KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Üniversite Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 2

Kamu Hizmeti Motivasyonu ve Üniversite Öğrencilerinin Meslek Tercihi

Public Service Motivation and University Students’ Career Choices

Leyla Çiftçi(BARTIN ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ)0000-0001-9436-2050
Sayfa
158–167
Yayın Tarihi
2026-06-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kamu Hizmeti Motivasyonu Kuramı, bireylerin kamu sektöründe çalışma isteğini, kamu yararına bağlılık, toplumsal fayda sağlama, merhamet ve özveri gibi değer temelli motivasyonlarla açıklamaktadır. 389 öğrenci ile yapılan anket çalışması, katılımcıların kamu sektörünü güçlü bir şekilde tercih ettiklerini ve bu tercihin bir zorunluluktan ziyade bilinçli bir seçim olduğunu ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, eğitim fakültesi, iktisadi ve idari bilimler fakültesi, ilahiyat fakültesi ve sağlık bilimleri fakültelerinde öğrenim gören lisans öğrencilerinin kamu kurumlarında çalışma isteklerini ve çalışma hayatına ilişkin beklenti ve görüşlerini Kamu Hizmeti Motivasyonu Kuramı bağlamında incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kamu Hizmeti Motivasyonu Kuramı, bireylerin kamu sektöründe çalışma isteğini, kamu yararına bağlılık, toplumsal fayda sağlama, merhamet ve özveri gibi değer temelli motivasyonlarla açıklamaktadır. 389 öğrenci ile yapılan anket çalışması, katılımcıların kamu sektörünü güçlü bir şekilde tercih ettiklerini ve bu tercihin bir zorunluluktan ziyade bilinçli bir seçim olduğunu ortaya koymuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, kamu sektörünü tercih etmenin hem değer temelli motivasyonlar hem de ekonomik ve örgütsel koşullardan etkilendiği gözlemlenmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kamu Hizmeti Motivasyonu Kuramı · Kamu sektörü · Kamu hizmeti

Özet

Bu çalışmanın amacı, eğitim fakültesi, iktisadi ve idari bilimler fakültesi, ilahiyat fakültesi ve sağlık bilimleri fakültelerinde öğrenim gören lisans öğrencilerinin kamu kurumlarında çalışma isteklerini ve çalışma hayatına ilişkin beklenti ve görüşlerini Kamu Hizmeti Motivasyonu Kuramı bağlamında incelemektir. Kamu Hizmeti Motivasyonu Kuramı, bireylerin kamu sektöründe çalışma isteğini, kamu yararına bağlılık, toplumsal fayda sağlama, merhamet ve özveri gibi değer temelli motivasyonlarla açıklamaktadır. 389 öğrenci ile yapılan anket çalışması, katılımcıların kamu sektörünü güçlü bir şekilde tercih ettiklerini ve bu tercihin bir zorunluluktan ziyade bilinçli bir seçim olduğunu ortaya koymuştur. Kariyer seçiminde kamu yararına katkıda bulunma isteğinin güçlü bir motivasyon unsuru olduğu gözlemlenirken, mali faktörler ve çalışma koşullarının (maaş, düzenli çalışma saatleri, iş güvencesi vb.) da etkili olduğu görülmüştür. Öte yandan, öğrencilerin yanıtlarının babalarının eğitim düzeyi ve bölüm memnuniyeti ile de ilişkili olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, kamu sektörünü tercih etmenin hem değer temelli motivasyonlar hem de ekonomik ve örgütsel koşullardan etkilendiği gözlemlenmiştir.

Abstract

The aim of this study is to analyze the desire of undergraduate students studying at the faculties of education, economics and administrative sciences, theology, and health sciences to work in public institutions and their expectations and views regarding working life within the context of the Public Service Motivation Theory. The Public Service Motivation Theory explains individuals' desire to work in the public sector through value-based motivations such as commitment to the public good, producing social benefits, compassion, and self-sacrifice. The survey, conducted with 389 students, revealed that participants strongly preferred the public sector and that this preference was a conscious choice rather than a necessity. It was observed that the desire to contribute to the public good was a strong motivator in career choice, but that financial factors and working conditions (salary, regular working hours, job security, etc.) were also influential. On the other hand, students' responses were also related to their fathers' levels of education and to whether they were satisfied with their department. In conclusion, it was observed that the preference for the public sector was influenced by both value-based motivations and economic and organizational conditions.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çiftçi, L. (2026). Kamu Hizmeti Motivasyonu ve Üniversite Öğrencilerinin Meslek Tercihi. Üniversite Araştırmaları Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 2, 158–167. https://doi.org/10.32329/uad.1904037

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (56)

  1. Akyürek, M. İ., Göktaş, E., & Aslan, A. (2025). Exploring the mediating role of lecturer competence in the relationship between service quality and academic engagement in higher education. Journal of University Research, 8(3), 329-340. https://doi.org/10.32329/uad.1706160.
  2. Alkaya, A., & Taştekin, İ. (2021). Kamu hizmeti motivasyonuna örgütsel bağlılığın etkisi: Nevşehir ili lise öğretmenleri uygulaması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(79), 1385-1404. https://doi.org/10.17755/esosder.746553.
  3. Andersen, L. B., & Kjeldsen, A. M. (2013). Public service motivation, user orientation, and job satisfaction: a question of employment sector?. International Public Management Journal, 16(2), 252-274. https://doi.org/10.1080/10967494.2013.817253.
  4. Arslan M. & Karacaoğlu, K. (2019). Kamu hizmeti motivasyonunun sektör tercihine etkisinde özgeci davranışın aracılık rolü: Lisans öğrencileri örneği. Third Sector Social Economic Review, 54(3), 1150-1167. doi: 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.19.08.1168.
  5. Arslan, M. & Ceran, D. (2021). Dindarlık ve kamu hizmeti motivasyonu ilişkisi: Nevşehir ilinde ilkokul öğretmenleri üzerinde ampirik bir araştırma. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 56(4), 2228-2245. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.21.10.1627.
  6. Arslan, M. (2018). Kamu hizmet motivasyonu kuramı. Akademisyen Kitabevi, Ankara.
  7. Arslan, M. (2019). Kamu hizmeti motivasyonunu şekillendiren faktörler ve sektör tercihi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(4), 1261-1277. https://doi.org/10.32709/akusosbil.534032.
  8. Arslan, M., & Bülbül, M. (2024). Bürokratik ve mesleki uyum ile kamu hizmeti motivasyonu ilişkisi: Öğretmenler ve okul idarecileri üzerinde nitel bir araştırma. 21. Yüzyılda Eğitim Ve Toplum, 13(38), 291-333. https://izlik.org/JA68NX57PZ.
  9. Arslan, M., & Karacaoğlu, K. (2018). Kamu görevlilerinin kurumsal itibar algılarının kamu hizmet motivasyonlarına etkisi: Nevşehir ilçe belediyeleri üzerinde bir araştırma. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 10(1), 14-29. https://izlik.org/JA36XF52FE.
  10. Asseburg, J., & Homberg, F. (2018). Public service motivation or sector rewards? two studies on the determinants of sector attraction. Review of Public Personnel Administration, 40(1), 82-111. https://doi.org/10.1177/0734371X18778334.
  11. Aydın, İ., Demirkasımoğlu, N., Erdemli, Ö. & Güner Demir, T. (2019b). Public service motivation from the point of view of teachers and school administrators: a qualitative study. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 47, 167-190. https://doi.org/10.9779/pauefd.466941.
  12. Aydın, İ., Demirkasımoğlu, N., Erdemli, Ö. & Güner Demir, T. (2019a). Öğretmen ve okul yöneticilerinin gözünden kamu hizmeti motivasyonu: nitel bir çalışma. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 47, 167-190.doi: 10.9779/pauefd.466941.
  13. Aydın, İ., Demirkasımoğlu, N., Güner Demir, T. & Erdemli, Ö. (2017). Development of public service motivation scale1. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 50(2), 105-126. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000001399.
  14. Bakker, A. B. (2015). A job demands–resources approach to public service motivation. Public Administration Review, 75(5), 723–732. https://doi.org/10.1111/puar.12388.
  15. Brewer, G. A. & Selden, S. C. (1998). Whistle blowers in the federal civil service: new evidence of the public service ethic. Journal of Public Administration Research and Theory, 8 (3), 413-440. https://doi.org/10.1093/oxfordjournals.jpart.a024390.
  16. Brewer, G. A. Selden, S. C.& Facer, R. L. (2000). Individual conceptions of public service motivation. Public Administration Review,60 (3), 254-264.
  17. Büyüköztürk, Ş. (2005). Anket geliştirme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(2), 133-151.
  18. Ceyhan, H. (2024). Sağlık kurumlarında kamu hizmeti motivasyonu algısı; Karaman ilinde bir araştırma. Anadolu Strateji Dergisi, 6(2), 221-240. https://izlik.org/JA57EM95DF.
  19. Chineti, S. (2022). A short note on public service motivations and income intent. Review of Public Administration and Management, 10 (1). Doi: 10.35248/2315-784 4.22.10.1000321
  20. Choi, Y., & Chung, I. H. (2017). Effects of public service motivation on turnover and job satisfaction in the U.S. teacher labor market. International Journal of Public Administration, 41(3), 172–180. https://doi.org/10.1080/01900692.2016.1256306.
  21. Cohen, J. (1992). A power primer. Psychological Bulletin, 112(1), 155–159.
  22. Coşkun, S. (2015). Kamu hizmetleri motivasyonu kuramı: Bir literatür taraması. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(1), 61-74. https://izlik.org/JA62HJ65WW.
  23. Demirkaya, H. & Ünal, O.(2018). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kamu hizmeti motivasyonu algıları ve sosyal adalet idealleri. Journal of Turkish Studies, 13-14, 455-474. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13016.
  24. Erten, Ş. & Türkmen, İ. (2022). Kamu hizmet motivasyonu ölçeği: Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 5(3), 652-664. https://doi.org/10.33712/mana.1148357. Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS. Sage Publication.
  25. Harari, M. B., Herst, D. E. L., Parola, H. R. & Carmona, B. P. (2017). Organizational correlates of public service motivation: A meta-analysis of two decades of empirical research. Journal of Public Administration Research and Theory, 27(1), 68–84. https://doi.org/10.1093/jopart/muw056.
  26. İlhan, A. O. & Deniz, E. (2021). Anket metodolojisinde dört ana hata türüne giriş. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 42, Özel sayı 1, Ö199-Ö214.
  27. Kan, M. E. (2026). Siyaset bilimi ve kamu yönetimi bölümü öğrencilerinin kamu hizmet motivasyonuna yönelik algıları üzerine nitel bir inceleme. Trends in Business and Economics, 40(1), 11-26. https://doi.org/10.16951/trendbusecon.1597127.
  28. Kara Çetinkaya, G. & Görün, M. (2025). Kamu personellerinde kamu hizmet motivasyonu (khm): Kayseri büyükşehir belediyesi örneği. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 20(1), 66 – 84. https://izlik.org/JA27XN89ST.
  29. Kaya, L. & Altıntaş, M. (2025). Öz yeterlilik, mesleki sonuç beklentisi ve kariyer stresi ilişkisi: Havacılık öğrencileri üzerine yapısal bir modelleme. Journal of University Research, 8(3), 451-464. https://doi.org/10.32329/uad.1708835.
  30. Kayacı, M. (2025). Kamu hizmet motivasyonunun iş tatminine etkisinde örgütsel politika algısı, yaş ve tecrübenin düzenleyici rolü: Diyarbakır’daki kamu personeli üzerine bir araştırma. Fiscaoeconomia, 9(3), 1592-1608. https://doi.org/10.25295/fsecon.1600812.
  31. Kaynakoğlu, B., Akçay, S., Küsen Sel, H., & Yırtık, H. N. (2025). Factors influencing university and program choices among health sciences students. Journal of University Research, 8(3), 475-484. https://doi.org/10.32329/uad.1700412.
  32. Kjeldsen, A. M., & Hansen, J. R. (2016). Sector differences in the public service motivation–job satisfaction relationship: exploring the role of organizational characteristics. Review of Public Personnel Administration, 38(1), 24-48. https://doi.org/10.1177/0734371X16631605.
  33. Korkmazer, F. (2021). Açık liderliğin kamu hizmeti motivasyonu üzerindeki etkisi: sağlık sektöründe bir uygulama. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 363-374. https://doi.org/10.18506/anemon.851636.
  34. Lebit, H., & Aksoy, A. (2025). Kamu personellerinin kamu hizmet motivasyonu: Gaziantep üniversitesi örneği. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 14(39), 165-188. https://doi.org/10.31199/hakisderg.1660068.
  35. Liu, B., Tang,N. & Zhu, X. (2008). Public service motivation and job satisfaction in China: An investigation of generalisability and instrumentality. International Journal of Manpower, 29 (8), 684–699. Doi 10.1108/01437720810919297.
  36. Liu, B., Tang, T. L. P., & Yang, K. (2013). When does public service motivation fuel the job satisfaction fire? the joint moderation of person–organization fit and needs–supplies fit. Public Management Review, 17(6), 876–900. https://doi.org/10.1080/14719037.2013.867068.
  37. Meyer-Sahling, J.-H., Mikkelsen, K. S., & Schuster, C. (2021). Merit recruitment, tenure protections and public service motivation: Evidence from a conjoint experiment with 7,300 public servants in Latin America, Africa and Eastern Europe. Public Administration, 99(4), 740-757. https://doi.org/10.1111/padm.12708.
  38. Naff, K. C., & Crum, J. (1999). Working for America: Does public service motivation make a difference? Review of Public Personnel Administration, 19(4), 5–16. https://doi.org/10.1177/0734371X9901900402.
  39. Ng, K., Franken, E., Nguyen, D., & Teo, S. (2023). Job satisfaction and public service motivation in Australian nurses: the effects of abusive supervision and workplace bullying. The International Journal of Human Resource Management, 34(11), 2235–2264. https://doi.org/10.1080/09585192.2022.2070715.
  40. Özçomak, M. S. & Çebi, K. (2017). İstatistiksel güç analizi: Atatürk Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi üzerine bir uygulama. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 31(2), 413-431. https://izlik.org/JA83RH28HL.
  41. Öztürk, H. (2021). İl özel idarelerinde kamu hizmeti motivasyonu: Burdur ili örneği. Alanya Akademik Bakış, 5(3), 1231-1248. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.841421.
  42. Perry, J. L. & Wise, L. R. (1990). The motivational bases of public service. Public Administration Review (PAR), 50, 367–373.
  43. Perry, J. L. ( 1996). Measuring public service motivation: an assessment of construct reliability and validity. Journal of Public Administration Research and Theory (JPART), 6,5-22.
  44. Perry, J.L., Hondeghem, A. & Wise, L. R. (2010). Revisiting the motivational bases of public service: twenty years of research and an agenda for the future. Public Administration Review, 70(5), 681-690. https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2010.02196.x.
  45. Prysmakova, P. & Vandenabeele, W. (2020). Enjoying police duties: public service motivation and job satisfaction. J Police Crim Psych, 35, 304–317. https://doi.org/10.1007/s11896-019-09324-7.
  46. Prysmakova, P. (2020). Contact with citizens and job satisfaction: expanding person-environment models of public service motivation. Public Management Review, 23(9), 1339–1358. https://doi.org/10.1080/14719037.2020.1751252.
  47. Rainey, H. G. (1982). Reward preferences among public and private managers: In search of the service ethic. American Review of Public Administration, 16, 288-302. http://dx.doi.org/10.1177/027507408201600402.
  48. Ritz, A., Brewer, G. A. & Neuman, O. (2016). Public service motivation: a systematic literature review and outlook. Public Administration Review, 76 (3), 414–426. Doi: 10.1111/puar.12505.
  49. Rollnik-Sadowska, E., Slavković, M., Bercu, A.-M., & Bugarčić, M. (2023). Public service motivation and job satisfaction: The role of social support during crisis. Equilibrium. Quarterly Journal of Economics and Economic Policy,18(4), 1179-1215. Doi: https://doi.org/10.24136/eq.2023.037.
  50. Sağınç, D., Algün Doğu, G., & Yıldız, A. B. (2024). Kamu hizmeti motivasyonları ile örgütsel özdeşleşme düzeyleri arasındaki ilişki: Spor federasyonu çalışanları üzerinde bir araştırma. Mediterranean Journal of Sport Science, 7(1), 100-110. https://doi.org/10.38021/asbid.1423965.
  51. Saylık, A., Demir, S. & Hazar, S. (2022). Kamu liderliği ile kamu hizmet motivasyonu ilişkisinde mesleki bağlılığın aracı rolü. Anadolu Eğitim Liderliği Ve Öğretim Dergisi, 10(2), 71-88. https://izlik.org/JA52XS26SZ.
  52. Thuy, N. T. T. & Phinaitrup, B. A. (2021). The effect of public service motivation on job performance of public servants in vietnam: The role of mediation of job satisfaction and person-organization fit. International Journal of Public Administration, 46(5), 326–343. https://doi.org/10.1080/01900692.2021.1995747.
  53. Uysal, Y., & Atmaca, Y. (2020). Üniversite öğrencilerinin kamu personeli ve kamu personel sistemi algılarını ölçmeye yönelik bir analiz: Gediz meslek yüksekokulu örneği. Journal of Awareness, 5(4), 463-484. https://doi.org/10.26809/joa.5.033.
  54. Zhang, Y. (2023). Disclosing the relationship between public service motivation and job satisfaction in the Chinese public sector: A moderated mediation model. Front. Psychol. 14:1073370. doi: 10.3389/fpsyg.2023.1073370.
  55. Brewer, G. A. & Selden, S. C. (1998). Whistle blowers in the federal civil service: new evidence of the public service ethic. Journal of Public Administration Research and Theory, 8 (3), 413-440. https://doi.org/10.1093/oxfordjournals.jpart.a024390.
  56. Liu, B., Tang,N. & Zhu, X. (2008). Public service motivation and job satisfaction in China: An investigation of generalisability and instrumentality. International Journal of Manpower, 29 (8), 684–699. Doi 10.1108/01437720810919297.