KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Volume: 11 Issue: 1

Matematik Öğretmen Adaylarının Öz Değerlendirme Süreçlerinin İncelenmesi

Investigating Pre-Service Mathematics Teachers’ Self-Assessment Process

Ayşegül Sağlam Arslan(TRABZON ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8340-2205
Ayşegül Aslan(TRABZON ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2363-0091
Selahattin Arslan(Trabzon Üniversitesi. Fatih Eğitim Fakültesi.)0000-0001-8557-2507
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2022-02-20
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen veriler, öğretmen adaylarının genellikle eylem üzerine düşünme ve eylemde yansıtma kategorilerinde öz değerlendirme yaptıklarını, ancak çoğunlukla eylem için yansıtma kategorisinden uzak durduklarını ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öğretmenlik, aralarında yansıtıcı düşünmenin de yer aldığı çeşitli düşünme becerilerini gerektirir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıca bireylerin kişisel gelişimleri için gerekli olan önemli beceriler arasında da yer alan yansıtıcı düşünme, bireyin deneyimlerini eleştirel ve bilinçli araştırma yoluyla sorgulamak suretiyle karşılaştığı belirsizliklerin üstesinden gelmesini mümkün kılan bir öz değerlendirme yeteneği olarak tanımlanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen veriler, öğretmen adaylarının genellikle eylem üzerine düşünme ve eylemde yansıtma kategorilerinde öz değerlendirme yaptıklarını, ancak çoğunlukla eylem için yansıtma kategorisinden uzak durduklarını ortaya koymuştur.
🔬Tür:Research Article
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Self-assessment · pre-service teachers · reflection

Özet

Öğretmenlik, aralarında yansıtıcı düşünmenin de yer aldığı çeşitli düşünme becerilerini gerektirir. Ayrıca bireylerin kişisel gelişimleri için gerekli olan önemli beceriler arasında da yer alan yansıtıcı düşünme, bireyin deneyimlerini eleştirel ve bilinçli araştırma yoluyla sorgulamak suretiyle karşılaştığı belirsizliklerin üstesinden gelmesini mümkün kılan bir öz değerlendirme yeteneği olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırma, matematik öğretmen adaylarının sınıf içi uygulamaları ve mesleki gelişimleri ile ilgili öz değerlendirme süreçlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulamalarına ilişkin yansıtma yapmaları için açık uçlu sorulardan oluşan bir öz değerlendirme formu hazırlanmıştır. Form, sekiz öğretmen adayı tarafından sınıf içi uygulama oturumlarından hemen sonrasında sekiz haftalık bir öğretim programı sürecinde doldurulmuştur. Öz değerlendirme formlarında yer alan maddeler, Schön (1987) tarafından önerilen sınıflandırmaya dayalı olarak üç kategoride incelenmiştir: i) Eylem üzerine yansıma, ii) Eylemde yansıma, iii) Eylem için yansıtma. Elde edilen veriler, öğretmen adaylarının genellikle eylem üzerine düşünme ve eylemde yansıtma kategorilerinde öz değerlendirme yaptıklarını, ancak çoğunlukla eylem için yansıtma kategorisinden uzak durduklarını ortaya koymuştur.

Abstract

Teaching practice requires a variety of thinking skills, the most important of which is reflective thinking, which is defined as a self-assessment ability that enables an individual to overcome the uncertainties he encounters by questioning his experiences through critical and conscious research. This study aims to examine pre-service mathematics teachers' self-assessment processes related to their classroom practices and professional development. For this purpose, a self-assessment form composed of open-ended questions was prepared, in order to allow pre-service teachers reflect on their teaching practices. The form was filled by eight pre-service teachers immediately after their in-class practice sessions through an eight–week training program. Items included in the self-assessment forms were analyzed under three categories, based on the classification proposed by Schön (1987): i) Reflection-on-action, ii) Reflection-in-action, iii) Reflection-for-action. The analysis revealed that the pre-service teachers often engaged in self-assessments in the reflection-on-action and reflection-in-action categories, but mostly steered clear of the reflection-for-action category.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Arslan, A. S., Aslan, A., Arslan, S. (2022). Matematik Öğretmen Adaylarının Öz Değerlendirme Süreçlerinin İncelenmesi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Volume: 11 Issue: 1. https://doi.org/10.14686/buefad.1000182

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (49)

  1. Abrahams, E. & Middleton, M. (2004). Pre-service middle school teachers reflecting on instructional practice through technology. National Educational Computing, New Orleans. ABD.
  2. Akın, Z. ve Güven, M. (2014). İlköğretim beşinci sınıf öğretim programlarında duygusal zekâya yer verilme durumuna ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri [Opinions of primary school teachers about the current state of emotional intelligence in the fifth grade curriculum]. Elementary Education Online, 13(1), 18- 32.
  3. Alp, S. ve Şahin-Taşkın, Ç. (2012). Eleştirel düşünme ve problem çözme: öğretmenlerin yansıtıcı düşünmeyi uygulamaları [Critical thinking and problem solving: teachers’ use of reflective thinking]. Dokuz Eylul University Buca Faculty of Education Journal, 33, 134-145. Altın, G. (2020). Okul öncesi öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulamalarına yönelik öz değerlendirme ve yansıtıcı düşünme becerilerinin incelenmesi. [An investigation of pre-service preschool teachers' self-evaluation and reflective thinking skills towards teaching practices] Master’s Thesis, Bursa Uludağ University.
  4. Amobi, F.A. (2005). Turning the focus on ourselves: teacher education professors’ reflectivity on their own teaching. Reflective Practice, 6(2), 311-318. https://doi.org/10.1080/14623940500106567.
  5. Baki, A., Güç, F. A., & Özmen, Z. M. (2012). İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerilerinin incelenmesi [The investigation of pre-service mathematic teachers’ reflective thinking skills toward problem solving]. International Journal of Curriculum and Instructional Studies, 2(3), 59-72.
  6. Başaran, E. (2019). Fen bilgisi öğretmen adaylarının öğretim becerilerinin öz değerlendirme yöntemiyle incelenmesi. [Science teacher candidates’ self-evaluation of teaching skills method analysis]. Master’s Thesis, Bayburt University.
  7. Bataineh, R. F., El Karasneh, M.S., Barakat, A. A. & Bataineh, R. F. (2007). Jordanian pre-service teachers’ perceptions of the portfolio as a reflective learning tool. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 35(4), 435-454. https://doi.org/10.1080/13598660701611420
  8. Branch, J., & Oberg, D. (2004). Focus on inquiry: A teacher’s guide to implementing inquiry-based learning. Edmonton, AB: Alberta Learning.
  9. Clarke, D., & Hollingsworth, H. (2002). Elaborating a model of teacher professional growth. Teaching and Teacher Education, 18, 947-967. https://doi.org/10.1016/S0742-051X(02)00053-7.
  10. Colton, A. B., & Sparks-Langer, G. M. (1993). A conceptual framework to guide the development of teacher reflection and decision making. Journal of Teacher Education, 44(1), 45-54. https://doi.org/10.1177%2F0022487193044001007.
  11. Çam Aktaş, B. (2016). Pedagojik formasyon programı öğrencilerinin eleştirel okuma özyeterlik algısı ve yansıtıcı düşünme eğilimlerinin incelenmesi. [Examining critical reading self-efficacy perceptions and reflective thinking tendencies of students in pedagogic formation program]. Electronic Journal of Social Sciences (59), 1186-1202. https://doi.org/10.17755/esosder.263224
  12. Demir, T. (2020). Öğretmenlerin demokratik davranışları ile yansıtıcı düşünme eğilimlerinin 21. Yüzyıl becerilerini öğretmen düzeylerine etkisi [The predictive power of teachers’ 21st century teaching skills on applying reflective thinking skills]. Master Thesis, Zonguldak Bülent Ecevit University.
  13. Demirören, M., Koşan, A.M., Palaoğlu, Ö. (2009). Bir öğrenme ve değerlendirme yöntemi olarak “Portfolyo” [Portfolio as a learning and assessment method]. Ankara University Faculty of Medicine Magazine, 62(1), 19-24.
  14. Desjarlais, M. and Smith, P. (2011). A comparative analysis of reflection and self-assessment. International Journal of Process Education, 3(1), 3-18.
  15. Duban, N., & Yelken T. Y. (2010). Öğretmen adaylarının yansıtıcı düşünme eğilimleri ve yansıtıcı öğretmen özellikleriyle ilgili görüşleri [Opinions of teacher candidates on reflective thinking tendencies and reflective teacher features]. Journal of Çukurova University Social Sciences Institute, 19, 2, 343-336. Eğmir, E. (2019). Öğretmen eğitiminde yansıtıcı düşünme uygulamalarına ilişkin Türkiye’de yapılmış çalışmaların analizi [Analysis of the studies in turkey regarding reflective thinking applications in teacher training]. Journal of Bolu Abant Baysal University Faculty of Education, 19(1), 194-212. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019.19.43815-422573
  16. Erginel, Ş. S. (2006). Developing reflective teachers: a study on perception and improvement of reflection in preservice teacher education. PhD Thesis, Middle East Technical University.
  17. Erdoğan, F., & Şengül, S. (2014). The investigation of pre-service elementary mathematics teachers’ reflective thinking levels. Asian Journal of Instruction, 2(1), 18-30.
  18. Eugene, K. (2003). Promoting pre-service teacher education students’ reflective practice in mathematics. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 31(1), 21-32.
  19. Evin Gencel, İ. ve Güzel Candan, D. (2014). Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri ve yansıtıcı düşünme düzeylerinin incelenmesi [Examination of pre-service teachers' critical thinking dispositions and reflective thinking levels]. International Journal of Curriculum and Instructional Studies, 4(8).
  20. Fırat-Durdukoca, Ş. ve Demir, M. (2012). İlköğretim öğretmenlerinin bazı değişkenlere göre yansıtıcı düşünme düzeyleri ve düşüncelerindeki öğretmen niteliklerinin yansıtıcı öğretmen niteliklerine uygunluğu [Reflective thinking levels of primary school teachers according to some variables and the relevance of teacher qualities in their mind to the qualities of reflective teacher]. Mustafa Kemal University Journal of Social Sciences Institute, 9(20), 357-374. Güneş, G. ve Baki, A. (2011). Dördüncü sınıf matematik dersi öğretim programının uygulanmasından yansımalar [Reflection from application of the fourth grade mathematics course curriculum]. Hacettepe University Journal of Education, 41, 192-205. Harford, J. & MacRuairc, G. (2008). Engaging student teachers in meaningful reflective practice. Teaching and Teacher Education, 24(7), 1884-1892.
  21. Karataş, F. Ö., & Cengiz, C. (2016). Özel öğretim yöntemleri-II dersinde gerçekleştirilen mikro-öğretim uygulamalarının kimya öğretmen adayları tarafından değerlendirilmesi [Evaluation of Micro-Teaching Applications in Methods Course-II by Pre-Service Chemistry Teachers]. Kastamonu Education Journal, 24(2), 565-584. Kır, M. (2014). Biyoloji öğretmenlerinin yansıtıcı düşünme hakkındaki görüşlerinin incelenmesi [Investigation of biology teachers’ opinion about reflective thinking]. Journal of Research in Education and Teaching, 3(4), 225-233.
  22. Kozan, S. (2007). Yansıtıcı düşünme becerisinin kaynak tarama ve rapor yazma derslerindeki etkisi. Master’s Thesis, Selçuk University.
  23. Köksal, N. & Demirel, Ö. (2008). Yansıtıcı düşünmenin öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulamalarına katkıları [The contributions of reflective thinking to pre-service teachers’ teaching practice]. Hacettepe University Journal of Education, 34 (34), 189-203. Larrivee, B. & Cooper, J.M. (2006). An educator's guide to teacher reflection. Stanford, CT: Cengage Learning.
  24. Lee, H. J. (2005). Understanding and assessing preservice teachers’ reflective thinking. Teaching and Teacher Education: An International Journal of Research and Studies, 21(6), 699-715. http://dx.doi.org/10.1016/j.tate.2005.05.007
  25. Leise, C. (2007). Learning processes through the use of methodologies. In S. W. Beyerlein, C. Holmes, & D. K. Apple (Eds.), Faculty guidebook: A comprehensive tool for improving faculty performance (4th ed.), (pp. 217-220). Pacific Crest. http://pcrest.com/L2LTI/recovery/WGU/june/6/LP_method.pdf
  26. Marcos, J. J. M., Sanchez, E., & Tilemma, H. (2008). Teachers reflecting on their work: articulating what is said about what is done. Teachers and Teaching: Theory and Practice, 14(2), 95-114. https://doi.org/10.1080/13540600801965887
  27. Merriam, S. B. (1998). Qualitative research and case study applications in education. San Francisco: Jossey-Bass Publishers.
  28. Ministry of National Education [MoNE] (2017). Milli eğitim bakanlığı temel eğitime destek programı öğretmen eğitimi bileşeni öğretmenlik mesleği genel yeterlilikleri [Ministry of National Education basic education support program teacher training component general qualifications of the teaching profession]. https://oygm.meb.gov.tr/www/ogretmenlik-meslegi-genel-yeterlikleri/icerik/39
  29. Moon, J. (2008). Critical thinking: An exploration of theory and practice. London and New York: Routledge.
  30. Özbek, G. ve Köse, E. (2019). Öğretmen adaylarının yansıtıcı düşünme becerileri ve bu becerilerin gelişimini destekleyen faktörler [Reflective thinking skills of pre-service teachers and factors that enhance the reflective thinking]. Kastamonu Education Journal, 27(2), 537- 554. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2577
  31. Patton, M. Q. (2002). Qualitative Research & Evaluation Methods [Nitel Araştırma Değerlendirme Yöntemleri] (Çeviri. F. I. Bilican, & Y. Dede). Thousand Oaks, California: Sage.
  32. Pedro, J. Y. (2005). Reflection ın teacher education: exploring pre service teacher’s meanings of reflective practice. Journal Reflective Practice, 6(1), 49-66. https://doi.org/10.1080/1462394042000326860
  33. P. S., Oo and Chee, C. S. (2020). Reflective Thinking Among Teachers: A Way of Incorporating Critical Thinking in the Classroom?. Sub‐theme A: Methodologies and Strategies in Learning, Teaching and Assessment. 197-202. Rodgers, C. (2002). Defining reflection: another look at John Dewey and reflective thinking. Teacher College Record, 104(4), 842–886.
  34. Savran Gencer, A. (2008). Professional development of pre-service biology teachers through reflective thinking. Doctorate Dissertation, Middle East Technical University.
  35. Schön, D. (1987). Educating the reflective practitioner: Toward a new design for teaching and learning in the professions. San Francisco: Jossey Bass.
  36. Schweiker-Marra, K. Holmes, J.H. & Pula, J.J. (2003). Training promotes reflective thinking in pre-service teachers. Delta Kappa Gamma Bulletin.
  37. Thorpe, K. (2004). Reflective learning journals: from concept to practice. Journal of Reflective Practice, 5(3), 327-343. https://doi.org/10.1080/1462394042000270655.
  38. Tok, Ş. (2008). Yansıtıcı düşünceyi geliştirici etkinliklerin öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarına, performanslarına ve yansıtmalarına etkisi. [The impact of reflective thinking activities on student teachers’ attitudes toward teaching profession, performance and reflections]. Education and Science, 33(149), 104-117.
  39. Töman, U. ve Odabaşı Çimer, S. (2017). Öğretmen adaylarının yansıtıcı düşünme becerilerindeki gelişimin öğretim sürecinin planlanması boyutunda incelenmesi. [Investigation of pre-service teachers' development in reflective thinking skills as a plan of teaching process]. The Journal of International Education Science, 4(13), 1-28. Ünver, G. (2003). Yansıtıcı düşünme [Reflective thinking]. Ankara: Pegem A.
  40. Wasserman, J., & Beyerlein, S. W. (2007). SII method for assessment reporting. In S.W. Beyerlein, C. Holmes, & D. K. Apple (Eds.), Faculty guidebook: A comprehensive tool for improving faculty performance (4th ed.) (465- 466). Lisle, IL: Pacific Crest.
  41. Weshah, A.H. (2007). Training pre-service teacher education on reflective practice in Jordanian Universities. European Journal of Scientific Research, 2(18), 306-321.
  42. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri [Qualitative research methods in the social sciences]. Seçkin.
  43. Alp, S. ve Şahin-Taşkın, Ç. (2012). Eleştirel düşünme ve problem çözme: öğretmenlerin yansıtıcı düşünmeyi uygulamaları [Critical thinking and problem solving: teachers’ use of reflective thinking]. Dokuz Eylul University Buca Faculty of Education Journal, 33, 134-145.
  44. Duban, N., & Yelken T. Y. (2010). Öğretmen adaylarının yansıtıcı düşünme eğilimleri ve yansıtıcı öğretmen özellikleriyle ilgili görüşleri [Opinions of teacher candidates on reflective thinking tendencies and reflective teacher features]. Journal of Çukurova University Social Sciences Institute, 19, 2, 343-336.
  45. Fırat-Durdukoca, Ş. ve Demir, M. (2012). İlköğretim öğretmenlerinin bazı değişkenlere göre yansıtıcı düşünme düzeyleri ve düşüncelerindeki öğretmen niteliklerinin yansıtıcı öğretmen niteliklerine uygunluğu [Reflective thinking levels of primary school teachers according to some variables and the relevance of teacher qualities in their mind to the qualities of reflective teacher]. Mustafa Kemal University Journal of Social Sciences Institute, 9(20), 357-374.
  46. Güneş, G. ve Baki, A. (2011). Dördüncü sınıf matematik dersi öğretim programının uygulanmasından yansımalar [Reflection from application of the fourth grade mathematics course curriculum]. Hacettepe University Journal of Education, 41, 192-205.
  47. Karataş, F. Ö., & Cengiz, C. (2016). Özel öğretim yöntemleri-II dersinde gerçekleştirilen mikro-öğretim uygulamalarının kimya öğretmen adayları tarafından değerlendirilmesi [Evaluation of Micro-Teaching Applications in Methods Course-II by Pre-Service Chemistry Teachers]. Kastamonu Education Journal, 24(2), 565-584.
  48. Köksal, N. & Demirel, Ö. (2008). Yansıtıcı düşünmenin öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulamalarına katkıları [The contributions of reflective thinking to pre-service teachers’ teaching practice]. Hacettepe University Journal of Education, 34 (34), 189-203.
  49. Töman, U. ve Odabaşı Çimer, S. (2017). Öğretmen adaylarının yansıtıcı düşünme becerilerindeki gelişimin öğretim sürecinin planlanması boyutunda incelenmesi. [Investigation of pre-service teachers' development in reflective thinking skills as a plan of teaching process]. The Journal of International Education Science, 4(13), 1-28.