KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türkiye Entomoloji Dergisi / 2026 / Cilt: 50 Sayı: 1

Karaman, Türkiye’de badem yetiştirme alanlarında nematodların dağılımı ve popülasyon yoğunluğu ile badem özellikleri ile ilişkileri

Occurrence and abundance of nematodes in almond growing areas in Karaman, Türkiye and their relationships with almond characteristics

Elif Yavuzaslanoğlu(KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5836-7011
Begüm Terzi Aksoy(KARAMANOGLU MEHMETBEY UNIVERSITY)0000-0002-3264-2257
Yılmaz Sesli(KARAMANOGLU MEHMETBEY UNIVERSITY)0000-0002-3150-2180
Fatma Nur Pınar(KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ)0009-0006-4269-6175
Özlem Ateş Sönmezoğlu(KARAMANOGLU MEHMETBEY UNIVERSITY)0000-0002-3157-7895
Sayfa
25–41
Yayın Tarihi
2026-03-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bastian, 1865 (Rhabditida: Cephalobidae) popülasyonu, kıraç koşullarda yetiştirilen 10 yaşındaki badem ağaçlarının çöğür anaçlarıyla pozitif korelasyon göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Badem, Prunus dulcis Rouchy (Rosales: Rosaceae) Türkiye'de yaygın olarak yetiştirilen ekonomik açıdan önemli bir bitki türüdür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bitki paraziti nematodların bademin ekonomik üretimini etkilediği bilinmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bastian, 1865 (Rhabditida: Cephalobidae) popülasyonu, kıraç koşullarda yetiştirilen 10 yaşındaki badem ağaçlarının çöğür anaçlarıyla pozitif korelasyon göstermiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2024 Verileri
⚙️Değişkenler:Badem · dağılım · bitki paraziti nematodlar

Özet

Badem, Prunus dulcis Rouchy (Rosales: Rosaceae) Türkiye'de yaygın olarak yetiştirilen ekonomik açıdan önemli bir bitki türüdür. Bitki paraziti nematodların bademin ekonomik üretimini etkilediği bilinmektedir. Bu çalışmada, Karaman ilindeki badem yetiştirme alanlarında bitki paraziti ve serbest yaşayan nematodların varlığı ve bolluğu 2024 yılında belirlenmiştir. Toprak örnekleri 40 badem bahçesi ve 2 yabani badem yetiştirme alnından toplanmıştır. Her bahçe, zikzak şeklinde 20-25 adım ara ile ağaçların izdüşüm alanından 2,5 cm çapında bir toprak örnekleme aleti kullanılarak toplanan 20 alt örnekle temsil edilmiştir. Nematodlar, 72 saat boyunca petri kabı tekniği kullanılarak toprak örneklerinden ayrılmıştır. En yaygın bitki paraziti nematodlar Ditylenchus spp. Filipjev, 1936 (Rhabditida: Anguinidae) (97.6%), Tylenchus spp. Bastian, 1865 (Rhabditida: Tylenchidae) (88.1%) ve Pratylenchus spp. Filipjev, 1936 (Rhabditida: Pratylenchidae) (83.3%) olmuştur. En yaygın nematod türleri olan Ditylenchus spp. ve Pratylenchus spp.'nin popülasyonları sırasıyla 100 g kuru toprakta 0-143,9 ve 0-197,4 nematod arasında değişmiştir. Bakteriyel nematod Cephalobus spp. Bastian, 1865 (Rhabditida: Cephalobidae) popülasyonu, kıraç koşullarda yetiştirilen 10 yaşındaki badem ağaçlarının çöğür anaçlarıyla pozitif korelasyon göstermiştir.

Abstract

Almond, Prunus dulcis Rouchy (Rosales: Rosaceae) is an economically important plant species widely grown in Türkiye. Plant parasitic nematodes have been known to affect the economical production of almond. In this study, the occurrence and abundance of plant parasitic and free-living nematodes were determined in almond-growing areas in Karaman province in 2024. The soil samples were collected from 40 almond orchards and two wild almond production areas. Each orchard was represented by 20 subsamples collected in a zigzag pattern with 20-25 footsteps in between using a 2.5 cm diameter soil corer from the projection area of the trees. The nematodes were extracted from soil samples using petri dish technique for 72 hours. The most prevalent plant parasitic nematodes were Ditylenchus spp. Filipjev, 1936 (Rhabditida: Anguinidae) (97.6%), Tylenchus spp. Bastian, 1865 (Rhabditida: Tylenchidae) (88.1%) and Pratylenchus spp. Filipjev, 1936 (Rhabditida: Pratylenchidae) (83.3%). The populations of most prevalent nematode species Ditylenchus spp. and Pratylenchus spp. ranged between 0-143.9 and 0-197.4 nematodes per 100 g dry soil, respectively. The population of bacterivorous nematode Cephalobus spp. Bastian, 1865 (Rhabditida: Cephalobidae) was positively correlated with 10-year-old, seed rootstocks almonds cultivated under rainfed conditions.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yavuzaslanoğlu, E., Aksoy, B. T., Sesli, Y., Pınar, F. N., Sönmezoğlu, Ö. A. (2026). Karaman, Türkiye’de badem yetiştirme alanlarında nematodların dağılımı ve popülasyon yoğunluğu ile badem özellikleri ile ilişkileri. Türkiye Entomoloji Dergisi, Cilt: 50 Sayı: 1, 25–41. https://doi.org/10.16970/entoted.1816620

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (41)

  1. Al-Banna, L., V. M. Williamson & S. L. Gardner, 1997. Phylogenetic analysis of nematodes of the genus Pratylenchus using Nuclear 26S rDNA. Molecular Phylogenetics and Evolution, 7 (1): 94-102.
  2. Al-Banna, L., A. T. Ploeg, V. M. Williamson & I. Kaloshian, 2004. Discrimination of six Pratylenchus species using PCR and species-specific primers. Journal of Nematology, 36 (2): 142-146.
  3. Aminisarteshnizi, M., 2022. Plant-parasitic nematodes associated with almond (Prunus dulcis Mill.) orchards. Tropical Agriculture (Trinidad), 99 (2): 177-182.
  4. Anonymous, 2025. Unseen dangers: nematode pressures on young almond trees. (Web page: https://www.cropscience.bayer.us/articles/cp/nematode-management-young-almond-trees) (Date accessed: September 2025).
  5. Ateş Sönmezoğlu, O., E. Yavuzaslanoglu, Z. Akar, A. Ocal, N. Genc & B. Terzi, 2020. Molecular characterization of Ditylenchus dipsaci on garlic in Turkey. Journal of Plant Diseases and Protection, 127 (2): 165-171.
  6. Bucki, P., X. Qing, P. Castillo, A. Gamliel, S. Dobrinin, T. Alon & S. Braun Miyara, 2020. The genus Pratylenchus (Nematoda: Pratylenchidae) in Israel: From taxonomy to control practices. Plants, 9 (11): 1475.
  7. Elekcioglu, I. H., 1992. Untersuchungen zum Auftreten und zur Verbreitung Phytoparasitarer Nematoden in den Landwirtschaftlichen Hauptkulturen des Ostmediterranen Gebietes der Turkei, University of Hohenheim, Ph.D. Thesis, Germany, 120 pp. (in German with abstract in English)
  8. Hodda, M., S. J. Collins, V. A. Vanstone, D. Hartley, W. Wanjura & M. Kehoe, 2014. Pratylenchus quasitereoides n. sp. cereals Western Australia. Zootaxa, 3866 (2): 277-288.
  9. Holterman, M., A. Wurff, S. Elsen, H. Megen, T. Bongers, O. Holovachov & J. B. J. Helder, 2006. Phylum-wide analysis of SSU rDNA reveals deep phylogenetic relationships among nematodes and accelerated evolution towards crown clades. Molecular Biology and Evolution, 23 (9):1792-1800.
  10. Hooper, D. J., 1986. “Extraction of Free Living Stages from Soil, 5-30“. In: Laboratory Methods for Work with Plant and Soil Nematodes (Eds. J. F. Southey). Her Majesty’s Stationary Office, London, UK, 202 pp.
  11. Imren, M., 2007. Diyarbakır İli Buğday, Sebze ve Bağ Alanlarında Önemli Bitki Paraziti nematod Türlerinin belirlenmesi. Cukurova University, Institute of Science, (Unpublished) M.Sc. Thesis, Adana, Turkey. 124 s. (in Turkish with abstract in English)
  12. JMP, 2025. Statistics. (Web page: https://www.jmp.com/en/software/data-analysis-software) (Date accessed: September 2025).
  13. Kantor, M. R., Z. A. Handoo, S. A. Subbotin, G. R. Bauchan & J. D. Mowery, 2021. Morphological and molecular characterization of Paratylenchus beltsvillensis n. sp. (Tylenchida: Paratylenchidae) from the rhizosphere of pine tree (Pinus virginiana Mill) in Maryland, USA. Journal of Nematology, 53 (1): e2021-79 (1-10).
  14. Kepenekci, I., 1999. Orta Anadolu Bölgesinde Yemeklik Baklagil Ekiliş Alanlarındaki Tylenchida (Nematoda) Türleri Üzerinde Taksonomik Araştırmalar. Ankara University, Institute of Science, (Unpublished) Ph.D. Thesis, Ankara, Türkiye, 270 s. (in Turkish with abstract in English)
  15. Khan, A., K. A. Khanzada, S. S. Shaukat, N. Khatoon & N. Sultana, 2015. Plant nematodes and their management associated with almond (Prunus amygdalus Batsch) Seeds in Balochistan, Pakistan. Fuuast Journal of Biology, 5 (2): 243-247.
  16. Liang, W., X. Zhang, Q. Li, Y. Jiang, W. Ou & D. A. Neher, 2005. Vertical distribution of bacterivorous nematodes under different land uses. Journal of Nematology, 37 (3): 254-258.
  17. Marek, M., M. Zouhar, P. Rysanek & P. Havranek, 2005. Analysis of ITS sequences of nuclear rDNA and development of a PCR-based assay for the rapid identification of the stem nematode Ditylenchus dipsaci (Nematoda: Anguinidae) in plant tissues. Helminthologia, 42 (2): 49-56.
  18. McKenry, M. V. & J. Kretsch, 1987. Survey of nematodes associated with almond production in California. Plant Disease, 71 (1): 71-73.
  19. Mennan, S., 2001. Amasya Suluova Ilçesi Soğan Ekim Alanlarında Soğan Sak Nematodu Ditylenchus dipsaci (Kühn, 1857) (Nematoda: Tylenchida: Anguinidae) Populasyonunun Bitki Koruma Yönünden Araştırılması. Ondokuz Mayıs University, Institute of Science, (Unpublished) Ph.D. Thesis, Samsun, Türkiye, 161 s. (in Turkish with abstract in English)
  20. Özbayrak, M., 2019. DNA barcoding of Pratylenchus from agroecosystems in the Northern great plains of North America. Master’s Thesis, University of Nebraska, Lincoln, United Kingdom, 90 pp.
  21. Öztürk, G., 1990. Konya, Karaman ve Nevşehir Illeri Soğan (Allium cepa L.) Ekiliş Alanlarında Bulunan Tylenchida Takımına Ait Bitki Paraziti Nematod Türleri Üzerinde Taksonomik Araştırmalar. Ankara University, (Unpublished) Ph.D. Thesis, Ankara, Türkiye, 214 s. (in Turkish with abstract in English)
  22. Pethybridge, S. J., A. Gorny, T. Hoogland, L. Jones, F. Hay, C. Smart & G. Abawi, 2016. Identification and characterization of Ditylenchus spp. populations from garlic in New York State, USA. Tropical Plant Pathology, 41 (3): 193-197.
  23. Pinochet, J., C. Fernandez & E. Alcaniz, 1996. Damage by a Lesion nematode, Pratylenchus vulnus to Prunus rootstocks. Plant Disease, 80 (7): 754-757.
  24. Renčo, M., A. Čerevková & E. Gömöryová, 2019. Soil nematode fauna and microbial characteristics in an early-successional forest ecosystem. Forests, 10 (10): 888 (1-20).
  25. Sher, S. A. & M. W. Allen, 1953. Revision of the genus Pratvlenchus (Nematoda: Tylenchidae). University of California Publications in Zoology, 57 (6): 441-470.
  26. Singh, P. R., G. Karssen, M. Couvreur, S. A. Subbotin & W. Bert, 2021. Integrative taxonomy and molecular phylogeny of the plant-parasitic nematode genus Paratylenchus (Nematoda: Paratylenchinae): Linking species with molecular barcodes. Plants, 10 (2): 408 (1-48).
  27. Sturhan, D. & M. W. Brzeski, 1991. “Stem and Bulb Nematodes, Ditylenchus spp., 423-465”. In: Manual of Agricultural Nematology (Eds. W. R. Nickle). New York, USA, Marcel Dekker Publications, 1052 pp.
  28. Subbotin, S. A., M. Madani, E. Krall, D. Sturhan & M. Moens, 2005. Molecular diagnostics, taxonomy and phylogeny of the stem nematode Ditylenchus dipsaci species complex based on the sequences of the inter transcribed spacer rDNA. Phytopathology, 95 (11): 1308-1315.
  29. Subbotin, S. A., E. J. Ragsdale, T. Mullens, P.A. Roberts, M. Mundo-Ocampo & J.G. Baldwin, 2008. A phylogenetic framework for root lesion nematodes of the genus Pratylenchus (Nematoda): Evidence from 18S and D2–D3 expansion segments of 28S ribosomal RNA genes and morphological characters. Molecular Phylogenetics and Evolution, 48 (2): 491-505.
  30. Tan, A. N., A. Ocal, L. Öztürk & I. H. Elekcioglu, 2018. Plant parasitic nematodes associated with almond (Prunus dolcis Mill.) and walnut (Juglans regia L.) orchards in Adiyaman province, Türkiye. International Journal of Molecular Biology, 3 (6): 295-300.
  31. TÜİK, 2025. Türkiye Almond Production Statistics. (Web page: https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr) (Date accessed: September 2025).
  32. Wasilewska, L., 1997. The relationship between the diversity of soil nematode communities and the plant species richness of meadows. Ekologia Polska, 45 (3-4): 719-732.
  33. Wauters, V. M., A. C. M. Gaudin, S. Haring, B. D. Hanson, B. Geoghan, H. Kim & A. Hodson, 2025. Cover crop composition influences soil health and nematodes in a Mediterranean almond orchard system. Applied Soil Ecology, 206: 105888 (1-11).
  34. Yavuzaslanoglu, E., A. Dikici, I. H. Elekcioglu & M. Aydogdu, 2015. Distribution of nematodes on onion and their relationship with soil physicochemical characteristics in Karaman province, Türkiye. Turkish Journal of Entomology, 39 (3): 251-259.
  35. Yavuzaslanoglu, E., O. Ates Sonmezoglu, N. Genc, Z. Akar & B. Terzi, 2018. Molecular characterization of Ditylenchus dipsaci on onion in Turkey. European Journal of Plant Pathology, 151 (1): 195-200.
  36. Yavuzaslanoglu, E., O. Ates Sonmezoglu, N. Genc, Z. M. Akar, A. Ocal, M. S. Karaca, I. H. Elekcioglu, V. S Ozsoy & M. Aydogdu, 2019. Occurrence and abundance of nematodes on onion in Türkiye and their relationship with soil physicochemical properties. Nematology, 21 (8): 1063-1079.
  37. Yavuzaslanoglu, E., M. S. Karaca, O. Ates Sonmezoglu, A. Ocal, I. H. Elekcioglu & M. Aydogdu, 2020. Occurrence and abundance of cereal nematodes in Konya and Karaman provinces in Türkiye. Turkish Journal of Entomology, 44 (2): 223-236.
  38. Yeates, G. W., T. D. E. Bongers, R. G. M. Goede, D. W. Freckman & S. S. Georgieva, 1993. Feeding habits in soil nematode families and genera–an outline for soil ecologists. Journal of Nematology, 25 (3): 315-331.
  39. Yigit, U. & F. Akyazi, 2024. Distribution, morphological and molecular characterization of root-lesion nematodes (Pratylenchus spp.) (Tylenchida: Pratylenchidae) in maize (Zea mays L.) (Poales: Poaceae) in Türkiye. Molecular Biology Reports, 51 (1): 918 (1-13).
  40. Yıldız, V. & U. Gözel, 2015. Plant parasitic nematode fauna on stone and pome fruits nurseries in Ödemiş (İzmir). Turkish Entomology Bulletin, 5 (4): 185-194.
  41. Yüksel, E., M. Imren, G. Özer, R. Bozbuğa, A. A. Dababat & R. Canhilal, 2023. Occurrence, identification, and diversity of parasitic nematodes in apple (Malus domestica Borkh.) orchards in the Central Anatolia Region of Türkiye. Journal of Plant Diseases and Protection, 130 (1): 1331-1346.