Dergiler / Beykoz Akademi Dergisi / 2025 / Cilt: 13 Sayı: 2

SAĞLIK İLETİŞİMİ KAMPANYALARINDA YER ALAN SOSYAL REKLAMLARA YÖNELİK İZLEYİCİ TUTUMU

AUDIENCE ATTITUDES TOWARDS SOCIAL ADVERTISEMENTS IN HEALTH COMMUNICATION CAMPAIGNS

Sevgi Nur Kuruş(İSTANBUL YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6152-7285
Sayfa
113–135
Yayın Tarihi
2025-12-17
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen veriler analiz edildiğinde, kalp krizi belirtileri hakkında bilinçlendirme amacı taşıyan kamu spotları ile sigarayı bırakmaya teşvik eden reklamlara yönelik izleyici tutumunun olumlu olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Toplumsal sorunların çözümüne dahil olması gereken bireylerin dikkatini çekmek, kurumlar için önemli bir hedef haline gelmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sosyal pazarlama yaklaşımı, sorunların varlığını ve çözümün mümkün olduğunu kitlelere kabul ettirerek toplumsal değişimi teşvik etmek amacıyla kullanılan etkili bir stratejidir.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen veriler analiz edildiğinde, kalp krizi belirtileri hakkında bilinçlendirme amacı taşıyan kamu spotları ile sigarayı bırakmaya teşvik eden reklamlara yönelik izleyici tutumunun olumlu olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sağlık İletişimi · Sosyal Reklamlar · Tüketici Tutumu

Özet

Toplumsal sorunların çözümüne dahil olması gereken bireylerin dikkatini çekmek, kurumlar için önemli bir hedef haline gelmiştir. Sosyal pazarlama yaklaşımı, sorunların varlığını ve çözümün mümkün olduğunu kitlelere kabul ettirerek toplumsal değişimi teşvik etmek amacıyla kullanılan etkili bir stratejidir. Bu yaklaşım, bireylerin kişisel sorumluluklarını hatırlatırken aynı zamanda fikirlerin eyleme dönüşmesini teşvik ederek toplumsal sorunlara daha etkili çözümler bulunmasına katkı sağlamaktadır. Sağlık sorunlarına karşı toplumun farkındalığını artırmak ve sağlık davranışını şekillendirmek için çeşitli pazarlama iletişimi faaliyetleri yürütülmektedir. Stratejik pazarlama kararlarının verilmesi için yapılan faaliyetlerin hedef kitle üzerindeki etkisinin bilinmesi, bu alanda araştırmaların yapılması ile mümkündür. Olumlu sağlık çıktıları elde etmek için çaba gösteren kurumların, başvurdukları sağlık iletişimi kampanyalarının etkili olup olmadığı bilgisinin sağlanması açısından bu çalışma önemlidir. Kampanyaların ne ölçüde başarılı olduğunu bilmek kurumların gelecekteki iletişim stratejilerini şekillendirmede etkili olmaktadır. Bu çalışma, kurumların hedefledikleri sağlık çıktılarına ne kadar yaklaştığını anlamalarına ve varsa eksiklikleri gidermelerine yardımcı olacak veriler sunmaktadır. Sosyal reklamların izleyicinin sağlığın korunmasına yönelik tutumuna nasıl yansıdığının incelendiği bu makalede; söz konusu reklamların izleyici tarafından bilgilendirici ve inandırıcı bulunup bulunmadığı değerlendirilmiştir. Çalışma, nicel araştırma yöntemi ve online anket tekniği ile yapılmış ve verilerin analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Araştırmada kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen veriler analiz edildiğinde, kalp krizi belirtileri hakkında bilinçlendirme amacı taşıyan kamu spotları ile sigarayı bırakmaya teşvik eden reklamlara yönelik izleyici tutumunun olumlu olduğu tespit edilmiştir.

Abstract

Attracting the attention of individuals who need to be involved in solving social problems has become an important goal for organizations. Social marketing is an effective strategy for promoting social change by getting the masses to accept that problems exist and that solutions are possible. This approach reminds individuals of their personal responsibilities and encourages the transformation of ideas into action, contributing to more effective solutions to social problems. Various marketing communication activities are carried out to increase the awareness of the society against health problems and to shape health behavior. Knowing the impact of the activities carried out to make strategic marketing decisions on the target audience is possible by conducting research in this area. This study is important in terms of providing information on the effectiveness of health communication campaigns used by organizations striving to achieve positive health outcomes. Knowing the extent to which campaigns are successful is effective in shaping the future communication strategies of organizations. This study provides data that will help organizations understand how close they are to their targeted health outcomes and overcome any shortcomings. In this article, which examines how social advertisements are reflected in the attitude of the audience in terms of protection of health, it is evaluated whether the said advertisements are found informative and convincing by the audience. Quantitative research method was used and online survey technique was conducted in this research. SPSS software was used in the analysis of the data. Convenience sampling method was used for sampling. When the data obtained were analyzed, it was determined that the attitude of the audience towards the public service ads aiming to raise awareness about heart attack symptoms and the advertisements encouraging smoking cessation was positive.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kuruş, S. N. (2025). SAĞLIK İLETİŞİMİ KAMPANYALARINDA YER ALAN SOSYAL REKLAMLARA YÖNELİK İZLEYİCİ TUTUMU. Beykoz Akademi Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 2, 113–135. https://doi.org/10.14514/beykozad.1576278

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (44)

  1. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları. Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim adresi: data.tuik.gov.tr/adrese-dayalı-nufus-kayıt [18 Temmuz 2023].
  2. Akgün, G., & Deniz, L. (2020). Kitle iletişim araçlarıyla verilen sağlık eğitimi haberlerine yönelik bir tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 2(2), 51-64.
  3. Ataşçı, N. ve Canöz, K. (2019). Televizyonda Yayınlanan Kamu Spotlarının Halkı Bilgilendirmedeki Yeri Ve Önemi: Konya Örneğinde Ampirik Bir Çalışma. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(19), 318-340. https://doi.org/10.33692/avrasyad.628310
  4. Atilla, G., Oksay, A. ve Erdem, R. (2012). Hekim-Hasta İletişimi Üzerine Nitel Bir Ön Çalışma. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 11 (43), 23-37.
  5. Avcı, K. ve Avşar, Z. (2014). Sağlık iletişimi ve yeni medya. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2014(39), 181-190.
  6. Ay, P. ve Dondurucu, Z. B. (2024). Sağlık iletişimi kampanyaları: obezite ile mücadele kapsamında yayınlanan kamu spotlarının göstergebilimsel analizi. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Araştırma Dergisi, (24), 147-175.
  7. Aydoğan, H. 2018. Sosyal Reklamlarda Korku Çekiciliği: “İhlalsiz Trafik”. Journal of Yasar University. 13(50), 210-231. https://doi.org/10.19168/jyasar.312243
  8. Aytekin, P. ve Yakın, V. (2015). Duygusal ve rasyonel sosyal reklam mesajlarının etkililiği üzerine bir araştırma. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1), 507-526.
  9. Bozyel, Z. ve Dondurucu, Z.B. (2024). Sigara bağımlılığıyla mücadelede kamu spotlarının kullanımı: Yeşilay kamu spotlarına yönelik göstergebilimsel bir analiz. A. Çatalcalı Ceylan & M. Sağlam (Ed.), İletişim bilimleri alanında uluslararası araştırma ve değerlendirmeler (ss. 123-136). Serüven Yayınevi.
  10. Bruner II, G. C. (2013). Marketing scales handbook. Texas: GCBII Productions.
  11. Bilgüç, B. (2016). Türkiye’de kamu spotu oluşum süreci ve yayın politikaları. İletişim Çalışmaları Dergisi, 2(1), 25-61.
  12. Bilişli, Y. (2021). Sağlık İletişimi: Tıbbileştirme, Bireyselleştirme, “Healthism” ve Tüketime İlişkin Sağlık Haber Çözümlemeleri. Nobel Akademik Yayıncılık.
  13. Canbazoğlu, A. D. (2020). Türkiye’de covid-19 yeni koronavirüs hastalığı vakasının ortaya çıktığı ve yayılmaya başladığı ilk günlerde yayınlanan kamu spotu ve reklamların izleyici üzerindeki etkisi. Electronic Turkish Studies, 15(6).
  14. Cılızoğlu, G. Y., Dondurucu, Z., & Çetinkaya, A. (2020). Sosyal pazarlama bağlamında covid-19 salgını sürecinde gsm operatörlerinin Youtube reklamlarının analizi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(1), 280-299.
  15. Çınarlı, İ. (2020). 21. Yüzyıl İçin Sağlık İletişimi. Nobel Akademik Yayıncılık.
  16. Çınarlı, İ. ve Yücel H. (2014). Sağlık İletişiminin Bakış Açısı ile Türkiye’de Sağlık İşyeri Ortamında Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 31-52.
  17. Elden, M. Ve Bakır, U. (2010). Reklam Çekicilikleri. İletişim Yayınları.
  18. Ersin, N. (2023). Sağlık Bilinci ve Bilgi İçeriğinin Sağlık Programlarına Yönelik Güvene Etkisi. Selçuk İletişim, 16(1), 202-234. https://doi.org/10.18094/josc.1189897
  19. Fidan, M., & Yetiş, A. (2018). Sağlık iletişiminde algı: kamu spotları üzerine bir araştırma. Selçuk İletişim, 11(2), 159-178.
  20. Fişek, N. (1983). Halk Sağlığında Terim Kargaşası Bir Sorun mudur? Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Toplum Hekimliği Bülteni. Türk Tabipler Birliği. https://www.ttb.org.tr
  21. Gençoğlu, P., Bağlıtaş, H. H., & Kuşkaya, S. (2017). Sosyal pazarlama aracı olarak kamu spotlarının birey davranışları üzerindeki etkileri: parametrik olmayan istatistiksel bir analiz. Journal of International Social Research, 10(48).
  22. Gould, S. J. (1990). Health consciousness and health behavior: The application of a new health consciousness scale. American Journal of Preventive Medicine, 6(4), 228-237.
  23. Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması. Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim adresi: data.tuik.gov.tr/hanehalkı-bilisim-teknolojileri [18 Temmuz 2023].
  24. Hopkins, K.D. ve Weeks, D.L. (1990), Tests for Normality and Measures of Skewness and Kurtosis: Their Place in Research Reporting. Educational and Psychological Measurement, 50, 717-729.
  25. Hülür, A. B. (2016). Sağlık iletişimi, medya ve etik: Bir sağlık haberinin analizi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(01), 155-178.
  26. Kalp Krizi İçin Farkındalık Hedefli Kamu Spotu Yayında. YouTube. Erişim adresi: https://www.youtube.com/watch?v=RKF8vqnieOI [02 Temmuz 2023]
  27. Kargılı, B., & Şahinli, S. (2024). Kuşaklararası bilgi paylaşımı, örgütsel öğrenme ve örgütsel iletişim iklimi arasındaki ilişki: idari sağlık çalışanları üzerine bir uygulama. İşletme Bilimi Dergisi, 12(1), 65-82.
  28. Kurtoğlu, S. (2007). Sosyal Pazarlama Kavramının Analizi. Sosyal Bilimler Dergisi, (1), 125-134.
  29. Nunnally, J. C. (1967). Psychometic Theory. New York: McGraw-Hill.
  30. Okay, A. (2020). Sağlık İletişimi. Der Kitapevi Yayınevi.
  31. Öztürk, C. ve Vardarlier, P. (2020). Sağlığın Geliştirilmesi ve Sağlık İletişimi: Sağlık Kurumlarının Sosyal Medya Mecra Kullanımının İncelenmesi. Modern Leisure Studies, 2(1), 33-56.
  32. Temel, K. (2016). Sağlık Hizmetleri Pazarlamasında Reklam ve Sosyal Medyanın Rolü. Hastane Öncesi Dergisi, 1(2), 27-37.
  33. Türkmen, H. Ö. (2014). Hekim-Hasta İlişkisinde Haklar Ve Sorumluluklar. Toraks Cerrahisi Bülteni. 5(1).
  34. Wakefield, M. A., Loken, B., & Hornik, R. C. (2010). Use of mass media campaigns to change health behaviour. The Lancet, 376(9748), 1261-1271.
  35. Yaman, F. ve Göçkan, İ. (2015). Kamu spotu reklamlarinin sigara kullanicilari üzerindeki etkisi: Afyonkarahisar ilinde bir uygulama. Faculty of Economics and Administrative Sciences. Journal, 6(11), 53.
  36. Yayında Olan Kamu Spotları. Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü. Erişim adresi: https://sggm.saglik.gov.tr/TR-54014/yayinda-olan-kamu-spotlari.html [02 Temmuz 2023]
  37. Yazıcıoğlu, Y. ve Erdoğan, S. (2004). SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.
  38. Yeşilay Bırakabilirsin Uygulaması Kamu spotu. YouTube. Erişim adresi: https://www.youtube.com/watch?v=P1fO4UYGITU [02 Temmuz 2023]
  39. Yeşildal, M., Dömbekci, H. A., & Öztürk, Y. E. (2021). Sağlık iletişimi sorunları: Bir ölçek geliştirme çalışması. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 5(2), 108–119.
  40. Yıldırım, E. (2020). Televizyonda Yayınlanan Sosyal Reklamların İdeolojik Yapısı ve Örnek Reklam Çözümlemesi. Aksaray İletişim Dergisi, 2(1),51-65.
  41. Yıldız, S. (2021). Sağlık iletişimi kampanyalarında sosyal medya reklamları kullanımı: İnme farkındalığı konulu bir örnek olay. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(1), 103-122. https://doi.org/10.47107/inifedergi.888544
  42. Yılmaz, A., Ulaş, M., & Yeşil, A. (2022). Bireylerin sosyal reklamlara yönelik tutumları: covid-19 spotlarının sinir ağı analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 23, 177-196.
  43. Yurttaş, Ö. U. (2021). COVID-19 pandemisi ve kamu spotu reklamları üzerine bir inceleme. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 11(1), 213-231.
  44. Yükselen, C. (2013). Pazarlama Araştırmaları. Ankara: Detay Yayıncılık.