KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi / 2025 / Sayı: 48

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ve Çin Fen Bilimleri Programlarının Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi

A Comparative Analysis of Türkiye Century Maarif Model and Chinese Science Programs

Betül Demirci(MARMARA ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ (YL) (TEZLİ))0009-0002-7815-2007
Yasemin Bilge(MARMARA ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ (YL) (TEZLİ))0009-0007-5623-3224
Emine Sude İnce(MARMARA ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ (YL) (TEZLİ))0009-0006-4112-1097
İlknur Güven(MARMARA ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ)0000-0003-0086-8662
Sayfa
20–43
Yayın Tarihi
2025-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda Türkiye’de fen bilimleri dersinde STEM ve mühendislik becerilerinin daha çok entegre edilmesi için önerilerde bulunulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Toplumların ihtiyaçlarına cevap verebilecek bireyler yetiştirmek için eğitim programları sürekli yenilenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türkiye’nin 2024 yılında yenilediği “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı” ve Çin’in 2017 yılında yenilediği ve 2022 yılında zorunlu eğitim için küçük değişikliklerle güncellediği “Fen Öğretim Programları Standartları” iki ülkenin bakanlıklarının resmî internet sitelerinden elde edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda Türkiye’de fen bilimleri dersinde STEM ve mühendislik becerilerinin daha çok entegre edilmesi için önerilerde bulunulmuştur.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2024 Verileri
⚙️Değişkenler:Fen eğitimi · maarif modeli · Çin fen müfredatı

Özet

Toplumların ihtiyaçlarına cevap verebilecek bireyler yetiştirmek için eğitim programları sürekli yenilenmektedir. Bu doğrultuda, fen bilimleri öğretim programlarını benzer dönemlerde güncelleyen Türkiye ve Çin’in programları araştırmacılar tarafından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Türkiye’nin 2024 yılında yenilediği “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı” ve Çin’in 2017 yılında yenilediği ve 2022 yılında zorunlu eğitim için küçük değişikliklerle güncellediği “Fen Öğretim Programları Standartları” iki ülkenin bakanlıklarının resmî internet sitelerinden elde edilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda ülkelerin fen bilimleri dersi programlarındaki benzerlikler ve farklılıklar tablolaştırılmıştır. Ülkelere ait fen bilimleri ders programlarında amaçlar, vurgulanan ilkeler, konu dağılımları, öğretim yöntemleri gibi alanlarda benzerlikler görülürken mühendislik becerisi ve STEM temelli etkinliklerin programa entegre edilme biçiminde önemli farklılıklar kaydedilmiştir. Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda Türkiye’de fen bilimleri dersinde STEM ve mühendislik becerilerinin daha çok entegre edilmesi için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

Educational curricula are continuously updated to cultivate individuals responsive to society’s needs. In this regard, the science programs of Türkiye and China, which were revised in similar periods, have been examined comparatively by researchers. Türkiye's “Türkiye Century Maarif Model Science Program,” renewed in 2024, and China’s “Science Curriculum Standards,” revised in 2017 and slightly updated in 2022 for compulsory education, were obtained from the official websites of the respective ministries of the two countries. As a result of the review, the similarities and differences in the science curricula of the countries were tabulated. While similarities were observed in areas such as objectives, emphasized principles, subject distributions, and teaching methods in the science curricula of the countries, significant differences emerged in the integration of engineering skills and STEM-based activities into the programs. Based on these results, recommendations have been made to further integrate STEM and engineering skills into science education in Türkiye.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Demirci, B., Bilge, Y., İnce, E. S., Güven, İ. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ve Çin Fen Bilimleri Programlarının Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı: 48, 20–43. https://doi.org/10.14582/zgefd.1729454

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (56)

  1. Ahl, L. (2014). Examining the potential of textbooks and teacher guides to support mathematics learning and teaching [Yayımlanmamış lisansüstü tez (Licentiate)]. Malardalen Üniversitesi. https://mdh.diva-portal.org/smash/get/diva2:739821/FULLTEXT02.pdf
  2. Akgündüz, D., & Akpınar, B. C. (2018). Okul öncesi eğitiminde fen eğitimi temelinde gerçekleştirilen STEM uygulamalarının öğrenci, öğretmen ve veli açısından değerlendirilmesi. Yaşadıkça Eğitim, 32(1), 1-26. https://journals.iku.edu.tr/yed/index.php/yed/article/view/69
  3. Altunel, M. (2018). STEM eğitimi ve Türkiye: Fırsatlar ve riskler. Seta Perspektif, 207(1), 1-7. https://www.researchgate.net/publication/330289243_STEM_Egitimi_ve_Turkiye_Firsatlar ve_Riskler_STEM_nedir_STEM_egitiminin_avantajlari_ve_dezavantajlari_nelerdir_Turkiye'de_STEM_egitimi_nasil_uygulanabilir/citations
  4. Arsal, Z. (2012). İlköğretim fen ve teknoloji dersi öğretim programı kazanımlarının yapılandırmacılık ilkelerine göre değerlendirilmesi. Uluslararası Eğitim programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 2(3), 157-175. https://ijocis.epo-der.org/wp-content/uploads/2025/01/2_3_06_2012.pdf#page=11
  5. Bauml, M. (2015). Beginning primary teachers’ experiences with curriculum guides and pacing calendars for math and science instruction. Journal of Research in Childhood Education, 29(3), 390-409. https://www.researchgate.net/publication/281434313_Beginning_Primary_Teachers'_Experiences_With_Curriculum_Guides_and_Pacing_Calendars_for_Math_and_Science_Instruction
  6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2024). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (36. baskı). Pegem Akademi.
  7. Coşkun, B., & Çelikten, M. (2020). Çin Halk Cumhuriyeti eğitim sistemi. OPUS International Journal of Society Researches, 15(24), 2982-3011. https://doi.org/10.26466/opus.669104
  8. Çakıcı, Y. (2010). Fen eğitiminde yapılandırmacı yaklaşım ve öğrencilerin kavram yanılgıları. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 89-115. https://dergipark.org.tr/tr/pub/trakyasobed/issue/30225/326340
  9. Çin Eğitim Bakanlığı [MOE]. (2022). 义务教育科学课程标准 (Compulsory education science curriculum standarts [Zorunlu eğitim fen müfredatı standartları]). https://www.moe.gov.cn/srcsite/A26/s8001/202204/t20220420_619921.html
  10. DeJarnette, N., Deeb, R., & Pallis, J. (2021). Academic collaborative cfforts to promote STEM equity in high needs schools. Education, Society and Human Studies, 2(3), 10-27. https://doi.org/10.22158/eshs.v2n3p10
  11. Duderstadt, J. (2011). Mühendislik tasarımı: 21. yüzyıl rönesansı için bir temel. Mekanik Tasarım Dergisi, 133(7). https://doi.org/10.1115/1.4004381
  12. Eğitim Reformu Girişimi. (2017). Pısa 2009 sonuçlarına ilişkin değerlendirme. https://egitimreformugirisimi.org/wp-content/uploads/2017/03/ERG_PISA-2009-Sonuclarina-Iliskin-Degerlendirme.pdf
  13. Ekiz, D. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri (6. baskı). Anı Yayıncılık.
  14. Elmas, R., & Gül, M. (2020). STEM eğitim yaklaşımının 2018 fen bilimleri öğretim programı kapsamında uygulanabilirliğinin incelenmesi. Türkiye Kimya Derneği Dergisi Kısım C: Kimya Eğitimi, 5(2), 223-246. https://doi.org/10.37995/jotcsc.794547
  15. Ergün, M. (1985). Karşılaştırmalı eğitim [Fakülte yayını]. İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi. https://avys.omu.edu.tr/storage/app/public/ismailgelen/57388/Tarihsel%20Surec%20Asamalari%20Kurulusu%20ve%20MA%20Jullien.pdf
  16. Gallian, C. V. A., & Arroio, A. (2012). Early science education and its relevance. Problems of Education in the 21st Century, (45), 4-11. https://doi.org/10.33225/pec/12.45.04.
  17. Gök, B., & Sayıcı, E. (2022). İlköğretim fen bilimleri öğretim programlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi: Türkiye, Singapur, Estonya örneği. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(2), 871-891. https://doi.org/10.51460/baebd.1064766
  18. Görücü, Y. (2018). 1960'dan günümüze kadarki apartman tipi konutlarda mekânsal dönüşümün incelenmesi: Gaziantep örneği. Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi, 3(2), 21-51. https://doi.org/10.30785/mbud.393881
  19. Guo, L. (2012). The impact of new national curricular reform on teachers/L'impact de la réforme du nouveau curriculum national chez les professeurs. Comparative and International Education, 41(2), 87. https://scholar.archive.org/work/2obzgwsgnzdz3pmc362uehgvea/access/wayback/https://ojs.lib.uwo.ca/index.php/cie-eci/article/download/9205/7391
  20. Günkör, C. (2017). Eğitim ve kalkınma ilişkisinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 3(1), 14-32. https://dergipark.org.tr/tr/pub/issej/issue/32023/341447
  21. Hamdiah, O. (1996). Correlates of stress among secondary school teachers in Penang [Yüksek lisans tezi]. Putra Malezya Üniversitesi. http://ir.upm.edu.my/find/Record/my-uum-etd.1518
  22. Hannum, E., & Park, A. (Eds.). (2007). Education and reform in China. Routledge.
  23. Hasanah, S., Mustofa, R., & Ardiansyah, R. (2020). Correlation between generic science skills and scientific attitudes on learning outcomes, Bioedu Science, 4(2), 124-128. https://doi.org/10.22236/j.bes/424942
  24. İş, E. & Çiçek, S. (2024). PISA 2022’de başarılı olan ülkelerin eğitim denetim sistemleri ve Türkiye'nin eğitim denetim sisteminin karşılaştırılması. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(2), 839-867. https://doi.org/10.51460/baebd.1462973
  25. İşman, A., Baytekin, Ç., Balkan, F., Horzum, B., & Kıyıcı, M. (2002). Fen bilgisi eğitimi ve yapısalcı yaklaşım. The Turkish Online Journal of Educatinoal Technology, 1(1), 41-47. https://www.researchgate.net/publication/272356176_Fen_Bilgisi_Egitimi_ve_Yapisalci_Yaklasim
  26. Karatay, R., Timur, S., & Timur, B. (2013). 2005 ve 2013 yılı fen dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (15), 233-264. https://dergipark.org.tr/tr/pub/adyusbd/article/16328
  27. Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189. https://dergipark.org.tr/tr/pub/susbid/issue/54983/727462
  28. Küçüköner, Y. (2011). 2005 Fen ve teknoloji dersi öğretim programının uygulanmasında karşılaşılan sorunlar ve öğretmen gözüyle çözüm önerileri. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 11-38. https://dergipark.org.tr/tr/pub/erziefd/issue/6008/80100
  29. Law, W. W. (2014). Understanding China’s curriculum reform for the 21st century. Journal of Curriculum Studies, 46(3), 332-360. https://hub.hku.hk/bitstream/10722/201008/1/Content.pdf?accept=1
  30. Liu, B., & Chu, H. (2022). The uncertain Changshi: Historical evolution of Changshi courses in elementary schools in China’s mainland. Cultures of Science, 5(4), 183-191. https://cos.cnais.org.cn/file/20230116103921713.pdf
  31. Liu, X., Liang, L. L., & Liu, E. (2012). Science education research in China: challenges and promises. International Journal of Science Education, 34(13), 1961-1970. https://www.researchgate.net/publication/258654244_Science_Education_Research_in_China_Challenges_and_Promises
  32. Ma, Y. (2021). Reconceptualizing stem education in china as praxis: A curriculum turn. Sustainability, 13(9), 4961. https://doi.org/10.3390/su13094961
  33. Meng, N., Yang, Y., Zhou, X., & Dong, Y. (2022). STEM education in mainland China. In Concepts and practices of stem education in Asia (pp. 43-62). Springer Nature Singapore. https://www.researchgate.net/publication/364393973_STEM_Education_in_Mainland_China
  34. Millî Eğitim Bakanlığı. (2005). İlköğretim fen ve teknoloji dersi (4. ve 5. sınıflar) öğretim programı. Millî Eğitim Bakanlığı. https://ridvansoydemir.wordpress.com/2005-fen-ve-teknoloji-ogretim-programi/
  35. Millî Eğitim Bakanlığı. (2013). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3., 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıflar) öğretim programı. Millî Eğitim Bakanlığı. https://ridvansoydemir.wordpress.com/2013-fen-bilimleri-ogretim-programi/
  36. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 3., 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı. https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/201812312311937-FEN%20B%C4%B0L%C4%B0MLER%C4%B0%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI2018.pdf
  37. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Fen bilimleri dersi öğretim programı (3., 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı. https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfen345678Onayli.pdf
  38. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024b). Fen bilimleri: 5. sınıf ders kitabı. MEB Yayınları. https://tymm.meb.gov.tr/upload/kitap/fen_bilimleri_5_1.pdf
  39. Millî Eğitim Bakanlığı, Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü. (2016). STEM eğitimi raporu. https://yegitek.meb.gov.tr/stem_egitimi_raporu.pdf
  40. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2023). PISA 2022 Results (Volume I): The State of Learning and Equity in Education. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/pisa-2022-results-volume-i_53f23881-en.html
  41. Orman, F., & Çelebi, M. (2021). Veri toplama teknikleri. M. Çelebi (Ed.), Nitel araştırma yöntemleri (ss. 142-164) içinde. Pegem Akademi.
  42. Özkan, U. B. (2023). Doküman inceleme yönteminde geçerlik ve güvenirlik: eğitim bilimleri araştırmaları bağlamında kuramsal bir inceleme. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (56), 823-848. https://doi.org/10.53444/deubefd.1258867
  43. Pei, W. (2019). Curriculum reform of science in elementary schools in China. Beijing International Review of Education, 1(2019), 573-578. https://brill.com/view/journals/bire/1/2-3/article-p573_573.xml
  44. Ritz, R., Burris, S., Brashears, T., & Fraze, S. (2013). The effects of a time management Professional development seminar on stress and job satisfaction of beginning agriscience teachers in West Texas. Journal of Agricultural Education, 54(3), 1-14. https://doi.org/10.5032/JAE.2013.03001
  45. Saban, Y., Aydoğdu, B., & Elmas, R. (2015). 2005 ve 2013 Fen bilgisi öğretim programlarının 4. ve 5. sınıf düzeylerinin bilimsel süreç becerileri açısından karşılaştırılması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(32), 62-85. https://doi.org/10.21764/efd.15782
  46. Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250. http://doi.org/10.33400/kuje.843306
  47. Schimanke, F. (2021, 29 Kasım-1 Aralık). The impact of spaced repetition learning on the learning success in mobile learning games [Sözlü bildiri]. 2021 IEEE International Symposium on Multimedia (ISM), Napoli, İtalya. https://doi.org/10.1109/ism52913.2021.00054
  48. Seren, S., & Veli, E. (2018). 2005 yılı itibariyle değişen fen bilimleri dersi öğretim programlarında STEM eğitimine yer verilme düzeylerinin karşılaştırılması. Journal of STEAM Education, 1(1), 24-47. https://dergipark.org.tr/en/pub/steam/issue/37516/426950
  49. Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2015). Örnekleriyle eğitimde program değerlendirme (2. baskı). Anı Yayıncılık.
  50. Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2020). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri (8. baskı). Anı Yayıncılık.
  51. Şimşek, H., Hırça, N., Coşkun, S., & Coşkun, S. (2012). İlköğretim fen ve teknoloji öğretmenlerinin öğretim yöntem ve tekniklerini tercih ve uygulama düzeyleri: Şanlıurfa ili örneği. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 249-268. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/19552/208334
  52. Tan, C. (2017). Constructivism and pedagogical reform in China: Issues and challenges. Globalisation, Societies and Education, 15(2), 238-247. https://www.researchgate.net/publication/295011158_Constructivism_and_pedagogical_reform_in_China_Issues_and_challenges
  53. Wang, M. (2022). A landmark in China’s basic education curriculum reform. Science Insights Education Frontiers, 13(1), 1759-1762. https://www.researchgate.net/publication/364968112_A_Landmark_in_China's_Basic_Education_Curriculum_Reform
  54. Xie, J. (2021). The effects of boredom on efl learners' engagement. Frontiers in Psychology, 12. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.743313
  55. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin Yayıncılık.
  56. Akgündüz, D., & Akpınar, B. C. (2018). Okul öncesi eğitiminde fen eğitimi temelinde gerçekleştirilen STEM uygulamalarının öğrenci, öğretmen ve veli açısından değerlendirilmesi. Yaşadıkça Eğitim, 32(1), 1-26. https://journals.iku.edu.tr/yed/index.php/yed/article/view/69