Dergiler / Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2020 / Cilt: 22 Sayı: 4

CHP’DE AKAMETE UĞRAMIŞ BİR REFORM TEŞEBBÜSÜ: 1954 ISLAHAT KOMİSYONU

Murat Kılıç(NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-5048-5227
Sayfa
1373–1402
Yayın Tarihi
2020-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Söz konusu bu süreç ele alınırken, kaynak olarak, dönemin basını, sürecin içinde bulunan isimlerin anıları ve CHP üzerine kaleme alınmış monografik çalışmalar kullanılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:CHP, yaklaşık çeyrek asırdır sahip olduğu iktidarı, 1950 seçimlerinde DP’ye devretmek zorunda kalmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Muhalefette geçirdiği dört yılın ardından iktidarı geri almak için büyük umutla girdiği 1954 seçimlerinde büyük bir yenilgi ve hayal kırıklığı yaşamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Söz konusu bu süreç ele alınırken, kaynak olarak, dönemin basını, sürecin içinde bulunan isimlerin anıları ve CHP üzerine kaleme alınmış monografik çalışmalar kullanılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Türk Demokrasi Tarihi · CHP · 1954 seçimleri

Özet

CHP, yaklaşık çeyrek asırdır sahip olduğu iktidarı, 1950 seçimlerinde DP’ye devretmek zorunda kalmıştır. Muhalefette geçirdiği dört yılın ardından iktidarı geri almak için büyük umutla girdiği 1954 seçimlerinde büyük bir yenilgi ve hayal kırıklığı yaşamıştır. Seçim yenilgisinin ardından yenilginin sebebini partide hakim olan statükocu yapı olarak gören bir grup, reform talebiyle ortaya çıkmıştır. Bu talebin neticesinde özellikle Faik Ahmet Barutçu, Cemil Sait Barlas gibi isimlerin etrafında toplanan yenilikçi kanat ile Kasım Gülek ve Nihat Erim gibi isimlerin başını çektiği statükocu geleneksel yapı arasında bir mücadele yaşanmıştır. Yenilikçi kanadın talepleri, önce partinin ilgili organlarında görüşülmüştür. Bu görüşmeler neticesinde yapılması istenen yeniliklerin tartışılması ve belirlenmesi için bir “Islahat Komisyonu”nun kurulmasına karar verilmiştir. Komisyon laiklik, devletçilik, halkçılık gibi temel ilkelerin yeniden yorumlanması; hatta CHP’ye yeni bir hüviyet kazandırılması gibi pek çok konuda radikal öneriler getirmiştir. Islahat Komisyonunun önerileri, partinin resmi organlarını ve statükocu yapıyı aşamamış ve sadece cüzi bir kısmı hayata geçmiştir. Buna karşın Islahat Komisyonu, CHP tarihinde, çok partili hayata geçişten, ortanın solu söylemine kadar geçen süreçte önemli bir durak ve süreç olarak yerini almıştır. Söz konusu bu süreç ele alınırken, kaynak olarak, dönemin basını, sürecin içinde bulunan isimlerin anıları ve CHP üzerine kaleme alınmış monografik çalışmalar kullanılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kılıç, M. (2020). CHP’DE AKAMETE UĞRAMIŞ BİR REFORM TEŞEBBÜSÜ: 1954 ISLAHAT KOMİSYONU. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 22 Sayı: 4, 1373–1402. https://doi.org/10.16953/deusosbil.718595

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (68)

  1. Kitap ve Makaleler
  2. Ahmad, F. (1994). Demokrasi Sürecinde Türkiye. İstanbul: Hil Yayınları.
  3. Arcayürek, C. (1983). Cüneyt Arcayürek Açıklıyor-2 Yeni İktidar Yeni Dönem 1951-1954. Ankara: Bilgi Yayınevi.
  4. Atay, F. R. (1954, 11 Mayıs). Ben de Bir Rapor Vereyim. Dünya, s.7.
  5. Aydemir, Ş. S. (1988). İkinci Adam (Cilt.3). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  6. Barlas, C. S. (1954, 13 Temmuz). CHP’nin Durumu-II. Son Havadis. s.4.
  7. Barlas, C. S. (1954, 7 Mayıs). Cumhuriyet Halk Partisi Kurultayı Hemen Toplanmalıdır. Son Havadis, s.1.
  8. Barutçu, F. A. (2001). Siyasi Hatıralar (Cilt.2). Ankara: Yüzyıl Yayınları.
  9. Bila, H. (1979). CHP Tarihi 1919-1979. Ankara: DMS Doruk Matbaacılık.
  10. Erim, N. (1954, 30 Temmuz). Kurultayın Kararı. Halkçı. s.1,3.
  11. Erim, N. (2005). Günlükler 1925-1979 (Cilt.1). Haz. Ahmet Demirel, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  12. Giritlioğlu, F. (1965). Türk Siyasi Tarihinde Cumhuriyet Halk Partisinin Mevkii (Cilt.1). Ankara: Ayyıldız Matbaası.
  13. Güngör, S. (2004). Muhalefette CHP. Ankara: Alternatif Yayınları.
  14. Karacan, A. N. (1954, 4 Mayıs). Halkın Sesi Hakkın Sesi. Milliyet, s.1.
  15. Koçak, C. (2015). Türkiye’de İki Partili Siyasi Sistemin Kuruluş Yılları (Cilt. 4). İstanbul: İletişim Yayınları.
  16. Koçak, C. (2017). Demokrat Parti Karşısında CHP. İstanbul: Timaş Yayınları.
  17. Rado, Ş. (1954, 6 Mayıs). Muhalefetin Hataları. Akşam, s. 2.
  18. Toker, M. (1966). İsmet Paşayla 10 Yıl (Cilt. 1). İstanbul: Akis Yayınları.
  19. Toker, M. (1991). Demokrasimizin İsmet Paşalı Yılları, DP Yokuş Aşağı 1954-1957. Ankara: Bilgi Yayınevi.
  20. Uyar, H. (2017). Demokrat Parti İktidarında CHP 1950-1960. İstanbul: Doğan Kitap.
  21. Yalçın, H. C. (1954, 7 Temmuz). Halk Partisinin Mukadderatı. Halkçı, s.1.
  22. Raporlar
  23. CHP Genel İdare Kurulu’nun XI. Kurultaya Sunduğu Rapor (1954, 26 Temmuz).
  24. Gazete ve Dergiler
  25. (1954, 4 Mayıs), Akşam
  26. (1954, 5 Mayıs), Akşam
  27. (1954, 8 Mayıs), Akşam
  28. (1954, 10 Mayıs), Akşam
  29. (1954, 16 Mayıs), Akşam
  30. (1954, 10 Haziran), Akşam
  31. (1954, 12 Haziran), Akşam
  32. (1954, 14 Haziran), Akşam
  33. (1954, 4 Temmuz) Akşam
  34. (1954, 5 Temmuz) Akşam
  35. (1954, 18 Temmuz) Akşam
  36. (1954, 24 Temmuz) Akşam
  37. (1954, 27 Temmuz) Akşam
  38. (1954, 28 Temmuz) Akşam
  39. (1954, 29 Temmuz) Akşam
  40. (1954, 30 Temmuz) Akşam
  41. (1954, 22 Mayıs), Akis
  42. (1954, 19 Haziran) Akis
  43. (1954, 10 Temmuz) Akis
  44. (1954, 31 Temmuz) Akis
  45. (1954, 11 Haziran) Cumhuriyet
  46. (1954, 12 Haziran) Cumhuriyet
  47. (1954, 4 Mayıs) Dünya
  48. (1954, 7 Mayıs) Dünya
  49. (1954, 17 Mayıs) Dünya
  50. (1954, 11 Haziran) Dünya
  51. (1954, 13 Haziran) Dünya
  52. (1954, 4 Temmuz) Dünya
  53. (1954, 7 Temmuz) Dünya
  54. (1954, 27 Temmuz) Dünya
  55. (1954, 28 Temmuz) Dünya
  56. (1954, 29 Temmuz) Dünya
  57. (1954, 30 Temmuz) Dünya
  58. (1954, 9 Haziran) Halkçı
  59. (1954, 16 Haziran) Halkçı
  60. (1954, 14 Haziran) Halkçı
  61. (1954, 18 Temmuz) Halkçı
  62. (1954, 26 Temmuz) Halkçı
  63. (1954, 28 Temmuz) Halkçı
  64. (1954, 30Temmuz) Halkçı
  65. (1954, 11 Haziran) Milliyet
  66. (1954, 12 Haziran) Milliyet
  67. (1954, 4 Temmuz) Milliyet
  68. (1954, 18 Temmuz) Son Havadis