Dergiler / Anayasa Yargısı / 2025 / Cilt: 42 Sayı: 2

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DAVALARINDA İHTİYAT İLKESİ

Züleyha Keskin(VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, KAMU YÖNETİMİ BÖLÜMÜ, HUKUK BİLİMLERİ ANABİLİM DALI)0000-0002-4154-3058
Sayfa
1153–1222
Yayın Tarihi
2026-01-14
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çerçevede çalışma, ihtiyat ilkesinin uluslararası çevre hukukundaki normatif çerçevesini, uluslararası iklim davaları üzerinden uygulama pratiklerini değerlendirmekte ve ilkenin idari yargılama bağlamındaki potansiyel işlevlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Literatürde çoğunlukla çevre politikası bağlamında ele alınan ihtiyat ilkesi açık ve standart normatif bir içeriğe sahip değildir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu belirsizlik, ilkenin hem esasa hem de usule ilişkin karar süreçlerinde etkin biçimde kullanılmasını engellemektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çerçevede çalışma, ihtiyat ilkesinin uluslararası çevre hukukundaki normatif çerçevesini, uluslararası iklim davaları üzerinden uygulama pratiklerini değerlendirmekte ve ilkenin idari yargılama bağlamındaki potansiyel işlevlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İhtiyat ilkesi · iklim değişikliği · idari yargı

Özet

Literatürde çoğunlukla çevre politikası bağlamında ele alınan ihtiyat ilkesi açık ve standart normatif bir içeriğe sahip değildir. Bu belirsizlik, ilkenin hem esasa hem de usule ilişkin karar süreçlerinde etkin biçimde kullanılmasını engellemektedir. Bilimsel belirsizlik ve yüksek riskin belirleyici olduğu iklim değişikliği davalarında, ihtiyat ilkesinin hem maddi hem de usuli yargısal süreçlerde daha etkin bir rol üstlenebilmesi için açık, net ve uygulanabilir bir standart olarak yasal düzenlemelere konu edilmesi; aynı zamanda bir yargılama ilkesi ve denetim standardı olarak işlev görmesi gerekmektedir. Nitekim ihtiyat, makul ve yeterli önlemlerin neler olduğunun tespitinden kanıt yükü ve kanıt standardının belirlenmesine; mahkemeye erişimden (dava ehliyeti) geçici tedbir kararlarının alınmasına kadar birçok aşamada belirleyici olması gereken temel ilkelerden biridir. İlkenin bu şekilde uygulanması, bir yandan davacı lehine usuli sonuçlar sağlayabilirken, diğer yandan çevresel adaletin gerçekleştirilmesine katkıda bulunacaktır. Bu çerçevede çalışma, ihtiyat ilkesinin uluslararası çevre hukukundaki normatif çerçevesini, uluslararası iklim davaları üzerinden uygulama pratiklerini değerlendirmekte ve ilkenin idari yargılama bağlamındaki potansiyel işlevlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Keskin, Z. (2026). İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DAVALARINDA İHTİYAT İLKESİ. Anayasa Yargısı, Cilt: 42 Sayı: 2, 1153–1222. https://doi.org/10.55792/anayasayargisi.1863163

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. AMBRUS, Monika (2012). “The Precautionary Principle and a Fair Allocation of the Burden of Proof in International Environmental Law”, Review of European, Comparative and International Environmental Law, Vol. 21., No. 3., pp. 259-270.
  2. ARAI-TAKAHASHI, Yutaka (2002). The Margin of Appreciation Doctrine and The Principle of Proportionality in The Jurisprudence of The ECHR, New York: Intersentia.
  3. AYDINOĞLU YALÇIN, Zeynep N. (2022), “İklim Değişikliğine İlişkin Düzenlemelere Karşı İdari Yargıda Açılacak İptal Davalarında Ehliyet Sorunu”, in İdare Hukuku ve İdari Yargı Uluslararası Sempozyumu İSALAJ 2022, (İdare Hukuku ve İdari Yargılama Hukuku Ekseninde ‘Çevre, İklim Değişiklikleri ve Ekoloji) “Prof Dr. İl Han Özay’ın Hatırasına”, 16-18 Mayıs 2021, ISALAJ-2022 Bildiriler Kitabı, ss. 339-358.
  4. BAADE, Björnstjern (2020). Due Diligence and the Duty to Protect Human Rights, in Krieger, Heike, Peters, Anne and Kreuzer, Leonhard (Eds.) Due Diligence in the International Legal Order (pp. 92-108), Oxford: Oxford University Press.
  5. BANNELIER, Karine (2015). “Cyber Diligence: A Low-Intensity Due Diligence Principle for Low-Intensity Cyber Operations”, Baltic Yearbook of International Law, Vol. 14., pp. 23-39.