Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÖzellikle öz-çevirinin çeviribilim literatüründe çoğunlukla diaspora ve ulusaşırı bağlamlarla ilişkilendirilmesine karşın, bu çalışma öz-çeviri pratiğinin yalnızca bu bağlamlarla sınırlı olmadığını ve ulusal bir bağlamda da var olabileceğini göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, öz-çeviri sürecini çevirmenin sosyal kimliği temelinde incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle öz-çevirinin çeviribilim literatüründe çoğunlukla diaspora ve ulusaşırı bağlamlarla ilişkilendirilmesine karşın, bu çalışma öz-çeviri pratiğinin yalnızca bu bağlamlarla sınırlı olmadığını ve ulusal bir bağlamda da var olabileceğini göstermektedir. Buna göre, çalışma öz-çevirmen sosyal kimliğinin öz-çeviri sürecindeki izdüşümlerini analiz etmeye yönelik analitik bir çerçeve önermektedir. Çalışma kapsamında, Ermeni asıllı bir öz-çevirmen olan Mıgırdiç Margosyan’ın öz-çeviri pratikleri Sosyal Kimlik Yaklaşımı ve Sosyal Kimlik Karmaşıklığı Kuramı temel alınarak incelenmiştir. Veri seti, öz-çeviri metinlerinin yanı sıra çevirmenin kimliğini ortaya koyan yan metinsel üretimlerden oluşmaktadır. Bu veriler, öz-çeviri sürecinin yalnızca metinsel düzeyde değil, çevirmenin sosyal kimliği, kolektivite ve grup üyeliği bağlamında da değerlendirilmesine olanak tanır. Analiz sonucunda, öz-çevirmenin etnik grup üyeliğiyle kurduğu güçlü özdeşleşmenin ve düşük sosyal kimlik karmaşıklığı düzeyinin, öz-çeviride tercih edilen stratejiler aracılığıyla işlediği ve bu stratejilerin kimlik yönetimi işlevi gördüğü saptanmıştır. Bu bağlamda, Ermeni topluluğuna mensup bir öz-çevirmen için öz-çeviri, bir kimlik yönetimi pratiği olarak ele alınmış; uygulanan öz-çeviri stratejileri ise mikro kimlik yönetimi stratejileri olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, öz-çevirmenin öz-çeviri metinlerinde kullandığı Türkçe dil ile kurduğu ilişkinin, asimilasyon göstergesi olmaktan ziyade, azınlık kimliğinin temsil edildiği ve görünür kılındığı bir alan işlevi gördüğü ortaya konmuştur. Bu bulgular, öz-çevirinin çevirmen sosyal kimliği, grup aidiyeti ve kimlik yönetimi süreçleri üzerinden incelenmesinin, Çevirmen Araştırmaları alanında çevirmeni merkeze alan yaklaşımlar için açıklayıcı ve genişletilebilir bir analitik zemin sunduğunu göstermektedir.
Abstract
This study aims to examine the self-translation process based on the social identity of the translator. While self-translation is often associated with diaspora and transnational contexts in the translation studies literature, this study demonstrates that the practice of self-translation also exists within a national context. Accordingly, the study proposes an analytical framework for analysing the projections of the self-translator's social identity in the self-translation process. As the case study, the self-translation practices of Mıgırdiç Margosyan, a self-translator from the Armenian community, were chosen and analysed based on the Social Identity Approach and Social Identity Complexity Theory. The dataset consists of self-translation texts as well as paratexts that reveal the translator's identity. The analysis revealed that the strong identification of the self-translator with his ethnic membership and his low level of social identity complexity operate through the translation strategies adopted in self-translation. In this context, self-translation is considered an identity management practice, and the self-translation strategies applied are evaluated as micro-identity management strategies. Moreover, it has been shown that the relationship the self-translator establishes with the Turkish language used in the self-translated texts functions not as an indicator of assimilation, but rather as a space where ethnic identity is represented and made visible. These findings demonstrate that analysing self-translation through the lens of translator social identity, group belonging, and identity management processes offers an explanatory and expandable analytical basis for translator-centered approaches in the field of Translator Studies.