Dergiler / Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 28 Sayı: 3

TÜRKİYE VE SEÇİLMİŞ AVRUPA ÜLKELERİNDE VERGİ CEZA HUKUKUNDA NE BİS İN İDEM İLKESİNİN KARŞILAŞTIRILMALI İNCELENMESİ

COMPARATIVE STUDY OF THE PRINCIPLE OF NE BIS IN IDEM IN TAX PENAL LAW IN TURKEY AND SELECTED EUROPEAN COUNTRIES

Fatma Bülbül Sanay(BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ, OSMANELİ MESLEK YÜKSEKOKULU, MUHASEBE VE VERGİ BÖLÜMÜ)0000-0002-7754-8774
Adnan Gerçek(BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ, MALİYE BÖLÜMÜ)0000-0002-9495-2429
Sayfa
1359–1390
Yayın Tarihi
2026-09-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, ilkenin anayasal güvenceye yalnızca Almanya’da sahip olduğunu; diğer ülkelerde korumanın yasa ve/veya taraf olunan uluslararası sözleşmeler üzerinden sağlandığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, ceza hukukunun temel ve vazgeçilmez ilkelerinden biri olarak kabul edilen ne bis in idem’in vergi ceza hukukundaki uygulanışını, Türkiye ile seçilmiş Avrupa ülkeleri (Norveç, İsveç, Finlandiya, Fransa ve Almanya) bağlamında karşılaştırmalı olarak incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Söz konusu karşılaştırma, seçili ülkelerin anayasalarında ne bis in idem ilkesine yer verilip verilmediği, vergi mevzuatında çifte yargılama/çifte yaptırım bakımından aynı fiil için idari ve cezai yaptırımların birlikte uygulanıp uygulanmadığı, “AİHS Ek 7 No’lu Protokol”, “MSHİUS”, “CYMDKAS” ve “CKADAS” gibi uluslararası sözleşmeler karşısındaki durumları esas alınarak yapılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, ilkenin anayasal güvenceye yalnızca Almanya’da sahip olduğunu; diğer ülkelerde korumanın yasa ve/veya taraf olunan uluslararası sözleşmeler üzerinden sağlandığını göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ne Bis İn İdem · Vergi Ceza Hukuku · Aynı Kişi

Özet

Bu çalışma, ceza hukukunun temel ve vazgeçilmez ilkelerinden biri olarak kabul edilen ne bis in idem’in vergi ceza hukukundaki uygulanışını, Türkiye ile seçilmiş Avrupa ülkeleri (Norveç, İsveç, Finlandiya, Fransa ve Almanya) bağlamında karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Söz konusu karşılaştırma, seçili ülkelerin anayasalarında ne bis in idem ilkesine yer verilip verilmediği, vergi mevzuatında çifte yargılama/çifte yaptırım bakımından aynı fiil için idari ve cezai yaptırımların birlikte uygulanıp uygulanmadığı, “AİHS Ek 7 No’lu Protokol”, “MSHİUS”, “CYMDKAS” ve “CKADAS” gibi uluslararası sözleşmeler karşısındaki durumları esas alınarak yapılmıştır. Bulgular, ilkenin anayasal güvenceye yalnızca Almanya’da sahip olduğunu; diğer ülkelerde korumanın yasa ve/veya taraf olunan uluslararası sözleşmeler üzerinden sağlandığını göstermektedir. Çifte yargılama/çifte yaptırım bakımından Türkiye ve Fransa’da aynı fiil için idari ve cezai yaptırımların birlikte uygulanabildiği; buna karşılık Almanya, Finlandiya, İsveç ve Norveç’te ne bis in idem doğrultusunda bu ikili yolun sınırlandığı veya dışlandığı saptanmıştır. Karşılaştırmalı yaklaşım hem benzerlik hem de ayrışmaları görünür kılmakta, aynı zamanda Türkiye’nin uyum için izleyebileceği yol haritasını ortaya koymaktadır.

Abstract

This study comparatively examines the application in tax criminal law of ne bis in idem, which is accepted as one of the basic and indispensable principles of criminal law, in the context of Turkey and selected European countries (Norway, Sweden, Finland, France, Germany). The comparison in question was made based on whether the selected countries’ constitutions include the principle of ne bis in idem, whether administrative and criminal sanctions are applied together for the same act in terms of double jurisdiction/double sanction in tax legislation, on their situations with respect to international treaties such as “Additional Protocol No. 7 to the ECHR”, “the International Covenant on Civil and Political Rights”, “the European Convention on the International Validity of Criminal Judgments” and “the European Convention on the Transfer of Proceedings in Criminal Matters”. The findings show that the principle has constitutional guarantee only in Germany; In other countries, protection is provided through law and/or international treaties to which they are a party. In terms of double jeopardy/double sanctions, it has been determined that in Turkey and France, administrative and criminal sanctions can be applied together for the same act; in contrast, in Germany, Finland, Sweden and Norway, in line with ne bis in idem, this dual approach is restricted or excluded. The comparative approach both makes similarities and differences visible, at the same time puts forward the roadmap that Turkey can follow for alignment.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sanay, F. B., Gerçek, A. (2026). TÜRKİYE VE SEÇİLMİŞ AVRUPA ÜLKELERİNDE VERGİ CEZA HUKUKUNDA NE BİS İN İDEM İLKESİNİN KARŞILAŞTIRILMALI İNCELENMESİ. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 28 Sayı: 3, 1359–1390. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1814953

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (87)

  1. 1977 Günlü ve 2081 sayılı Kanunla Onaylanan «Ceza Yargılarının Milletlerarası Değeri Konusunda Avrupa Sözleşmesi» nin Onaylanmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararı. (1977, 14 Aralık). Ceza yargılarının milletlerarası değeri konusunda Avrupa sözleşmesi. T.C. Resmî Gazete (Sayı: 16139). https://diabgm.adalet.gov.tr/arsiv/adli_yardimlasma/adli_isbirligi_ceza/cz_istinabe_ek/sozlesmeler/ceza%20yarg%C4%B1lar%C4%B1n%C4%B1n%20milletleraras%C4%B1%20de%C4%9Feri%20konusunda%20av.kon.s%C3%B6zle%C5%9Fmesi.pdf (Erişim tarihi: 06.07.2025).
  2. 5851 karar sayılı Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşmenin İlişik Beyanlar ve Çekince ile Onaylanmasına Dair Karar. (2003, 21 Temmuz). Medeni ve siyasi haklara ilişkin uluslararası sözleşme. T.C. Resmî Gazete (Sayı: 25175). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2003/07/20030721.htm (Erişim tarihi: 06.07.2025).
  3. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu. (1961, 10 Ocak). T.C. Resmî Gazete: (Sayı: 10703). [Kabul Tarihi: 4 Ocak 1961]. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=213&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=4 (Erişim tarihi: 04.09.2025).
  4. 6684 sayılı 11 Nolu Protokol ile Değişik İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmeye Ek 7 Nolu Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun. (2016, 25 Mart). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 29664). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/03/20160325.htm (Erişim tarihi: 10.08.2025).
  5. ACA-Europe. (2017). Answers to questionnaire: Finland. İçinde Administrative sanctions in european law (ss. 1-17). Ljubljana 23–24 March 2017, Seminar organized by the Supreme Court of the Republic of Slovenia and ACA-Europe. https://www.aca-europe.eu/seminars/2017_Ljubljana/Finland.pdf (Erişim tarihi: 01.09.2025).
  6. Akbulut, B. (2023). Türk ceza hukuku temel bilgiler (3. Baskı). Seçkin Yayıncılık, Ankara.
  7. Anayasa Mahkemesi. (2019). Ünal Gökpınar [GK], Başvuru No. 2018/9115, 27/3/2019. https://kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/ (Erişim tarihi: 05.09.2025).
  8. Anayasa Mahkemesi. (2020). Mehmet Turgay Özbekler [2. B.], Başvuru No. 2017/20779, 11/3/2020. https://kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/ (Erişim tarihi: 25.12.2025).
  9. Anayasa Mahkemesi. (2021). E.2019/4, K.2021/78, 04/11/2021. https://normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/ (Erişim tarihi: 05.09.2025).
  10. Ayrault, L. & Maitrot De La Motte, A. (2016). France. İçinde R. Seer & A. L. Wilms (Eds.), Surcharges and penalties in tax law (ss. 333-354) (EATLP Annual Congress Milan 28-30 May 2015, EATLP International Tax Series, C.14). IBFD.
  11. Bahçeci, B. (2018a). İHAM içtihadında vergi cezalarında ‘ne bis ın ıdem’. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 67(2), 253-278.
  12. Bahçeci, B. (2018b). İHAM’ın Vergi Cezalarında Ne Bis İn İdem İçtihadı ile Türk Hukukunun Uyum Sorunu. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, (136), 141-166.
  13. Başaran Yavaşlar, F. (2008). Vergi Suç ve Kabahatleri Hukukunda Son Durum. İstanbul Barosu Dergisi, 82(6), 2839-2858.
  14. Batı, M. & Gafar, U. H. (2020). Vergi ceza hukukunda “ne bis in idem” ilkesi: sorumluluk hükümleri açısından farklı bir bakış. Maliye Çalışmaları Dergisi, (64), 15-29. doi: 10.26650/mcd2020-803319
  15. Batı, M. (2024). Vergi Hukuku (Genel Hükümler) (4. Baskı). Seçkin Yayıncılık, Ankara.
  16. Bundesministerium der Justiz. (1949). Grundgesetz für die bundesrepublik deutschland. Bundesamt für Justiz. https://www.gesetze-im-internet.de/gg/BJNR000010949.html (Erişim tarihi: 08.08.2025).
  17. Bundesministerium der Justiz. (1976). Abgabenordnung. Bundesamt für Justiz. https://www.gesetze-im-internet.de/ao_1977/ (Erişim tarihi: 20.08.2025).
  18. Bundesverfassungsgericht. (2023). 2 BvR 900/22, 31. Oktober 2023. https://www.bundesverfassungsgericht.de/SharedDocs/Entscheidungen/DE/2023/10/rs20231031_2bvr090022.html (Erişim tarihi: 25.12.2025)
  19. Bülbül Sanay, F. (2025). Vergi ceza hukuku bağlamında ne bis in idem ilkesinin nitel analiz yöntemi ile incelenmesi ve karşılaştırmalı değerlendirilmesi (Tez no. 935662) [Doktora tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  20. Ceza Kovuşturmalarının Aktarılmasına Dair Avrupa Sözleşmesinin Onaylanması ve Uygulanması Hakkında Kanun. (1977, 13 Mart). Ceza kovuşturmalarının aktarılması konusunda Avrupa sözleşmesi. T.C. Resmî Gazete: (Sayı: 15877). https://hukuk.emu.edu.tr/Documents/yayinlar/kanuntbmmc06002080.pdf (Erişim tarihi: 06.07.2025).
  21. Cihan, E. & Yenisey, F. (2004). ”Ne bis in idem” ilkesi. İçinde, Prof. Dr. Çetin Özek armağanı (ss. 219-224). Galatasaray Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
  22. Conseil Constitutionnel (2016a). Décision n° 2016-545 QPC du 24 juin 2016. https://www.conseil-constitutionnel.fr/decision/2016/2016545QPC.htm (Erişim tarihi: 28.08.2025).
  23. Conseil Constitutionnel. (2016b). Décision n° 2016-546 QPC du 24 juin 2016. https://www.conseil-constitutionnel.fr/decision/2016/2016546QPC.htm (Erişim tarihi: 28.08.2025).
  24. Council of Europe. (1970). European Convention on the International Validity of Criminal Judgments (ETS No. 070). The Hague. [Yürürlüğe giriş tarihi: 26 Temmuz 1974]. https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list?module=signatures-by-treaty&treatynum=070 (Erişim tarihi: 12.08.2025).
  25. Council of Europe. (1972). European Convention on the Transfer of Proceedings in Criminal Matters (ETS No. 073). Strasbourg. [Yürürlüğe giriş tarihi: 30 Mart 1978]. https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list?module=signatures-by-treaty&treatynum=073 (Erişim tarihi: 19.08.2025).
  26. Council of Europe. (1984a). İnsan hakları ve temel özgürlüklerin korunmasına ilişkin sözleşme’ye protokol no. 7. İçinde, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi. Strasbourg, France. https://www.echr.coe.int/documents/d/echr/convention_tur (Erişim tarihi: 06.07.2025).
  27. Council of Europe. (1984b). Protocol No. 7 to the Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms (ETS No. 117). Strasbourg. [Yürürlüğe giriş tarihi: 1 Kasım 1988]. https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list?module=signatures-by-treaty&treatynum=117 (Erişim tarihi: 10.08.2025).
  28. Çelener, B. (2019). Vergi cezalarında non bis in idem ilkesinin uygulanmasında Fransız ve Türk hukukundaki son gelişmeler. Mali Hukuk Dergisi, 15(177), 1975-2006.
  29. Daniels, R. N. (2006). Non bis in idem and the rome statute of the international criminal court. bepress Legal Series (Working Paper 1365), 1-31. https://law.bepress.com/expresso/eps/1365/
  30. Deliktaşlı, N. (2019). Türk-Fransız hukuk dilinde suç anlamında kullanılan terimler ve çevirilerinde karşılaşılan sorunlar. International Journal of Language Academy, 7(3), 104-124. http://dx.doi.org/10.18033/ijla.25857
  31. Doğmuş, S. (2020). Türk Vergi Ceza Hukukunda Ne Bıs In Idem İlkesi. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 17(1), 61-121.
  32. Dülger, M. V. & Taşkın, Ş. C. (2024). Ceza muhakemesi hukuku (2. Baskı). Seçkin Yayıncılık, Ankara.
  33. Ekinci, M. (2017). Ceza hukuku ilkeleri açısından idari yaptırımlar. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, (1), 19-54.
  34. Ericsson, A. (2014). The Swedis ne bis ın ıdem saga - painting a multi-layered picture. Europarättslig Tidskrift, 17(1), 54-66. https://lup.lub.lu.se/search/files/4272197/4434865.pdf.
  35. European Court of Human Rights. (2002). Göktan v. France, Başvuru No. 33402/96, 2 Temmuz 2002. https://hudoc.echr.coe.int/ (Erişim tarihi: 25.12.2025).
  36. European Court of Human Rights. (2014). Glantz v. Finland, Başvuru No. 37394/11, 20 Mayıs 2014. https://hudoc.echr.coe.int/ (Erişim tarihi: 25.12.2025).
  37. European Court of Human Rights. (2014). Lucky Dev v. Sweden, Başvuru No. 7356/10, 27 Kasım 2014. https://hudoc.echr.coe.int/ (Erişim tarihi: 25.12.2025).
  38. European Court of Human Rights. (2016). A and B v. Norway, Başvuru No’ları. 24130/11 and 29758/11, 15 Kasım 2016. https://hudoc.echr.coe.int/ (Erişim tarihi: 25.12.2025).
  39. Finlex. (1889). Rikoslaki (39/1889). https://www.finlex.fi/fi/lainsaadanto/1889/39-001 (Erişim tarihi: 28.08.2025).
  40. Finlex. (1995). Laki verotusmenettelystä (1558/1995). https://www.finlex.fi/fi/lainsaadanto/1995/1558 (Erişim tarihi: 31.08.2025).
  41. Finlex. (1999). Suomen perustuslaki (731/1999). https://www.finlex.fi/fi/laki/ajantasa/1999/19990731#L2P21 (Erişim tarihi: 10.08.2025).
  42. Finlex. (2013). Laki erillisellä päätöksellä määrättävästä veron- tai tullinkorotuksesta (781/2013). https://www.finlex.fi/fi/lainsaadanto/2013/781 (Erişim tarihi: 31.08.2025).
  43. Folkvord, B. (2016). Norway. İçinde R. Seer & A. L. Wilms (Eds.), Surcharges and penalties in tax law (ss.501-520) (EATLP Annual Congress Milan 28-30 May 2015, EATLP International Tax Series, C.14). IBFD.
  44. Geçer, A. E. (2016). Vergi Ceza Hukukunda Non Bis İn İdem İlkesi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 65(2), 315-348.
  45. Geçer, A. E. (2022). Vergi Ceza Hukukunda Non Bis İn İdem İlkesine İlişkin Güncel Gelişmeler: 2019/4 E. 2021/78 K. Sayılı Anayasa Mahkemesi Kararı ve 7394 Sayılı Kanun ile Vergi Usul Kanununun 359. Maddesinde Yapılan Değişiklikler. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 7(13), 273-324.
  46. Grylin, H. & Leidhammar, B. (2016). Sweden. İçinde R. Seer & A. L. Wilms (Eds.), Surcharges and penalties in tax law (ss. 611-640) (EATLP Annual Congress Milan 28-30 May 2015, EATLP International Tax Series, C.14). IBFD.
  47. Gürpınar, R. (2022). Türk rekabet hukukunda ne bis in idem ilkesi ve özel görünümleri. Baseak CORE (Papers No. 17). https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4121176
  48. Holmström, H. (2013). Ne bis in idem vid skattebrott och skattetillägg, [Examensarbete för kandidatexamen, Lunds Universitet]. Lunds Universitet. https://www.lu.se/lup/publication/4228038#:~:text=Principen%20ne%20bis%20in%20idem,Sverige% 20har%20anslutit%20sig%20till
  49. Karakoç, Y. (2019). Vergi Ceza Hukuku (2. Baskı). Yetkin Yayınları, Ankara.
  50. Kaşıkcı, M. & Rençber, A. (2025). Vergi Ceza Hukuku (2. Baskı). On İki Levha Yayıncılık A.Ş., İstanbul.
  51. Kırbaş, S. (2006). Vergi Hukuku Temel Kavramlar, İlkeler ve Kurumlar (17. Baskı). Siyasal Kitabevi, Ankara.
  52. Lagboken. (1971). Skattebrottslag (1971:69). https://www.lagboken.se/lagboken/start/straffratt/skattebrottslag-197169/d_1302-skattebrottslag-1971_69./ (Erişim tarihi: 01.09.2025).
  53. Latin Dictionary. (t.y.). Latin-English dictionary. https://www.online-latin-dictionary.com/ (Erişim tarihi: 12.07.2025).
  54. Lelieur, J. (2013). ‘Transnationalising’ ne bis in idem: How the rule of ne bis in idem reveals the principle of personal legal certainty. Utrecht Law Review, 9(4), 198-210. https://utrechtlawreview.org/articles/10.18352/ulr.250
  55. Lotito Fedele, S. (2020). The ne bis in idem principle in tax law: European and Italian frameworks. Central European Public Administration Review, 18(1), 51-68. Doi: 10.17573/cepar.2020.1.03
  56. Lovdata. (1814). Kongeriket noregs grunnlov. https://lovdata.no/dokument/NL/lov/1814-05-17-nn/KAPITTEL_3#KAPITTEL_3 (Erişim tarihi: 10.08.2025).
  57. Lovdata. (2005). Lov om straff (straffeloven). https://lovdata.no/dokument/NL/lov/2005-05-20-28 (Erişim tarihi: 02.09.2025).
  58. Lovdata. (2016). Lov om skatteforvaltning (skatteforvaltningsloven). https://lovdata.no/dokument/NL/lov/2016-05-27-14 (Erişim tarihi: 02.09.2025).
  59. Mutluer, M. K. & Dayanç Kuzeyli, N. N. (2019). Vergi Hukuku Genel ve Özel Hükümler. Yetkin Yayınları, Ankara.
  60. Narter, R. & Sarıcaoğlu, E. (2013). Türk Vergi Hukukunda Vergi Kabahatlerinde ve Suçlarında İçtima. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 17(1-2), 73-99.
  61. Ortaç, F. R. & Ünsal, H. (2024). Vergi Hukuku (Genel Hükümler) (2. Baskı). Seçkin Yayıncılık, Ankara.
  62. Oter, İ. (2022). Ne bis in idem ilkesinin uygulanabilirlik alanları ile ilgili bir sentez çalışma. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, (50), 139-158. Doi: 10.54049/taad.1093114
  63. Önen, Z. S. (2017). Genel Vergi Hukuku (1. Baskı). Detay Yayıncılık, Ankara.
  64. Öner, E. (2014). Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi (3. Baskı). Seçkin Yayıncılık, Ankara.
  65. Öz, E. & Sevinç Ceyhan, C. (2023). İngiltere, ABD, Almanya ve Fransa’da vergi suçları ve yargılama sürecinin değerlendirilmesi. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, (55), 135-172. https://doi.org/10.54049/taad.1328432
  66. Özcan, P. (2022). Avrupa birliği adalet divanı kararlarında ne bis in ıdem ilkesi (1. Baskı). On İki Levha Yayıncılık, İstanbul.
  67. Özen, M. (2010). Non bis in idem (aynı fiilden dolayı iki kez yargılama olmaz) ilkesi. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14(1), 389-417.
  68. PROTAX. (2018). Case studies of tax crimes in the european union, european commission (787098 PROTAX – D1.2 Deliverable Report). PROTAX, 2018 – 2021. https://ec.europa.eu/research/participants/documents/downloadPublic?documentIds=080166e5bede4cdd&appId=PPGMS (Erişim tarihi: 26.08.2025).
  69. République Française. (1958). Constitution du 4 octobre 1958. Légifrance https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000000571356/ (Erişim tarihi: 10.08.2025).
  70. République Française. Code général des impôts. Légifrance. https://www.legifrance.gouv.fr/codes/texte_lc/LEGITEXT000006069577/ (Erişim tarihi: 26.08.2025).
  71. République Française. Code pénal. Légifrance. https://www.legifrance.gouv.fr/codes/texte_lc/LEGITEXT000006070719/ (Erişim tarihi: 25.08.2025).
  72. Saban, N. (2021). Vergi Hukuku (11. Baskı). Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş, İstanbul.
  73. Sarısoy, T. (2023). Türk vergi ceza hukukunun ne bis in idem kuralı açısından incelenmesi (1. Baskı). Adalet Yayınevi, Ankara.
  74. Şahin, C. & Göktürk, N. (2021). Ceza muhakemesi hukuku - I (12. Baskı). Seçkin Yayıncılık, Ankara.
  75. Şarbak, H. N. (2013). Uluslararası hukukta ve Türk hukuku’nda non bis in idem ilkesi. Suç ve Ceza, Ceza Hukuku Dergisi, (2), 3-57. https://www.sucvecezadergisi.com/2013_2/
  76. Şen, E. (2009). Uluslararası ceza mahkemesi (1. Baskı). Seçkin Yayıncılık, Ankara.
  77. Şenyüz, D. (2022). Vergi ceza hukuku (vergi kabahatleri ve suçları) (12. Baskı). Ekin Yayınevi, Bursa.
  78. Şenyüz, D., Yüce, M. & Gerçek, A. (2025). Vergi hukuku (genel hükümler) (16. Baskı). Ekin Kitabevi, Bursa.
  79. Taneri, G. (2021). Ne bis in ıdem ve kanunilik ilkesi'ne göre çevreye karşı suçlar idari yaptırımlar – kabahatler (1. Baskı). Seçkin Yayıncılık, Ankara.
  80. Tipke, K., Lang, J., Seer, R., Hey, J., Montag, H., Englisch, J. & Hennrichs, J. (2018). Steuerrecht (23.Baskı). Verlag Dr. Otto Schmidt KG, Köln.
  81. Torun, F. (2022). 213 Sayılı Vergi usul kanunu’nun öngördüğü yaptırım sisteminin “ne bıs ın ıdem” ilkesine uygunluğu. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, (1), 563-623.
  82. Tosun, A. N. (2017). Türk Vergi Ceza Hukukunda Ne Bis In Idem İlkesi: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Verdiği Kararlardan Lucky Dev Davası. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 7(2), 95-104.
  83. Tutar, A. (2021). Ne Bis İn İdem İlkesinin Yargı Kararları Işığında Türk Vergi Hukukuna Uyumu. Danıştay Dergisi, (153), 181-218.
  84. United Nations. (1966). International Covenant on Civil and Political Rights. New York. [Yürürlüğe giriş tarihi: 23 Mart 1976 (41. madde hariç tüm hükümler için); 28 Mart 1979 (41. madde hükümleri için)] https://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=IV-4&chapter=4&clang=_en (Erişim tarihi: 12.08.2025).
  85. Ürel, G. (2022). Vergi usul kanunu uygulaması (7. Baskı). Seçkin Yayıncılık, Ankara.
  86. Yeniay, A. (2022). Karşılaştırmalı hukuk açısından Almanya ve Türkiye'de vergi kaçakçılığı uygulamaları. Eurasian Academy of Sciences Social Sciences Journal, (45), 86-96. https://doi.org/10.17740/eas.soc.2022.V45-07
  87. Yurtcan, E. (1987). Ceza yargılamasında kesin hüküm. İstanbul.