KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi / 2016 / Cilt: 7 Sayı: 13

İlköğretim Genel Eğitim Sınıfı İle Özel Eğitim Sınıfında Öğrenim Gören Kaynaştırma Öğrencilerinin Sosyal Becerilerinin İncelenmesi

A Comparative Analysis on The Social Competences of Maintreaming Students in Genaral Education Class and Special Education Class

Kamil Sülün
Alev Girli
Sayfa
1–24
Yayın Tarihi
2016-12-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Özel gereksinimli öğrencilerinin sosyal becerilerini etkileyen değişkenlerle ilgili daha çok çalışma yapılmasına gereksinim vardır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, ilköğretimde genel eğitim sınıfında kaynaştırma uygulamasından yararlanan destek eğitimden alan, destek eğitim almayan ve özel eğitim sınıflarına devam eden özel gereksinimli öğrencilerin sosyal becerilerini incelemek ve karşılaştırmaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma grubu 2010-2011 eğitim-öğretim yılında İzmir ilinde 12 ilköğretim okuluna devam eden zihinsel yetersizliğe sahip 190 öğrenciden oluşmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Özel gereksinimli öğrencilerinin sosyal becerilerini etkileyen değişkenlerle ilgili daha çok çalışma yapılmasına gereksinim vardır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2010-2011 Verileri
⚙️Değişkenler:Sosyal beceriler · Özel Eğitim · Kaynaştırma eğitimi

Özet

Bu çalışmanın amacı, ilköğretimde genel eğitim sınıfında kaynaştırma uygulamasından yararlanan destek eğitimden alan, destek eğitim almayan ve özel eğitim sınıflarına devam eden özel gereksinimli öğrencilerin sosyal becerilerini incelemek ve karşılaştırmaktır. Araştırma zihinsel yetersizliğe sahip kaynaştırma sürecindeki öğrencilerinin sosyal becerilerini karşılaştırmalı olarak inceleyen betimsel bir çalışmadır. Çalışma grubu 2010-2011 eğitim-öğretim yılında İzmir ilinde 12 ilköğretim okuluna devam eden zihinsel yetersizliğe sahip 190 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler, Sosyal Beceri Derecelendirme Sistemi-SBDS (Social Skills Rating System) ile toplanmıştır. İlköğretim sınıflarına devam kaynaştırma öğrencilerinin, ilköğretim sınıflarına devam eden aynı zamanda destek eğitim odasından destek eğitim alan kaynaştırma öğrencilerinin ve ilköğretim okullarında özel eğitim sınıflarına devam eden öğrencilerin sosyal beceri ve problem davranış düzeyleri arasında herhangi bir farklılık bulunmamıştır. Akademik yetersizlik açısından karşılaştırıldığında ise özel eğitim sınıfı öğrencilerinin akademik becerileri düzeyleri diğer iki gruba göre daha yüksek bulunmuştur. Özel gereksinimli öğrencilerinin sosyal becerilerini etkileyen değişkenlerle ilgili daha çok çalışma yapılmasına gereksinim vardır.

Abstract

The aim of this study is to compare and research the social skills of the students with mainstreaming who are attending to primary school classes, the mainstreaming students who are attending to primary school classes and also getting support training in support training chamber, and the mainstreaming students who are attending to special classes formed in primary school body. The research is a descriptive study comparatively analyzing the social skills of mental disability students. In this research study group, there are 190 mainstreaming students who have mental disability and are educated at 12 primary schools in İzmir in 2010-2011 educational years. The data was used by Social Skills Rating System –SBDS which was developed by Gresham and Eliot in 1987 and adapted into Sucuoğlu ve Özokçu (2005). In the results of the research no differences has been found on levels of social skills and the levels of problem behaviour of the students with mainstreaming who are attending to primary school classes, the mainstreaming students who are attending to primary school classes and also getting support training in support training chamber, and the mainstreaming students who are attending to subclasses formed in primary school. According to the academic competence, the levels of academic skills of the students of subclasses have been found higher than the other two groups. There is need to more research about variables related with social skills of students with special needs.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sülün, K., Girli, A. (2016). İlköğretim Genel Eğitim Sınıfı İle Özel Eğitim Sınıfında Öğrenim Gören Kaynaştırma Öğrencilerinin Sosyal Becerilerinin İncelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 13, 1–24. https://ajindex.com/articles/1123181

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (70)

  1. Akkök, F. (1999a). İlköğretimde Sosyal Becerilerin Geliştirilmesi, (Öğretmen El Kitabı). İstanbul:
  2. Özgür Yayınları.
  3. Akkök, F. (1999b). İlköğretimde sosyal becerilerin geliştirilmesi (Anne baba el kitabı). İstanbul:
  4. Milli Eğitim Basımevi. Aktaş, C. & Küçüker S. (2002), Bilişsel-Duyuşsal Odaklı Bir Programın İlköğretim Öğrencilerinin Fiziksel Engelli Yaşıtlarına Yönelik Sosyal Kabul Düzeylerinin Etkisinin İncelenmesi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi. 3(2), 15-25.
  5. Alptekin, S. (2010), Akranların Sosyal Becerilere Model Olduğu Doğrudan Öğretimin Zihinsel Engelli Öğrencinin Sosyal Becerileri Kazanması, Sürdürmesi, Genellemesi ve Sosyal Kabule etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi,
  6. Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Avcıoğlu, H. (2001). İşitme engelli çocuklara sosyal becerilerin öğretilmesinde işbirlikçi öğrenme yaklaşımı ile sunulan öğretim programının etkinliğinin incelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi,
  7. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  8. Avcıoğlu, H. (2005). Etkinliklerle Sosyal Beceri Öğretimi. Ankara:
  9. Kök Yayıncılık. Baker, J.E.( 2003). Social skills Training. For children and Adolescents with Asperger Syndrome and Social Communication Problems. Shawnee mission, KS: Autism Asperger Publishing Company. Batu, S. & Kırcaali-İftar, G. (2006). Kaynaştırma. Ankara:
  10. Kök Yayıncılık. Çayır, A. (2009). Öğrenme Güçlüğü Çeken Bir İlköğretim 3. Sınıf Öğrencisinin Kaynaştırma Sınıfındaki Sosyal Uyum Becerilerinin İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi,
  11. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya. Çifçi, İ. ( 2001). Zihinsel Engelli Bireyler İçin Hazırlanan Bilişsel Süreç Yaklaşımına Dayalı Sosyal Beceri Programının Etkililiğinin İncelenmesi. Yayınlanmamış Doktora tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Çifci, İ. & Cora-İnce, N. (2002). Zihinsel Engelli Öğrencilerin Davranış Problemlerinin Öğretmen Adayları Tarafından Belirlenmesi. XII. Ulusal Özel Eğitim Kongresi Bildiri Kitabı. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları, Yayın no: 193. Cook, B. G., & Semmel, M. I. (1999). Peer acceptance of included students with disabilities as a function of severity of disability and classroom composition. Journal of Special Education, 33(1), 50–61.
  12. Çolak, A. (2007). Kaynaştırma Uygulanan Bir İlköğretim Sınıfındaki Sosyal Yeterlilik Özeliklerinin Betimlenmemiş ve İyileştirilmesi Çalışmaları. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Anadolu Üniv., Eğt. Bilimleri Enstitüsü. Connor, M. (2000). Asperger syndrome (Autistic Spectrum Disorder) and the self-reports of comprehensive school students. Educational Psychology in Practice. 16 (3), 285-295.
  13. DiSalvo, C. A., & Oswald, D. P. (2002). Peer-mediated interventions to increase the social interaction of children with autism: Consideration of peer expectations. Focus on Autism and Other Developmental Disabilities, 17, 198-207.
  14. Farmer, W. T., Pearl, R. & Acker, R. M. V. (1996). Expanding the social skills deficit framework: A developmental synthesis perspective, classroom social Networks and implications for the social growth of students with disabilities. Journal of Special Education. 30(3), 232-256.
  15. Girli, A. & Atasoy, S. (2008) The view of autistic and mental retarded inclusion students about their peers and school experiences. 2.International conference on special education “sharing knowledge & experience around the world.(ICOSE) MarmarisMuğla-Turkey. Gresham, F. M. & Eliot, S. N. (1987). The Relationship Between Adaptive Behavior and Social Skills: Issues In Definition and Assessment. The Journal of Special Education. 2, 167-181.
  16. Hardiman, S., Guerin, S., & Fitzsimons, E. (2009). A Comparison Of The Social Competence of Children With Moderate Intellectual Disability In Inclusive Versus Segregated School Settings. Research in Developmental Disabilities. 30, 1 (2), 397–407.
  17. Kaner, S. (2000).
  18. Özel Eğitime Giriş Dersinin, Öğretmen Adaylarının Zihinsel Engellilere Yönelik Tutumlarına Etkisi. Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Dergisi, 1(1), 32-43.
  19. Kabasakal, Z., Girli, A., Okun, B., Çelik, N.,& Vardarlı, G. (2008).
  20. Kaynaştırma Öğrencileri, Akran İlişkileri ve Akran İstismarı. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 23, 169-176
  21. Karadağ, H. (2008). Adana İlindeki Eğitilebilir Zihinsel Engelli Çocukların Sosyal Gelişim Özelliklerinin Değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana. Karasar, N. (2006). Bilimsel Araştırma Yöntemi (16. Basım). Ankara:
  22. Nobel Yayınları.
  23. Kargın, T. (2004). Kaynaştırma: Tanımı, Gelişimi ve İlkeleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi. 5 (2) 1-13.
  24. Kargın, T., Acarlar, F. &Sucuoğlu, B. (2003).
  25. Öğretmen, Yönetici ve Anne-Babaların Kaynaştırma Uygulamalarına İlişkin Görüşlerinin Belirlenmesi. Özel Eğitim Dergisi. 4(2), 55-77.
  26. Lane L.K. (2004). Teacher expectation of student behavior: Social skills necessary for success in elementary school classroom. Journal of Special Education (online). Available: http: // www. findarticles. com/ p/ articles/ mi_m0HDF/ is_2_3 8/ ai_n6143644. Leaf, J. B, Taubman, M. Bloomfield, S. Palos-Rafuse, L. Leaf, R., Mc Eachin, J. & Oppenhaim, M. L. (2009). Increasing social skills and pro-social behavior for three children diagnosed with autism through the use of a reaching package. Research in Autism Spectrum Disorders. 3, 275-289. Journal homepage: http://ees.elseiver.com/RASD/default.asp.
  27. Matson, J. L., Matson, M.L., & Rivet, T.T. (2007). Social-Skills Treatments for Children With Autism Spectrum Disorders: An Overview Behavior Modification. 31, 682- 707, doi:10.1177/0145445507301650 Milli Eğitim Bakanlığı, (2008). Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Genelge, 2008/60. Myles, B. (2003). Overview of Asperger Syndrome. In Jed E. Baker (Eds.) Social skills training (pp. 9-17) KS: Autism Asperger Publishing Company. Odom, S. L. (2002). Narrowing the Question; Social Integration and Characteristics of Children with Disabilities in Inclusion Settings. Early Childhood Research Quarterly. 17, 167-170.
  28. Poyraz-Tüy, S. (1999). 3-6 Yaş Arasındaki İşitme Engelli ve İşiten Çocukların Sosyal Beceri ve Problem Davranışları Yönünden Karşılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi,
  29. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  30. Şahin, A. (2010). Kaynaştırma Yoluyla Eğitim Gören Öğrencilerin Sosyalleşme Sürecinde Karşılaştığı Sorunların Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi (Erzurum İli Örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi,
  31. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum. Sargent, L. R.(1991). Social Skills for School and Community; Systematic Instruction for Children and Youth with Cognitive Delay. Washington, D.C: The division on Mental Retardation of the Council for Exceptional Children. Sucuoğlu, B. & Çifci, İ. (2001). Yapamıyor mu? Yapmıyor mu? Zihinsel Engelli Çocuklar İçin Sosyal Beceri Eğitimi. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi. Sucuoğlu B.& Çifci İ. (2003). Bilişsel Süreç Yaklaşımıyla Sosyal Beceri Öğretimi. Ankara: Kök Yayıncılık. Sucuoğlu B. &Özokçu O. (2005). Kaynaştırma Öğrencilerinin Sosyal Becerilerinin Değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi. 6, 41-57.
  32. Tıraş, Z. (2000). Ayrıştırma ve kaynaştırma eğitimindeki eğitilebilir düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin uyum ve akademik beceri açısından karşılaştırılması, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi,
  33. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  34. Westwood, P. S (1997). Improving social skills and peer group acceptance. In Commonsense Methods for Children with Special Needs; Strategies fort he Regular Classroom. P.67-82.
  35. London, UK: Routledge Falmer. http:// site.ebrary.com/lib/Anadolu/doc.id= 10.057.168& ppg=78. Vuran, S. (2005). The sociometric status of students with disabilities in elementary level integration classes in Turkey. Eğitim Araştırmaları. Eurasian Journal of Educational Research. 18, 217-235.
  36. Akkök, F. (1999a). İlköğretimde Sosyal Becerilerin Geliştirilmesi, (Öğretmen El Kitabı). İstanbul:
  37. Özgür Yayınları.
  38. Akkök, F. (1999b). İlköğretimde sosyal becerilerin geliştirilmesi (Anne baba el kitabı). İstanbul:
  39. Milli Eğitim Basımevi. Aktaş, C. & Küçüker S. (2002), Bilişsel-Duyuşsal Odaklı Bir Programın İlköğretim Öğrencilerinin Fiziksel Engelli Yaşıtlarına Yönelik Sosyal Kabul Düzeylerinin Etkisinin İncelenmesi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi. 3(2), 15-25.
  40. Alptekin, S. (2010), Akranların Sosyal Becerilere Model Olduğu Doğrudan Öğretimin Zihinsel Engelli Öğrencinin Sosyal Becerileri Kazanması, Sürdürmesi, Genellemesi ve Sosyal Kabule etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi,
  41. Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Avcıoğlu, H. (2001). İşitme engelli çocuklara sosyal becerilerin öğretilmesinde işbirlikçi öğrenme yaklaşımı ile sunulan öğretim programının etkinliğinin incelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi,
  42. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  43. Avcıoğlu, H. (2005). Etkinliklerle Sosyal Beceri Öğretimi. Ankara:
  44. Kök Yayıncılık. Baker, J.E.( 2003). Social skills Training. For children and Adolescents with Asperger Syndrome and Social Communication Problems. Shawnee mission, KS: Autism Asperger Publishing Company. Batu, S. & Kırcaali-İftar, G. (2006). Kaynaştırma. Ankara:
  45. Kök Yayıncılık. Çayır, A. (2009). Öğrenme Güçlüğü Çeken Bir İlköğretim 3. Sınıf Öğrencisinin Kaynaştırma Sınıfındaki Sosyal Uyum Becerilerinin İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi,
  46. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya. Çifçi, İ. ( 2001). Zihinsel Engelli Bireyler İçin Hazırlanan Bilişsel Süreç Yaklaşımına Dayalı Sosyal Beceri Programının Etkililiğinin İncelenmesi. Yayınlanmamış Doktora tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Çifci, İ. & Cora-İnce, N. (2002). Zihinsel Engelli Öğrencilerin Davranış Problemlerinin Öğretmen Adayları Tarafından Belirlenmesi. XII. Ulusal Özel Eğitim Kongresi Bildiri Kitabı. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları, Yayın no: 193. Cook, B. G., & Semmel, M. I. (1999). Peer acceptance of included students with disabilities as a function of severity of disability and classroom composition. Journal of Special Education, 33(1), 50–61.
  47. Çolak, A. (2007). Kaynaştırma Uygulanan Bir İlköğretim Sınıfındaki Sosyal Yeterlilik Özeliklerinin Betimlenmemiş ve İyileştirilmesi Çalışmaları. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Anadolu Üniv., Eğt. Bilimleri Enstitüsü. Connor, M. (2000). Asperger syndrome (Autistic Spectrum Disorder) and the self-reports of comprehensive school students. Educational Psychology in Practice. 16 (3), 285-295.
  48. DiSalvo, C. A., & Oswald, D. P. (2002). Peer-mediated interventions to increase the social interaction of children with autism: Consideration of peer expectations. Focus on Autism and Other Developmental Disabilities, 17, 198-207.
  49. Farmer, W. T., Pearl, R. & Acker, R. M. V. (1996). Expanding the social skills deficit framework: A developmental synthesis perspective, classroom social Networks and implications for the social growth of students with disabilities. Journal of Special Education. 30(3), 232-256.
  50. Girli, A. & Atasoy, S. (2008) The view of autistic and mental retarded inclusion students about their peers and school experiences. 2.International conference on special education “sharing knowledge & experience around the world.(ICOSE) MarmarisMuğla-Turkey. Gresham, F. M. & Eliot, S. N. (1987). The Relationship Between Adaptive Behavior and Social Skills: Issues In Definition and Assessment. The Journal of Special Education. 2, 167-181.
  51. Hardiman, S., Guerin, S., & Fitzsimons, E. (2009). A Comparison Of The Social Competence of Children With Moderate Intellectual Disability In Inclusive Versus Segregated School Settings. Research in Developmental Disabilities. 30, 1 (2), 397–407.
  52. Kaner, S. (2000).
  53. Özel Eğitime Giriş Dersinin, Öğretmen Adaylarının Zihinsel Engellilere Yönelik Tutumlarına Etkisi. Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Dergisi, 1(1), 32-43.
  54. Kabasakal, Z., Girli, A., Okun, B., Çelik, N.,& Vardarlı, G. (2008).
  55. Kaynaştırma Öğrencileri, Akran İlişkileri ve Akran İstismarı. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 23, 169-176
  56. Karadağ, H. (2008). Adana İlindeki Eğitilebilir Zihinsel Engelli Çocukların Sosyal Gelişim Özelliklerinin Değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana. Karasar, N. (2006). Bilimsel Araştırma Yöntemi (16. Basım). Ankara:
  57. Nobel Yayınları.
  58. Kargın, T. (2004). Kaynaştırma: Tanımı, Gelişimi ve İlkeleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi. 5 (2) 1-13.
  59. Kargın, T., Acarlar, F. &Sucuoğlu, B. (2003).
  60. Öğretmen, Yönetici ve Anne-Babaların Kaynaştırma Uygulamalarına İlişkin Görüşlerinin Belirlenmesi. Özel Eğitim Dergisi. 4(2), 55-77.
  61. Lane L.K. (2004). Teacher expectation of student behavior: Social skills necessary for success in elementary school classroom. Journal of Special Education (online). Available: http: // www. findarticles. com/ p/ articles/ mi_m0HDF/ is_2_3 8/ ai_n6143644. Leaf, J. B, Taubman, M. Bloomfield, S. Palos-Rafuse, L. Leaf, R., Mc Eachin, J. & Oppenhaim, M. L. (2009). Increasing social skills and pro-social behavior for three children diagnosed with autism through the use of a reaching package. Research in Autism Spectrum Disorders. 3, 275-289. Journal homepage: http://ees.elseiver.com/RASD/default.asp.
  62. Matson, J. L., Matson, M.L., & Rivet, T.T. (2007). Social-Skills Treatments for Children With Autism Spectrum Disorders: An Overview Behavior Modification. 31, 682- 707, doi:10.1177/0145445507301650 Milli Eğitim Bakanlığı, (2008). Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Genelge, 2008/60. Myles, B. (2003). Overview of Asperger Syndrome. In Jed E. Baker (Eds.) Social skills training (pp. 9-17) KS: Autism Asperger Publishing Company. Odom, S. L. (2002). Narrowing the Question; Social Integration and Characteristics of Children with Disabilities in Inclusion Settings. Early Childhood Research Quarterly. 17, 167-170.
  63. Poyraz-Tüy, S. (1999). 3-6 Yaş Arasındaki İşitme Engelli ve İşiten Çocukların Sosyal Beceri ve Problem Davranışları Yönünden Karşılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi,
  64. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  65. Şahin, A. (2010). Kaynaştırma Yoluyla Eğitim Gören Öğrencilerin Sosyalleşme Sürecinde Karşılaştığı Sorunların Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi (Erzurum İli Örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi,
  66. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum. Sargent, L. R.(1991). Social Skills for School and Community; Systematic Instruction for Children and Youth with Cognitive Delay. Washington, D.C: The division on Mental Retardation of the Council for Exceptional Children. Sucuoğlu, B. & Çifci, İ. (2001). Yapamıyor mu? Yapmıyor mu? Zihinsel Engelli Çocuklar İçin Sosyal Beceri Eğitimi. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi. Sucuoğlu B.& Çifci İ. (2003). Bilişsel Süreç Yaklaşımıyla Sosyal Beceri Öğretimi. Ankara: Kök Yayıncılık. Sucuoğlu B. &Özokçu O. (2005). Kaynaştırma Öğrencilerinin Sosyal Becerilerinin Değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi. 6, 41-57.
  67. Tıraş, Z. (2000). Ayrıştırma ve kaynaştırma eğitimindeki eğitilebilir düzeyde zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin uyum ve akademik beceri açısından karşılaştırılması, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi,
  68. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  69. Westwood, P. S (1997). Improving social skills and peer group acceptance. In Commonsense Methods for Children with Special Needs; Strategies fort he Regular Classroom. P.67-82.
  70. London, UK: Routledge Falmer. http:// site.ebrary.com/lib/Anadolu/doc.id= 10.057.168& ppg=78. Vuran, S. (2005). The sociometric status of students with disabilities in elementary level integration classes in Turkey. Eğitim Araştırmaları. Eurasian Journal of Educational Research. 18, 217-235.