Dergiler / Anayasa Yargısı / 2024 / Cilt: 41 Sayı: 2

SOSYAL HAKLARIN ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN BİREYSEL BAŞVURU YOLUYLA KORUNABİLME İMKÂNI: İNSAN HAKLARININ BÜTÜNLÜĞÜ İLKESİ ÇERÇEVESİNDE BİR İNCELEME

Nihat Bulut(İSTANBUL MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ, KAMU HUKUKU BÖLÜMÜ, GENEL KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI)0000-0002-7318-0466
Sayfa
1–51
Yayın Tarihi
2025-01-02
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ama öncesinde sosyal hakların diğer hak kategorileri karşısındaki ayrıksı durumuna ve bu ayrıksı duruma rağmen bunların da etkili denetim mekanizmalarına dahlini sağlayan temel ilkelere, hakların bütünlüğü ve insan haklarına bütüncül yaklaşım prensiplerine değinilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:1982 Anayasası’nda 2010 yılında yapılan değişiklikle Anayasa Mahkemesinin (AYM) görev alanı içine bireysel başvuru da dâhil edilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hak ve özgürlüklerin korunması açısından önemli olan bu düzenleme, bireysel başvurulara konu bakımından önemli bir sınırlamayı da beraberinde getirmiş ve sosyal hakları kapsam dışında bırakmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Ama öncesinde sosyal hakların diğer hak kategorileri karşısındaki ayrıksı durumuna ve bu ayrıksı duruma rağmen bunların da etkili denetim mekanizmalarına dahlini sağlayan temel ilkelere, hakların bütünlüğü ve insan haklarına bütüncül yaklaşım prensiplerine değinilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2010 Verileri
⚙️Değişkenler:Hakların bütünlüğü · pozitif yükümlülük · sosyal haklar

Özet

1982 Anayasası’nda 2010 yılında yapılan değişiklikle Anayasa Mahkemesinin (AYM) görev alanı içine bireysel başvuru da dâhil edilmiştir. Hak ve özgürlüklerin korunması açısından önemli olan bu düzenleme, bireysel başvurulara konu bakımından önemli bir sınırlamayı da beraberinde getirmiş ve sosyal hakları kapsam dışında bırakmıştır. Esasında bu durum Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) sisteminin de bir özelliğidir. Fakat AİHS sadece kişisel ve siyasal hakları güvence altına alan bir belge olsa da Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) önüne sosyo-ekonomik nitelikte şikâyetler gelmiştir. Mahkeme başlangıçta sosyal hakları AİHS’deki hakların kapsamına yerleştirmeyi reddetmiş ancak sonraki süreçte, kişisel ve siyasal haklar ile sosyal ve ekonomik hakların birbirinden ayrı olduğu şeklindeki anlayışta ısrarcı olmaktan vazgeçmiştir. Çalışmada AİHM’nin bu tutumu genel olarak ele alındıktan sonra AYM’nin bireysel başvuru usulünde benzer bir yolu izleyip izlemediği meselesi irdelenmektedir. Ama öncesinde sosyal hakların diğer hak kategorileri karşısındaki ayrıksı durumuna ve bu ayrıksı duruma rağmen bunların da etkili denetim mekanizmalarına dahlini sağlayan temel ilkelere, hakların bütünlüğü ve insan haklarına bütüncül yaklaşım prensiplerine değinilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bulut, N. (2025). SOSYAL HAKLARIN ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN BİREYSEL BAŞVURU YOLUYLA KORUNABİLME İMKÂNI: İNSAN HAKLARININ BÜTÜNLÜĞÜ İLKESİ ÇERÇEVESİNDE BİR İNCELEME. Anayasa Yargısı, Cilt: 41 Sayı: 2, 1–51. https://ajindex.com/articles/1153564

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. AĞAOĞULLARI, Mehmet Ali (1989). “Fransız Devriminde Birey Devlet İlişkisi (1789-1794)”, AÜSBFD, C. 44., S. 3-4., ss. 195-228.
  2. AKAD, Mehmet (1984). Teori ve Uygulama Açısından 1961 Anayasasının 10. Maddesi, İstanbul: İÜHF Yayınları.
  3. AKAD, Mehmet, DİNÇKOL, Bihterin ve BULUT, Nihat (2023). Genel Kamu Hukuku, İstanbul: Der Yayınları.
  4. AKILLIOĞLU, Tekin (1995). İnsan Hakları, Ankara: AÜSBF İnsan Hakları Merkezi Yayınları.
  5. ALGAN, Bülent (2008). Ekonomik Sosyal ve Kültürel Hakların Korunması, Ankara: Seçkin Yayınları.