Dergiler / Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 27 Sayı: 2

TOPLUMSAL KIRILMALARIN SANATSAL İFADELERİ: RESİM SANATINDA SAVAŞ, ADALET VE DEVRİM TEMALARI

ARTISTIC EXPRESSIONS OF SOCIAL RUPTURES: THEMES OF WAR, JUSTICE, AND REVOLUTION IN PAINTING

Ahmet Fatih Özmen(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-2497-1894
Sayfa
962–974
Yayın Tarihi
2025-06-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu tür olayların sanatçılar üzerindeki yansımaları ise eserlerinde doğrudan ya da dolaylı olarak kendini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Toplumsal kırılmalar; savaşlar, devrimler, ekonomik krizler, ideolojik değişimler ve kültürel dönüşümler gibi olaylar bağlamında birey ve toplum üzerinde derin etkiler bırakmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, tarihsel süreçte meydana gelen toplumsal kırılmaların resim sanatına etkileri incelenmiş; özellikle savaş, adalet ve devrim temalarına odaklanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu tür olayların sanatçılar üzerindeki yansımaları ise eserlerinde doğrudan ya da dolaylı olarak kendini göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tarih · Toplumsal Kırılmalar · Batı Resim Sanatı

Özet

Toplumsal kırılmalar; savaşlar, devrimler, ekonomik krizler, ideolojik değişimler ve kültürel dönüşümler gibi olaylar bağlamında birey ve toplum üzerinde derin etkiler bırakmaktadır. Bu tür olayların sanatçılar üzerindeki yansımaları ise eserlerinde doğrudan ya da dolaylı olarak kendini göstermektedir. Bu çalışmada, tarihsel süreçte meydana gelen toplumsal kırılmaların resim sanatına etkileri incelenmiş; özellikle savaş, adalet ve devrim temalarına odaklanılmıştır. Sanat, bir dönemin ruhunu yansıtan güçlü bir araçtır. Bu nedenle toplumsal kırılmaların sanat eserlerindeki izlerini incelemek hem sanatın hem de bu dinamiklerin daha kapsamlı bir şekilde anlaşılmasına katkı sağlamaktadır. Araştırma kapsamında, toplumsal olayların resim sanatında estetik ve içerik düzeyinde nasıl yansıma bulduğu ele alınmıştır. Farklı dönemler ve coğrafyalar üzerinden yapılan bu inceleme, toplumsal olayların biçim ve tema düzeyindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma yöntemi olarak nitel araştırma türlerinden “Doküman Analizi” kullanılmıştır. Çalışmada, Francisco de Goya’nın “3 Mayıs 1808”, Pablo Picasso’nun “Guernica”, Eugene Delacroix’nın “Halka Yol Gösteren Özgürlük”, Käthe Kollwitz’in “Saldırı” ve İbrahim Çallı’nın “Yaralı Asker” adlı eserleri incelenmiştir. Bu bağlamda çalışma sanatın toplumsal değişim süreçlerindeki rolüne ilişkin önemli bir perspektif sunmayı hedeflemektedir.

Abstract

Societal ruptures, such as wars, revolutions, economic crises, ideological shifts, and cultural transformations, exert profound effects on individuals and societies. The reflections of such events on artists are often evident in their works, either directly or indirectly. This study examines the impact of historical societal ruptures on the art of painting, with a particular focus on themes of war, justice, and revolution. Art serves as a powerful medium for reflecting the spirit of an era. Therefore, analyzing the traces of societal ruptures in art not only enhances the understanding of artistic practices but also sheds light on the broader dynamics of these events. The research investigates how societal events are manifested in the visual arts at both aesthetic and content levels. Through an examination of different periods and geographies, the study evaluates the influence of societal events on form and theme in painting. The research adopts the "Document Analysis" method, a qualitative research approach. The artworks analyzed include Francisco de Goya’s The Third of May 1808, Pablo Picasso’s Guernica, Eugène Delacroix’s Liberty Leading the People, Käthe Kollwitz’s The Assault, and İbrahim Çallı’s Wounded Soldier. Within this context, the study aims to provide a significant perspective on the role of art in the processes of societal change.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özmen, A. F. (2025). TOPLUMSAL KIRILMALARIN SANATSAL İFADELERİ: RESİM SANATINDA SAVAŞ, ADALET VE DEVRİM TEMALARI. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 2, 962–974. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1642168

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Abir, M. (2017). European painting and World War I: Evolution of modern era and beyond. East West Journal of Humanities, 6 (7), 152–161.
  2. Arıkan, H. (2016). Resimlerarası alıntı bağlamında Eugene Delacroix’in Halka Yol Gösteren Özgürlük adlı eserinin yeniden yorumlanması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17 (2), 49–60.
  3. Clancy, R. (1949). Surrealism and freedom. The American Journal of Economics and Sociology, 8 (3), 271–276.
  4. Hanna, M. (1985). Iconology and ideology: Images of Joan of Arc in the idiom of the Action Francaise 1908–1931. French Historical Studies, 14 (2), 215-239.
  5. Kara, D. (2007). Toplumsal olayların sanata yansıması. Yapı Mimarlık Tasarım Kültür Sanat Dergisi, 108–111.
  6. Kuru, A. Ş. (2017). I. Dünya Savaşı’nın sanat diline etkileri: Max Beckmann’ın Die Hölle (Cehennem), Käthe Kollwitz’in Der Krieg (Savaş) baskı dosyaları. Sanat Tarihi Dergisi, 26 (2), 395–421.
  7. Malvern, S. (2004). Modern art, Britain and the Great War: Witnessing, testimony and remembrance. London: Yale University Press.
  8. Öz Çelikbaş, E. (2020). Art Brut hareketi ve Jean Dubuffet: Bir sanat terapisi bağıntısı. Akdeniz Sanat Dergisi, 14 (25), 35–43.
  9. Özmen, A. F. (2024). Çağdaş Türk resminde toplumsal gerçekçilik: çiftçi teması. Uluslararası Sanat ve Estetik Dergisi, 7 (14), 1–18.
  10. Waring, B. & Fee, E. (2019). The disasters of war. American Journal of Public Health, 96 (1), 51.
  11. Yorulmaz, M. Y. (2023). Savaşa eleştirel yaklaşan öncü sanatçılar. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, 11 (30), 99–113.
  12. Alkan, U. & Kahraman, M. E. (2016). İbrahim Çallı’nın Kurtuluş Savaşı temalı resimlerinin ikonografik ve ikonolojik incelenmesi. Kalemişi Dergisi, 4 (7), 1–18.
  13. Oskay, N. (2018). Savaş protestosunun örme sanatındaki yansımaları. International Journal of Interdisciplinary and Intercultural Art, 3 (6), 159–171.
  14. Şahinbaş, U., Türker, İ. H. & Ağçiçek, M. (2019). Savaşlar ve ölümler çağında bir kadın sanatçı: Käthe Kollwitz. Akademik Sanat Dergisi, 4 (8), 161–171.
  15. Tabak, S. (2022). Bir savaş vesikası olarak Pablo Picasso’nun Guernica eserindeki sembollerin incelenmesi. Otuzyedi Sanat ve Tasarım Dergisi, 1 (1), 55–70.