Dergiler / Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Issue: 4

Okul Öncesi Öğretmenlerinin Okul Dışı Öğrenmeyi Yapılandırma Yeterlikleri: Çok Değişkenli Bir Analiz

Preschool Teachers’ Competencies for Organizing Out-of-School Learning: A Multivariate Analysis

Nagihan Tanık Önal(NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5926-521X
Raziye Erkul Hatipoğlu(NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3072-2103
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-08-09
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Bulgular, öğretmenlerin okul dışı öğrenmeyi düzenleme yeterliklerinin genel olarak yüksek olduğunu göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Okul dışı öğrenme (ODÖ) süreçlerinin etkili bir şekilde yürütülebilmesi, öğretmenlerin bu ortamlarda öğrenmeyi planlama, uygulama ve değerlendirme konularında yeterli bilgi ve beceriye sahip olmalarını gerektirir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu doğrultuda yürütülen bu çalışmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin ODÖ ortamlarını düzenleme konusundaki yeterlik düzeylerini belirlemek ve bu yeterliklerin cinsiyet, mesleki deneyim ve eğitim düzeyi gibi değişkenlere göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini çok düzeyli istatistiksel yöntemler kullanarak analiz etmektir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Bulgular, öğretmenlerin okul dışı öğrenmeyi düzenleme yeterliklerinin genel olarak yüksek olduğunu göstermiştir.
🔬Tür:Research Article
📍Kapsam:2023-2024 Verileri
⚙️Değişkenler:out-of-school learning · organizing out-of-school learning · teacher

Özet

Amaç: Okul dışı öğrenme (ODÖ) süreçlerinin etkili bir şekilde yürütülebilmesi, öğretmenlerin bu ortamlarda öğrenmeyi planlama, uygulama ve değerlendirme konularında yeterli bilgi ve beceriye sahip olmalarını gerektirir. Bu doğrultuda yürütülen bu çalışmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin ODÖ ortamlarını düzenleme konusundaki yeterlik düzeylerini belirlemek ve bu yeterliklerin cinsiyet, mesleki deneyim ve eğitim düzeyi gibi değişkenlere göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini çok düzeyli istatistiksel yöntemler kullanarak analiz etmektir. Yöntem: Araştırma, 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde İç Anadolu Bölgesi’nde görece küçük bir il merkezinde görev yapan 147 okul öncesi öğretmeni ile yürütülmüştür. Veriler, Kişisel Bilgi Formu ve ODÖ Düzenleme Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra MANOVA ve çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Bulgular, öğretmenlerin okul dışı öğrenmeyi düzenleme yeterliklerinin genel olarak yüksek olduğunu göstermiştir. Alt boyutlar bazında inceleme yapıldığında ise en düşük ortalamanın “bilme” alt boyutunda ve özellikle yasal düzenlemelere ve güvenlik prosedürlerine ilişkin bilgi düzeyinde olduğu görülmektedir. Ayrıca mesleki kıdem ve cinsiyet değişkenleri ODÖ yeterlik alt boyutları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşturmaktadır. Regresyon analizi sonucunda da yine cinsiyet ve kıdem değişkenlerinin yeterlik üzerinde anlamlı yordayıcılar olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Bu bağlamda öğretmenlerin ÖDÖ düzenlemeye dair mevzuat bilgilerini geliştirmeye yönelik eğitimlerin artırılması, deneyimsiz öğretmenlere yönelik mentörlük sistemlerinin kurulması ve okul dışı öğrenme odaklı uygulamalı lisans derslerinin müfredata dâhil edilmesi gibi öneriler sunulmuştur.

Abstract

Purpose: The effective implementation of out-of-school learning (OOSL) activities requires that teachers possess the necessary competencies to plan, implement, and assess learning in such environments. The present study aims to examine preschool teachers’ competency levels in organizing out-of-school learning and to investigate whether these competencies differ according to gender, professional seniority, and educational background. Method: The research was carried out in the spring term of the 2023–2024 academic year and involved 147 preschool teachers employed in a provincial city situated in Türkiye's Central Anatolia Region. Data collection tools included a demographic information form and the Organizing OOSL Scale. Alongside descriptive statistics, the dataset was analyzed through MANOVA and multiple regression techniques. Findings: Findings indicated that teachers generally demonstrated high competency levels in organizing OOSL activities. However, when examined across sub-dimensions, the lowest mean scores were observed in the “knowledge” dimension, especially in areas related to legal regulations and safety procedures. Additionally, the sub-dimensions of OOSL competencies were significantly influenced by the variables of gender and years of professional experience. The results of the regression analysis also revealed that gender and seniority were significant predictors of teachers’ overall competency levels. Conclusion: In this regard, it is advised to broaden professional development programs aimed at strengthening teachers’ understanding of legal frameworks concerning the organization of OOSL activities. Furthermore, implementing mentorship structures to assist novice teachers and incorporating practice-based undergraduate courses on OOSL into teacher training curricula are also recommended.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Önal, N. T., Hatipoğlu, R. E. (2026). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Okul Dışı Öğrenmeyi Yapılandırma Yeterlikleri: Çok Değişkenli Bir Analiz. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Issue: 4. https://doi.org/10.14686/buefad.1744405

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (54)

  1. Agostini, F., Minelli, M., & Mandolesi, R. (2018). Outdoor education in Italian kindergartens: How teachers perceive child developmental trajectories. Frontiers in psychology, 9, 1911. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01911
  2. Almers, E., Askerlund, P., Samuelsson, T., & Waite, S. (2021). Children’s preferences for schoolyard features and understanding of ecosystem service innovations–a study in five Swedish preschools. Journal of adventure education and outdoor learning, 21(3), 230-246. https://doi.org/10.1080/14729679.2020.1773879
  3. Ärlemalm-Hagsér, E., & Sundberg, B. (2016). Nature experiences and recycling: A quantitative study on education for sustainable development in Swedish preschools. Nordic Studies in Science Education (NorDiNa), 12(2), 140–156.
  4. Ata Doğan, S., & Boz, M. (2019). An investigation of pre-school teachers’ views and practices about pre-school outdoorplay. İlköğretim Online, 18(2), 681–697. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.562033
  5. Barrable, A., Booth, D., Adams, D., & Beauchamp, G. (2021). Enhancing nature connection and positive affect in children through mindful engagement with natural environments. International journal of environmental research and public health, 18(9), 4785. https://doi.org/10.3390/ijerph18094785
  6. Bentsen, P., Mygind, E., & Randrup, T. B. (2009). Towards an understanding of udeskole: education outside the classroom in a Danish context. Education 3–13, 37(1), 29-44. https://doi.org/10.1080/03004270802291780
  7. Bolat, Y., & Köroğlu, M. (2020). Out-of-school learning and scale of organizing out-of-school learning: Validity and reliability study. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 5 (13), 1630-1663. https://doi.org/10.35826/ijetsar.258
  8. Bozpolat, E. & Alem, F. (2022). Ortaokul öğretmenlerinin okul dışı öğrenmeyi düzenlemeye ilişkin algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(36), 1368-1397. https://doi.org/10.35675/befdergi.1145888
  9. Braund, M., & Reiss, M. J. (2019). The ‘great outdoors’: How a green classroom can promote multiple outcomes in science education. In M. Reiss & M. Braund (Eds.), The Routledge international handbook of outdoor studies (pp. 181–190). Routledge.
  10. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.
  11. Carrier S. J., Tugurian, L. P., & Thomson M. M. (2013). Elementary science indoors and out: teachers, time, and testing. Research in Science Education, 43(5), 2059-2083. https://doi.org/10.1007/s11165-012-9347-5
  12. Chawla, L., Keena, K., Pevec, I., & Stanley, E. (2014). Green schoolyards as havens from stress and resources for resilience in childhood and adolescence. Health & Place, 28, 1-13. https://doi.org/10.1016/j.healthplace.2014.03.001
  13. Cirit Gül, A. Tağrikulu, P. & Omca Çobanoğlu, E. (2023). Öğretmenlerin okul dışı öğrenme ortamlarını düzenlemeye ilişkin yeterliliklerinin incelenmesi. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 1462-1499. https://doi.org/10.29299/kefad.1152966
  14. Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.
  15. Çiçek, Ö. & Saraç, E. (2017). Fen bilimleri öğretmenlerinin okul dişi öğrenme ortamlarındaki yaşantılari ile ilgili görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 504-522.
  16. Durukan, Ü. G., Batman, D., & Aslan, A. (2022). The analysis of middle school science course contents of out-of-school learning environment guidebooks. Bartın University Journal of Faculty of Education, 11(3), 517-542. https://doi.org/10.14686/buefad.990199
  17. Ebbeck, M., Yim, H. Y. B., & Warrier, S. (2019). Early childhood teachers’ views and teaching practices in outdoor play withyoung children in Singapore. Early Childhood Education Journal, 47, 1–10. https://doi.org/10.1007/s10643-018-00924-2
  18. Eshach, H. (2007). Bridging in-school and out-of-school learning: Formal, non-formal, and informal education. Journal of Science Education and Technology, 16(2), 171–190. https://doi.org/10.1007/s10956-006-9027-1
  19. Gül, K. & Saz, İ. (2023). Öğretmenlerin okul dışı öğrenmeye ilişkin yeterlikleri. Premium E-Journal of Social Sciences (PEJOSS), 7(33), 695–704. https://doi.org/10.5281/zenodo.8255936
  20. Gürsoy, G. (2018). Fen öğretiminde okul dışı öğrenme ortamları. Electronic Turkish Studies, 13(11), 623-649. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13225
  21. Harvey, D. J., Montgomery, L. N., Harvey, H., Hall, F., Gange, A. C., & Watling, D. (2020). Psychological benefits of a biodiversity-focussed outdoor learning program for primary school children. Journal of Environmental Psychology, 67(101381). https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2019.101381
  22. IOL (2020). https://www.outdoor-learning.org/
  23. Kida, P. (2019). Competencys and qualifications in outdoor education. The Journal of Education, Culture, and Society, 10(1), 79-92. https://doi.org/10.15503/jecs20191.79.92
  24. Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall.
  25. Kubat, U. (2018). Okul dişi öğrenme ortamlari hakkında fen bilgisi öğretmen adaylarının görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (48), 111-135. https://doi.org/10.21764/maeuefd.429575
  26. Kuo, M., Barnes M., & C. Jordan, (2019). Do experiences with nature promote learning? Converging evidence of a cause-and-effect relationship. Frontiers in Psychology, 10 (305), 1-9. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.00305
  27. Maynard, T., Waters, J., & Clement, C. (2013). Child-initiated learning, the outdoor environment and the ‘underachieving’ child. Early Years: An International Journal of Research and Development, 33(3), 212–225. https://doi.org/10.1080/09575146.2013.771152
  28. Mercan, Z., Bilir, B., & Darıca, N. (2021). Analysis of the Physical Structure of School Gardens as Learning Environments. Cukurova University Faculty of Education Journal, 50(2), 1210-1240. https://doi.org/10.14812/cuefd.938581
  29. Milli Eğitim Bakanlığı [Ministry of National Education] (2024a). Erken çocukluk eğitiminde kalite ve erişimin arttırılması projesi: Drama-müzik-oyun, hareket ve yaratıcılık-sanat öğrenme alanları ve okul dışı öğrenme etkinlikleri öğretmen kılavuz kitabı.
  30. Milli Eğitim Bakanlığı [Ministry of National Education] (2024b). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı.
  31. Navas Iannini, A. M., & Pedretti, E. (2022). Museum staff perspectives about a sustainability exhibition: what do they tell us about scientific literacy? International Journal of Science Education, Part B, 12(1), 1-21. https://doi.org/10.1080/21548455.2021.2015638
  32. Niklasson, L., & Sandberg, A. (2010). Children and the outdoor environment. European Early Childhood Education Research Journal, 18(4), 485–496. https://doi.org/10.1080/1350293X.2010.525945
  33. Öner, G. (2015). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin okul dışı tarih öğretimine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Turkish History Education Journal, 4(1), 89-121. https://doi.org/10.17497/tuhed.185618
  34. Öztürk Samur, A., & Luff, P. (2023). Views of teachers and headteachers about outdoor learning in pre-school education institutions in Türkiye and England. Journal of the Human and Social Science Researches, 12(3), 1412-1434. https://doi.org/10.15869/itobiad.1268058
  35. Öztürk, Y., & Özer, Z. (2022). Outdoor play activities and outdoor environment of early childhood education in Türkiye: A qualitative meta-synthesis. Early Child Development and Care, 192(11), 1752–1767. https://doi.org/10.1080/03004430.2021.1932865
  36. Pallant, J. (2020). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using IBM SPSS (7th ed.). Open University Press.
  37. Pekin, M. & Bozdoğan, A. E. (2021). Ortaokul öğretmenlerinin okul dışı çevrelere gezi düzenlemeye ilişkin öz yeterliklerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi: Tokat ili örneği. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2021(17), 114-133. https://doi.org/10.46778/goputeb.956719
  38. Piaget, J. (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press.
  39. Schön, D. A. (2017). The reflective practitioner: How professionals think in action. Routledge.
  40. Şentürk, E., & Özdemir, Ö. F. (2014). The effect of science centres on students' attitudes towards science. International Journal of Science Education, 4(1), 1-24. https://doi.org/10.1080/21548455.2012.726754
  41. Tabachnick, B. G., & Fidell. L. S. (2013). Using multivariate statistics (sixth ed.) Pearson, Boston.
  42. Tanık Önal, N., & Ezberci Çevik, E. (2022). Science education in outdoor learning environments from the perspective of preschool teachers: Definitions, opportunities, obstacles, and possible solutions. Malaysian Online Journal of Educational Sciences, 10(1), 37–51.
  43. Tuuling, L., Õun, T., & Ugaste, A. (2019). Teachers’ opinions on utilizing outdoor learning in the preschools of Estonia. Journal of Adventure Education and Outdoor Learning, 19(4), 358–370. https://doi.org/10.1080/14729679.2018.1553722
  44. Uğurlu, A. & Sever, R. (2024). Investigation of anxiety levels of primary school teachers’ towards out-of-school learning environments. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 25(2), 670-690. https://doi.org/10.17679/inuefd.1432257
  45. UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education.
  46. Usta, A., Akgül, G. D., Pınar, M. A. & Kenan, A. (2024). Fen bilimleri öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ve okul dışı öğrenmeyi düzenleme düzeylerinin belirlenmesi. Fen Matematik Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 7(3), 236-248.
  47. Ustabulut, M. Y. (2021). Türkçe öğretmeni adaylarının okul dışı öğrenme ile ilgili görüşleri. Mavi Atlas, 9(1), 232-249. https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.859615
  48. Ürey, M. & Kaymakcı, S. (2020). Sınıf öğretmenlerinin hayat bilgisi dersinde kullanılan okul dışı öğrenme ortamları ve uygulamaları hakkındaki görüşleri. Milli Eğitim Dergisi, 49(227), 7-32.
  49. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes (M. Cole, V. John-Steiner, S. Scribner, & E. Souberman, Eds.). Harvard University Press.
  50. Waite, S., Bølling, M., & Bentsen, P. (2016). Comparing apples and pears?: A conceptual framework for understanding forms of outdoor learning through comparison of English Forest Schools and Danish udeskole. Environmental education research, 22(6), 868-892. https://doi.org/10.1080/13504622.2015.1075193
  51. Wishart, L., & Rouse, E. (2019). Pedagogies of outdoor spaces: an early childhood educator professional learning journey. Early Child Development and Care, 189(14), 2284–2298. https://doi.org/10.1080/03004430.2018.1450250
  52. Yavuz, M. (2012). Fen eğitiminde hayvanat bahçelerinin kullanımının akademik başarı ve kaygıya etkisi ve öğretmen-öğrenci görüşleri. Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimler Enstitüsü.
  53. Yıldız, K. (2022). Experiential learning from the perspective of outdoor education leaders. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 30, 100343. https://doi.org/10.1016/j.jhlste.2021.100343
  54. Zeichner, K. (2010). Rethinking the connections between campus courses and field experiences in college- and university-based teacher education. Journal of Teacher Education, 61(1-2), 89–99. https://doi.org/10.1177/0022487109347671