KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Kilikya Felsefe Dergisi / 2026 / Sayı: 1

Estetik Bilim Tarihini Nasıl Etkiledi? Bilimsel Bilgi ve Güzel Arasındaki İlişki Üzerine

Volkan Çifteci(ADANA ALPARSLAN TURKES SCIENCE AND TECHNOLOGY UNIVERSITY)0000-0001-5576-6255
Sayfa
137–152
Yayın Tarihi
2024-04-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bilim tarihinde estetik etki o denli iz bırakmıştır ki, bazen bilimsel gelişimi hızlandırılmış, bazen de gelişimin önünde bir engel olarak durmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Genel bir değerlendirmede, bilim ve estetik arasında belirgin bir ayrım olduğu kabul edilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bunun nedeni, estetiğin öznel bir kavram olduğu düşünülen güzeli konu edinmesidir.
💡
Sonuç & Katkı:Bilim tarihinde estetik etki o denli iz bırakmıştır ki, bazen bilimsel gelişimi hızlandırılmış, bazen de gelişimin önünde bir engel olarak durmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bilim · estetik · bilgi

Özet

Genel bir değerlendirmede, bilim ve estetik arasında belirgin bir ayrım olduğu kabul edilir. Bunun nedeni, estetiğin öznel bir kavram olduğu düşünülen güzeli konu edinmesidir. Bilim ise nesnel bilgiye ulaşma iddiasındadır. Güzel olanın niteliksel özelliği ile ilgilenen estetik ile bilgi nesnelerinin niceliksel (ölçülebilir) yönlerini araştıran bilim pek bağdaştırılmaz. Bu çalışmada, bilim ve estetik arasında oldukça yakın bir ilişki olduğunu iddia ediyorum. Bilimsel ürün (icat, kuram, denklem vb.) ile sanat eseri arasında nasıl bir ilişki olduğunu araştırıyorum. Bilim tarihindeki kimi örneklerle, keşif esnasında ve hipotez/kuram oluştururken, bilim insanlarının çoğu zaman estetik kaygı ile hareket ettiklerini göstermeye çalışıyorum. Bu kaygı nedeniyle, evren çoğu zaman olduğu gibi değil, olması beklendiği gibi tasvir edilmiştir. Bilim tarihinde estetik etki o denli iz bırakmıştır ki, bazen bilimsel gelişimi hızlandırılmış, bazen de gelişimin önünde bir engel olarak durmuştur.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çifteci, V. (2024). Estetik Bilim Tarihini Nasıl Etkiledi? Bilimsel Bilgi ve Güzel Arasındaki İlişki Üzerine. Kilikya Felsefe Dergisi, Sayı: 1, 137–152. https://ajindex.com/articles/1140210

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. Aristoteles. (2014). Poetika: Şiir Sanatı Üstüne(S. Rifat, Çev.). İstanbul: Can Yayınları
  2. Asimov, I. (1987). Asimov’s New Guide toScience. London: PenguinBooks.
  3. Baumgarten, A. G. (1750). Aesthetica. Kleyb. https://archive.org/details/bub_gb_dopKAAAAcAAJ/mode/2up
  4. Descartes, R. (2002). Felsefenin İlkeleri (M. Akın, Çev.). İstanbul: Say Yayınları.
  5. Duhem, P. (1954 [1906]) TheAimandStructure of PhysicalTheory. Princeton: Princeton UniversityPress.
  6. Duhem, P. (1969). ToSavethePhenomena: An Essay on theIdea of PhysicalTheoryFrom Plato to Galileo. Chicago: University of Chicago Press.
  7. Einstein, A. (2022). İzafiyet Teorisi: Özel ve Genel Görelilik (G. Aktaş, Çev.). İstanbul: Say Yayınları.
  8. Galilei, G. (1957 [1623]. “ExcerptsfromTheAssayer”, içinde DiscoveriesandOpinions of Galileo, trans. StillmanDrake, pp. 237-280. New York: DoubledayAnchorBooks.
  9. Gribbin, J. (2019). Bilim Tarihi. Rönesanstan Günümüze Modern Bilim Tarihi(B. Gönülşen, Çev.). İstanbul: Alfa Bilim Glynn, I. (2010). Elegance in Science: TheBeauty of Simplicity. Oxford: Oxford UniversityPress. Hawking, S. &Mlodinow, L. (2012). Büyük Tasarım (S. Öğünç, Çev.). İstanbul: Doğan Kitap
  10. Kamözüt, M. C. (2019). Felsefe İlerler mi? Kilikya Felsefe Dergisi, (2), 68-78.
  11. Kant, I. (1929). Critique of PureReason(N. K. Smith, Trans.). New York: St. Martin’sPress.
  12. Kant, I. (2015). Critique of PracticalReason(M. Gregor, Trans.). Cambridge: Cambridge UniversityPress.
  13. Kant, I. (2001). Critique of thePower of Judgment(P. Guyer& E. Matthews, Trans.). Cambridge: Cambridge UniversityPress.
  14. Koestler, A. (1959). Sleepwalkers: A History of Man’sChangingUniverse. New York: TheMacmillanCompany.
  15. Ivanova, M. (2017). “AestheticValues in Science”. PhilosophyCompass. 2017; 12:e12433.
  16. Plato. (1997). “Timaeus”, in Plato’sCosmology, TheTimaeus of Plato. (F. M. Cornford, ed.). Indianapolis& Cambridge: Hackett Publishing.
  17. Poincaré, H. (1914). ScienceandMethod (F. Maitland, Trans.). London& New York: Thomas Nelson andSons.
  18. Rei̇chenbach, H. (1938). ExperienceandPrediction: An Analysis of the Foundation andtheStructure of Knowledge. Chicago: Chicago UniversityPress.
  19. Rosenberg, D. (2003). Dünya Mitolojisi: Büyük Destan ve Söylenceler Antolojisi. Ankara: İmge Kitabevi
  20. Ross, D. (2017). Aristoteles(A. Arslan, Çev.). İstanbul: Kabalcı Yayıncılık.
  21. Sagan, C. (2022). Kozmos: Evren ve Yaşamın Sırları (R. Aşçıoğlu, Çev.). İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi
  22. Schickore, J. (2002) "ScientificDiscovery", The Stanford Encyclopedia of Philosophy(Winter Edition), Edward N. Zalta&UriNodelman (eds.), URL =.
  23. Smolin, L. (2006).TheTroublewithPhysics. The Rise of StringTheory, the Fall of a Science, andWhatComesNext. Boston & New York: HoughtonMifflinCompany.
  24. Timuçin, A. (2013). Estetik 1. İstanbul: Bulut Yayınları.
  25. Tyson, N. deG. (2023). Acelesi Olanlar için Astrofizik (U. Gülsün, Çev.). İstanbul: Nova Kitap.
  26. Weber, A. (1897). History of Philosophy(F. Tilly,Trans.). New York: Charles Scribner’sSons.
  27. Schickore, J. (2002) "ScientificDiscovery", The Stanford Encyclopedia of Philosophy(Winter Edition), Edward N. Zalta&UriNodelman (eds.), URL =.