppressing this uprising will be handled.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kutkan, Ö. (2026). BİR İNGİLİZ BÜROKRAT VE TARİHÇİ SPENCER WALPOLE’UN KALEMİNDEN KIRIM SAVAŞI GÖLGESİNDE ŞAM İSYANI. Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt: 45 Sayı: 80, 61–69. https://doi.org/10.35239/tariharastirmalari.1841604

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Abdurrahman Şeref Bey. (2012). Tarih Muhasebeleri, çev. Übeydullah Kısacık, Kapı Yayınları, İstanbul.
  2. Arıkan, M. (2019) “Keçecizade İzzet Fuat Paşa Biyografisine Katkı: Beş Yıl Sonra Doğmak Üç Yıl Önce Ölmek. Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, 17 (27), 335-371.
  3. Bozkurt, M. (1996). Alman-İngiliz Belgelerinin ve Siyasi Gelişmelerinin Işığı Altında Gayrimüslim Osmanlı Vatandaşlarının Hukukî Durumu (1839-1014), TTK, Ankara.
  4. Ahmed Cevdet Paşa (1991). Tezâkir 1-12, yay. Cavid Baysun, TTK, Ankara.
  5. Cousin, J. W. ( 1910). A Short Biographical Dictionary of English Literature,, J.M. Dent & Sons Ltd., London.
  6. Çadırcı, M. (1997). Tanzimat Döneminde Anadolu Kentleri’nin Sosyal ve Ekonomik Yapısı, TTK, Ankara.
  7. Elliot, S. C. (1908) Turkey in Europe, Edward Arnold, London.
  8. İnal, İ.M.K (1955) “Mehmed Füad Paşa”, Son Sadrazamlar, C.I, Maarif Basımevi, 149-195.
  9. Karal, E. Z. (2000). Osmanlı Tarihi Islahat Fermanı devri (1856-1861), C. VI, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
  10. Kutkan, Ö. (2017) Filibeli Ahmed Hilmi Efendi’nin Gazeteciliği Özelinde İttihat ve Terakki Fırkası (21 Nisan 1910- 21 Eylül 1911), Gazi Akademik Bakış, 11(21), 33- 52.
  11. Low, S. J.- Pulling, F. S. (1910). Sir Henry Bulwer. The Dictionary of English History, 350.
  12. Low, S. J.- Pulling, F. S. (1910). Lord Straford de Redcliff. The Dictionary of English History, 856.
  13. Lyall, A. C. (1908) “Preface”, The History of Twenty-Five Years 1856-1880, V.3, ss. V-VIII. Longmans, Green, And Co., London, New York, Bombay, and Calcutta.
  14. Lyall, A. C. (1908) Sir Spencer Walpole 1839-1907 İçinde Proceedings of The British academy 1907-1908. Oxford University Press. s. 373-378.
  15. Ma'oz, M. (2006). Tanzimat’ın İlk Yıllarında Modernleşme Hareketinin Suriye Siyaseti ve Toplumu Üzerindeki Etkisi (H. Pınar, Çev.). H. İnalcık & M. Seyitdanlıoğlu (Ed.), Tanzimat: Değişim Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu Phoenix Yayınevi, 187-198.
  16. Ortaylı, İ. (2020) “Osmanlılar’da Millet Sistemi”, İslâm Ansiklopedisi, c. 30, TDV, Ankara, 66-70.
  17. Ridley, J. (1975) “Victoria”, The Lives of the Kings & Queens of England, ed. Antonia Fraser, Alfred A. Knopf, New York, s.296- 310.
  18. Walker, J. (1986) The Queen Has Been Pleased: The British Honours System at Work, Martin Secker& Warburg, London.
  19. Walpole, S. (1904). The History of Twenty –Five Years 1856-1865, V.I, Longmans, Green, & Co, London, New York and Bombay.
  20. Walpole, S. (1904). The History of Twenty-Five Years 1865–1870, V. II, Longmans, Green &Co., London, New York and Bombay.
  21. Walpole, S. (1908). The History of Twenty-Five Years, 1870–1875, V. III, Longmans, Green and Co., London, New York, Bombay and Calcutta.
  22. Walpole, S. (1908) The History of Twenty –Five Years 1876-1880, V. IV, Longmans, Green, and Co., London, New York, Bombay, Calcutta.
  23. Walpole, S. (1912). A History of England from the Conclusion of The Great War in 1815, v. VI, Longmans, Green, And Co., London, New York, Bombay, Calcutta.
  24. West, A. (1920). “Sir Spencer Walpole”, Contemporary Portraits: Men of My Day in Public Life, T. Fisher Unwin, London, s.79-81.
  25. Lyall, A. C. (1908) “Preface”, The History of Twenty-Five Years 1856-1880, V.3, ss. V-VIII. Longmans, Green, And Co., London, New York, Bombay, and Calcutta.