Dergiler / Anayasa Yargısı / 2025 / Cilt: 42 Sayı: 2

ANAYASA MAHKEMESİNİN HÜKMÜN DENETLENMESİNİ TALEP HAKKINA İLİŞKİN NORM DENETİMİ KARARLARININ İDARİ YARGI ALANINDA DOĞURDUĞU ETKİLER ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Mehmet İnanç(ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ, KAMU HUKUKU BÖLÜMÜ, İDARE HUKUKU ANABİLİM DALI)0000-0002-9033-9213
Sayfa
1301–1336
Yayın Tarihi
2026-01-14
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca tek yargı merciinin incelemesinden geçerek verilecek hükmün doğurabileceği olumsuz etkilere karşı güvence sağlayacak biçimde geliştirilen hükmün denetlenmesini talep hakkının Anayasa Mahkemesinin yaklaşımına göre anayasal konumu ve bu nedenle idari yargı alanında doğurabileceği olası etkilerin değerlendirildiği çalışmada, özellikle son dönemde Anayasa Mahkemesinin vermiş olduğu kararların hükmün denetlenmesini talep hakkının mahiyeti daha da belirgin kılınarak, hakka yönelen sınırlamalara ilişkin sınırlar çizilmek suretiyle yasa koyucuyu etkin bir idari yargı sistemi kurma konusunda yönlendirici etki doğurduğu anlaşılmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Anayasa Mahkemesinin kurulduğu zamandan bu yana, hak arama hürriyetine ilişkin güvencelerle idari yargı yolunu giderek daha etkin bir biçime getirecek şekilde yargısal yorum geliştirdiği görülmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Anayasa Mahkemesinin hükmün denetlenmesini talep hakkı çerçevesinde izlenen yaklaşımının, idari yargı bakımından doğurduğu hukuksal sonuçlar incelemeye değer görülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca tek yargı merciinin incelemesinden geçerek verilecek hükmün doğurabileceği olumsuz etkilere karşı güvence sağlayacak biçimde geliştirilen hükmün denetlenmesini talep hakkının Anayasa Mahkemesinin yaklaşımına göre anayasal konumu ve bu nedenle idari yargı alanında doğurabileceği olası etkilerin değerlendirildiği çalışmada, özellikle son dönemde Anayasa Mahkemesinin vermiş olduğu kararların hükmün denetlenmesini talep hakkının mahiyeti daha da belirgin kılınarak, hakka yönelen sınırlamalara ilişkin sınırlar çizilmek suretiyle yasa koyucuyu etkin bir idari yargı sistemi kurma konusunda yönlendirici etki doğurduğu anlaşılmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hükmün denetlenmesini talep hakkı · hak arama hürriyeti · idarenin yargısal denetimi

Özet

Anayasa Mahkemesinin kurulduğu zamandan bu yana, hak arama hürriyetine ilişkin güvencelerle idari yargı yolunu giderek daha etkin bir biçime getirecek şekilde yargısal yorum geliştirdiği görülmektedir. Bu genişlemenin bir örneği de hükmün denetlenmesini talep hakkı çerçevesinde ortaya çıkmıştır. Anayasa Mahkemesinin hükmün denetlenmesini talep hakkı çerçevesinde izlenen yaklaşımının, idari yargı bakımından doğurduğu hukuksal sonuçlar incelemeye değer görülmüştür. Bu incelemeye, söz konusu hakkın Anayasa bakımından konumunu açıklayarak başlamak gerekir. Zira hükmün denetlenmesini talep hakkı, Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesi ve Anayasa’nın 36. maddesinde yer alan hak arama hürriyetine dayandırılmıştır. Anayasa’nın 36. maddesinin hükmün denetlenmesini talep hakkının kaynağı olması nedeniyle söz konusu hakkın idari yargı düzeni bakımından da geçerliliğinin tartışılmasına ihtiyaç duyulmuştur. Ayrıca tek yargı merciinin incelemesinden geçerek verilecek hükmün doğurabileceği olumsuz etkilere karşı güvence sağlayacak biçimde geliştirilen hükmün denetlenmesini talep hakkının Anayasa Mahkemesinin yaklaşımına göre anayasal konumu ve bu nedenle idari yargı alanında doğurabileceği olası etkilerin değerlendirildiği çalışmada, özellikle son dönemde Anayasa Mahkemesinin vermiş olduğu kararların hükmün denetlenmesini talep hakkının mahiyeti daha da belirgin kılınarak, hakka yönelen sınırlamalara ilişkin sınırlar çizilmek suretiyle yasa koyucuyu etkin bir idari yargı sistemi kurma konusunda yönlendirici etki doğurduğu anlaşılmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İnanç, M. (2026). ANAYASA MAHKEMESİNİN HÜKMÜN DENETLENMESİNİ TALEP HAKKINA İLİŞKİN NORM DENETİMİ KARARLARININ İDARİ YARGI ALANINDA DOĞURDUĞU ETKİLER ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Anayasa Yargısı, Cilt: 42 Sayı: 2, 1301–1336. https://doi.org/10.55792/anayasayargisi.1863172

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. AKYILDIZ, Ali (2015). İstinafa İlkesel Bakmak, içinde Danıştay ve İdari Yargı Günü 147. Yıl Sempozyumu (12 Mayıs 2015) No. 89 (ss. 11-32), Ankara: Danıştay Yayınları.
  2. AKYILMAZ, Bahtiyar, KAYA, Cemil ve SEZGİNER, Murat (2019). Açıklamalı İçtihatlı Türk İdari Yargılama Hukuku, Ankara: Savaş Yayınevi.
  3. ALTIPARMAK, Kerem (1998). “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinin Uygulama Alanı”, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, C. 53., S. 1., ss. 1-35.
  4. ATALI, Murat, ERMENEK, İbrahim ve ERDOĞAN, Ersin (2019). Medenî Usûl Hukuku, Ankara: Yetkin Yayınları.
  5. ATAY, Ender Ethem (2024). İdari Yargılama Hukuku, Ankara: Seçkin Yayıncılık.