Dergiler / Anayasa Yargısı / 2026 / Cilt: 43 Sayı: 1

İŞÇİNİN KORUNMASI BAĞLAMINDA İŞ SÖZLEŞMELERİNE UYGULANACAK HUKUKA DAİR KANUNLAR İHTİLAFI KURALLARININ 5/11/2024 TARİHLİ ANAYASA MAHKEMESİ KARARI İLE BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİ

Ahmet Dülger(İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ, ÖZEL HUKUK BÖLÜMÜ, MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI)0000-0003-2527-2099
Sayfa
299–357
Yayın Tarihi
2026-07-22
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ancak bu düzenleme olmasaydı dahi, daha sıkı ilişkili hukukun uygulanması söz konusu olmamasına rağmen işçinin mutat iş yeri hukuku, Türk kamu düzeni müdahalesi ve doğrudan uygulanan kurallar hâkimin işçinin korunmasına yönelik tedbirler almasına imkân sağlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yabancılık unsuru bulunan iş sözleşmelerine uygulanacak hukukun düzenlendiği Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun madde 27(1) ve (4) Anayasa Mahkemesince birinci fıkranın iptal edilmesinin akabinde kanun koyucu tarafından tekrar düzenlenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İptal kararının temel gerekçesi maddenin son fıkrasında yer alan daha sıkı ilişkili hukukun uygulanması imkânının hukuk seçimi bulunan durumlar için öngörülmemesidir.
💡
Sonuç & Katkı:Ancak bu düzenleme olmasaydı dahi, daha sıkı ilişkili hukukun uygulanması söz konusu olmamasına rağmen işçinin mutat iş yeri hukuku, Türk kamu düzeni müdahalesi ve doğrudan uygulanan kurallar hâkimin işçinin korunmasına yönelik tedbirler almasına imkân sağlamaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anayasa Mahkemesi · yabancılık unsuru bulunan iş sözleşmeleri · daha sıkı ilişkili hukuk

Özet

Yabancılık unsuru bulunan iş sözleşmelerine uygulanacak hukukun düzenlendiği Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun madde 27(1) ve (4) Anayasa Mahkemesince birinci fıkranın iptal edilmesinin akabinde kanun koyucu tarafından tekrar düzenlenmiştir. İptal kararının temel gerekçesi maddenin son fıkrasında yer alan daha sıkı ilişkili hukukun uygulanması imkânının hukuk seçimi bulunan durumlar için öngörülmemesidir. Bunun devletin çalışanların korunmasına yönelik düzenleme yapması yükümlülüğüyle bağdaşmadığı ve bu nedenle kuralın Anayasa’ya aykırı olduğu kararda açıklanmıştır. Bunun üzerine getirilen yeni birinci fıkrada tarafların hukuk seçimi yapabilme imkânı işçinin mutat iş yeri hukukunun emredici hükümleri uyarınca sahip olacağı asgari koruma ile sınırlandırılmıştır. Maddenin dördüncü fıkrasında ise iş sözleşmesiyle daha sıkı ilişkili bir hukukun bulunması hâlinde önceki fıkralarda yer alan hukuklar yerine bu hukukun uygulanabileceği fakat işin yapıldığı yer hukukunun işin yapıldığı sırada uygulanmak zorunda olan hükümlerinin bu kurala istisna olduğu düzenlenmiştir. Zayıf taraf olan işçinin korunması amacıyla daha sıkı ilişkili hukukun hukuk seçimi bulunan hâllerde de uygulanması önemli bir hukuki araç olduğundan bu eksikliğin giderilmesi yerinde olmuştur. Ancak bu düzenleme olmasaydı dahi, daha sıkı ilişkili hukukun uygulanması söz konusu olmamasına rağmen işçinin mutat iş yeri hukuku, Türk kamu düzeni müdahalesi ve doğrudan uygulanan kurallar hâkimin işçinin korunmasına yönelik tedbirler almasına imkân sağlamaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Dülger, A. (2026). İŞÇİNİN KORUNMASI BAĞLAMINDA İŞ SÖZLEŞMELERİNE UYGULANACAK HUKUKA DAİR KANUNLAR İHTİLAFI KURALLARININ 5/11/2024 TARİHLİ ANAYASA MAHKEMESİ KARARI İLE BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİ. Anayasa Yargısı, Cilt: 43 Sayı: 1, 299–357. https://doi.org/10.55792/anayasayargisi.2001001

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. AKINCI, Ziya (2020). Milletlerarası Özel Hukuk, İstanbul: Vedat Kitapçılık.
  2. AVŞAR, Melis (2024). “2023 Tarihli Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı Işığında Yurt Dışı Hizmet Akdine Uygulanacak Hukuk”, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 9., S. 2., ss. 599-630.
  3. AYGÜL, Musa ve ÇOBAN, Nazlı (2020). “Birden Fazla Ülkede İfa Edilen İş Sözleşmelerinde Mutat İşyerinin Tespiti”, Terazi Hukuk Dergisi, C. 15., S. 169., ss.1815-1832.
  4. AYGÜL, Musa, ERDOĞAN, Canan (2022). “Türkiye İş Kurumu Tarafından Hazırlanan Yurt Dışı Hizmet Akitlerindeki Hukuk Seçimine Dair Kayıtların Geçerliliği”, Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, Prof. Dr. M. Fatih Uşan’a Dekanlıkta 10. Yıl Anısına Teşekkür Armağanı, S. 2., ss. 753-788.
  5. AYGÜL, Musa (2017). Yabancı Unsurlu İş Hukuku İhtilâfları ile İlgili Yargıtay Kararlarının Değerlendirilmesi, içinde Tanrıbilir, F. B. ve Gümüşlü Tunçağı, G. (Eds.), 10. Yılında Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, Ankara: Adalet Yayınevi.
  6. BAYCIK, Gaye (2023). “Yurt Dışı Hizmet Akdine İlişkin İstinaf ve Yargıtay Kararları Arasındaki Farklılık”, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 14., S. 2., ss. 55-69.
  7. BAYCIK, Gaye (2017). “Çalıştırılmak Üzere Yurt Dışına Götürülen Türk İşçilerin Açtıkları Davalarda Uygulanacak Hukuk”, içinde Yurt Dışı Hizmet Sözleşmelerinde Milletlerarası Özel Hukuk Uygulaması İş Hukuku Sorunları: Elli İkinci Çözüm Arama Konferansı, Ankara: İntes Yayınları, ss. 104-122.
  8. ÇELİKEL, Aysel ve ERDEM, Bahadır (2020). Milletlerarası Özel Hukuk, İstanbul: Beta Yayınları.
  9. DOĞAN, Vahit, YILMAZ, Alper Çağrı ve AYHAN İZMİRLİ, Lale (2024). Milletlerarası Özel Hukuk, Ankara: Savaş Yayınevi.
  10. DOĞAN, Vahit (2007). “5718 Sayılı Kanuna Göre İş Akdine Uygulanacak Hukukun Tespiti”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. XI., S. 1-2., ss. 147-164.
  11. EKŞİ, Nuray (1997). Yabancılık Unsuru Taşıyan İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk, İstanbul: Prof. Dr. Kenan Tunçomağ’a Armağan.
  12. ELÇİN, Doğa (2012). Milletlerarası Unsurlu Bireysel ve Toplu İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk, Ankara: Adalet Yayınevi.
  13. ERTEN, Rifat (2022). Yurt Dışında Çalışan Türk Vatandaşı İşçilerin Türkiye’de Açtıkları İşçi Alacaklarına Dair Davalarda Milletlerarası Yetki ve Uygulanacak Hukuk Meseleleri, içinde Özdamar, M., Çağlar, H., Göktürk, K., Can, M. Ç., Kaşak, E., Gözüyeşil, F., Aytuğar, B. ve Erginbay, G. S. (Eds.), Prof. Dr. Rıza Ayhan’a Armağan, Ankara: Yetkin Yayınları, ss. 213-262.
  14. GİRAY, Faruk Kerem (2020). Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukukunda Zamanaşımı, İstanbul: Beta Yayınları.
  15. GÜNGÖR, Gülin (2022). Türk Milletlerarası Özel Hukuku, Ankara: Yetkin Yayınları.
  16. NOMER, Ergin (2021). Devletler Hususî Hukuku, İstanbul: Beta Yayınları.
  17. ÖZEL, Sibel (2025). “MÖHUK m. 27/I Hükmünün Anayasa Mahkemesi Tarafından İptal Edilmesi: Anayasa Mahkemesi Kararının İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk Açısından Değerlendirilmesi”, İstanbul Barosu Dergisi, C. 99., S. 2., ss. 108-124.
  18. ÖZEL, Sibel, ERKAN, Mustafa, PÜRSELİM, Hatice Selin ve KARACA, Hüseyin Akif (2024). Milletlerarası Özel Hukuk, İstanbul: On İki Levha Yayınları.
  19. ÖZEL, Sibel (2023). “Yurtdışı Hizmet Akitlerinde Uygulanacak Hukuk”, Public and Private International Law Bulletin, C. 43., S. 1., ss. 371-408.
  20. SARIÖZ BÜYÜKALP, A. İpek (2018). “Mutat İşyeri Kavramı ve MÖHUK m.27/f.3’ün Uygulanması Sorunu”, Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 8., S. 2., ss. 195-248.
  21. ŞANLI, Cemal, ESEN, Emre ve ATAMAN-FİGANMEŞE, İnci (2023). Milletlerarası Özel Hukuk, İstanbul: Beta Yayınları.
  22. TARMAN, Zeynep Derya (2010). “Yabancılık Unsuru Taşıyan İş Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 59., S. 3., ss. 521-550.
  23. VURAL ÇELENK, Belkıs (2017). “Yabancı Unsurlu İş Sözleşmelerinde For Devletinin Doğrudan Uygulanan Kurallarının Tespiti ve Uygulanması”, Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, S. 1., ss. 277-296.