KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 21 Sayı: 2

Çevreci Lojistik Uygulamaları: Türkiye’de Yeşil Lojistik Belgesi Sahibi Firmaların Performans Analizi

Environmental Logistics Practices: A Performance Analysis of Green Logistics Certified Companies in Turkey

Handan Öztemiz(ZONGULDAK BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4446-6887
Sayfa
73–103
Yayın Tarihi
2026-07-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bulguların, lojistik firmalarının çevresel uygulamalarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmelerine ve kamu otoritelerinin yeşil lojistik politikalarını önemli ölçüde güçlendirmelerine katkı sağlaması beklenmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yeşil lojistik, çevre dostu uygulamaların lojistik sektörüne entegre edilmesiyle hem çevresel hem de ekonomik faydalar sunan önemli bir alandır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türkiye’de bu kapsamda, lojistik şirketlerin çevresel etkilerini azaltmalarını teşvik eden "Yeşil Lojistik Belgesi" uygulamaya konmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bulguların, lojistik firmalarının çevresel uygulamalarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmelerine ve kamu otoritelerinin yeşil lojistik politikalarını önemli ölçüde güçlendirmelerine katkı sağlaması beklenmektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2021-2023 Verileri
⚙️Değişkenler:yeşil lojistik · çevresel performans · sürdürülebilirlik

Özet

Yeşil lojistik, çevre dostu uygulamaların lojistik sektörüne entegre edilmesiyle hem çevresel hem de ekonomik faydalar sunan önemli bir alandır. Türkiye’de bu kapsamda, lojistik şirketlerin çevresel etkilerini azaltmalarını teşvik eden "Yeşil Lojistik Belgesi" uygulamaya konmuştur. Bu çalışmada, 2021-2023 yıllarında belge sahibi ve sürdürülebilirlik raporu yayımlayan firmaların çevresel performansları SD-COPRAS modeliyle analiz edilmiştir. Sonuçlara göre, atık yönetimi, geri kazanım oranı ve yenilenebilir enerji tüketimi en belirleyici kriterler olmuştur. Elde edilen bulguların, lojistik firmalarının çevresel uygulamalarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmelerine ve kamu otoritelerinin yeşil lojistik politikalarını önemli ölçüde güçlendirmelerine katkı sağlaması beklenmektedir.

Abstract

Green logistics is an important field that offers both environmental and economic benefits by integrating eco-friendly practices into the logistics sector. In Turkey, the "Green Logistics Certificate" has been introduced to encourage companies to reduce their environmental impacts. This study analyzes the environmental performance of certified companies that have published sustainability reports for the years 2021–2023 using the SD-COPRAS model. The results indicate that waste management, recycling rate, and renewable energy consumption were the most influential criteria. The findings are expected to contribute to the comparative evaluation of environmental practices among green logistics companies and to the significant strengthening of green logistics policies by public authorities.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Öztemiz, H. (2026). Çevreci Lojistik Uygulamaları: Türkiye’de Yeşil Lojistik Belgesi Sahibi Firmaların Performans Analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 21 Sayı: 2, 73–103. https://doi.org/10.17153/oguiibf.1775810

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (62)

  1. Aslan, E., & Bağ, M. E. (2021). Çok kriterli karar verme yöntemleri AHP ve PROMETHEE ile bursiyer seçimi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(4), 2301-2313. https://doi.org/10.33206/mjss.748963
  2. Arslankaya, S. & Göraltay, K. (2019). Çok kriterli karar verme yöntemlerinde güncel yaklaşımlar. İKSAD Yayınları. Celik, E., Erdogan, M., & Gumus, A. T. (2016a). An extended fuzzy TOPSIS–GRA method based on different separation measures for green logistics service provider selection. International Journal of Environmental Science and Technology, 13, 1377-1392. https://doi.org/10.1007/s13762-016-0977-4
  3. Celik, E., Gumus, A. T., & Erdogan, M. (2016b). A new extension of the ELECTRE method based upon interval type-2 fuzzy sets for green logistic service providers evaluation. Journal of Testing and Evaluation, 44(5), 1813-1827. https://doi.org/10.1520/JTE20140046
  4. Çelik, P., & Ustasüleyman, T. (2018). Bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri ile yeşil tedarikçilerin değerlendirilmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(75), 375-390. https://doi.org/10.16992/ASOS.13938
  5. Dekker, R., Bloemhof, J., & Mallidis, I. (2012). Operations research for green logistics–an overview of aspects, issues, contributions and challenges. European Journal of Operational Research, 219(3), 671-679. https://doi.org/10.1016/j.ejor.2011.11.010
  6. Demirci, E., & Korkmaz, A. (2023). Sürdürülebilirlik raporlamaları çerçevesinde perakende ticaret ve gıda imalatı yapan şirketlerin çevresel performansları üzerine bir uygulama. PressAcademia Procedia, 17(1), 113-123. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2023.1763
  7. Diakoulaki, D., Mavrotas, G., & Papayannakis, L. (1995). Determining objective weights in multiple criteria problems: The critic method. Computers & Operations Research, 22(7), 763–770. https://doi.org/10.1016/0305-0548(94)00059-H
  8. Dos Santos, B. M., Godoy, L. P., & Campos, L. M. (2019). Performance evaluation of green suppliers using entropy-TOPSIS-F. Journal of Cleaner Production, 207(2019), 498-509. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.09.235
  9. Dzwigol, H., Trushkina, N., & Kwilinski, A. (2021). The organizational and economic mechanism of implementing The concept of green logistics. Virtual Economics, 4(2), 41-75. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=1020152
  10. EC. (2024). The European Green Deal. https://competition-policy.ec.europa.eu/about/green-gazette/green-deal_en Erişim Tarihi:12.02.2025
  11. EC. (2025). Sustainable & Smart Mobility. https://transport.ec.europa.eu/transport-themes/eu-mobility-transport-achievements-2019-2024/sustainable-smart-mobility_en Erişim Tarihi: 21.04.2025.
  12. Goodridge, W. S. (2016). Sensitivity analysis using Simple Additive Weighting method. International Journal of Intelligent Systems and Applications, 8(5), 27-33. https://doi.org/10.5815/ijisa.2016.05.04
  13. Gupta, S., Soni, U., & Kumar, G. (2019). Green supplier selection using multi-criterion decision making under fuzzy environment: A case study in automotive industry. Computers & Industrial Engineering, 136(2019), 663-680. https://doi.org/10.1016/j.cie.2019.07.038
  14. Haliloğlu, M., & Odabaş, M. S. (2018). Çok ölçütlü karar vermede AHP yöntemi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 2(2), 13-18. https://izlik.org/JA98ZL48BJ
  15. Hashemi, S. H., Karimi, A., & Tavana, M. (2015). An integrated green supplier selection approach with analytic network process and improved Grey relational analysis. International Journal of Production Economics, 159(2015), 178-191. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2014.09.027
  16. He, Z., Chen, P., Liu, H., & Guo, Z. (2017). Performance measurement system and strategies for developing low-carbon logistics: A case study in China. Journal of Cleaner Production, 156(2017), 395-405. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.04.071
  17. Freis, J., Vohlidka, P., & Günthner, W. A. (2016). Low-carbon warehousing: Examining impacts of building and intra-logistics design options on energy demand and the CO2 emissions of logistics centers. Sustainability, 8(5), 448. https://doi.org/10.3390/su8050448
  18. Kannan, D., Khodaverdi, R., Olfat, L., Jafarian, A., & Diabat, A. (2013). Integrated fuzzy multi criteria decision making method and multi-objective programming approach for supplier selection and order allocation in a green supply chain. Journal of Cleaner Production, 47(2013), 355-367. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2013.02.010
  19. Kannan, D., de Sousa Jabbour, A. B. L., & Jabbour, C. J. C. (2014). Selecting green suppliers based on GSCM practices: Using fuzzy TOPSIS applied to a Brazilian electronics company. European Journal of Operational Research, 233(2), 432-447. https://doi.org/10.1016/j.ejor.2013.07.023
  20. Karande, P., Zavadskas, E. K., & Chakraborty, S. (2016). A study on the ranking performance of some MCDM methods for industrial robot selection problems. International Journal of Industrial Engineering Computations, 7(3), 399-422. https://doi.org/10.5267/j.ijiec.2016.1.001
  21. Kılıç Akıncı, S., & Akıncı, M. M. (2010). Sürdürülebilir kalkınmaya katkı bağlamında örgütlerin çevresel performansları ve performans değerlendirme teknikleri. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 24(1), 193-207.
  22. Kılıç, O., & Çerçioğlu, H. (2016). TCDD iltisak hatları projelerinin değerlendirilmesinde uzlaşık çok ölçütlü karar verme yöntemleri uygulaması. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 31(1), 211-220. https://doi.org/10.17341/gummfd.15002
  23. Kutlu, B. H., & Ercoşkun, Ö. Y. (2021). Türkiye’deki lojistik firmalarının yeşil lojistik uygulamaları üzerinden değerlendirmesi. Eksen Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dergisi, 2(1), 52-71. https://izlik.org/JA55KN27NZ
  24. Larina, I. V., Larin, A. N., Kiriliuk, O., & Ingaldi, M. (2021). Green logistics-modern transportation process technology. Production Engineering Archives, 27(3), 184-190. https://doi.org/10.30657/pea.2021.27.24
  25. Lee, A. H. I., Kang, H.-Y., Hsu, C.-F., & Hung, H.-C. (2009). A green supplier selection model for high-tech industry. Expert Syst Appl. 36(4), 7917–7927. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2008.11.052
  26. Lee, T. R., Phuong Nha Le, T., Genovese, A., & Koh, L. S. (2011). Using FAHP to determine the criteria for partner's selection within a green supply chain: The case of hand tool industry in Taiwan. Journal of Manufacturing Technology Management, 23(1), 25-55. https://doi.org/10.1108/17410381211196276
  27. Liao, H., Wu, D., Huang, Y., Ren, P., Xu, Z., & Verma, M. (2018). Green logistic provider selection with a hesitant fuzzy linguistic thermodynamic method integrating cumulative prospect theory and PROMETHEE. Sustainability, 10(4), 1291. https://doi.org/10.3390/su10041291
  28. Lu, Y., & Li, S. (2023). Green transportation model in logistics considering the carbon emissions costs based on improved grey wolf algorithm. Sustainability, 15(14), 11090. https://doi.org/10.3390/su151411090
  29. Lu, L. Y., Wu, C. H., & Kuo, T. C. (2007). Environmental principles applicable to green supplier evaluation by using multi-objective decision analysis. International Journal of Production Research, 45(18-19), 4317-4331. https://doi.org/10.1080/00207540701472694
  30. Marchet, G., Melacini, M., & Perotti, S. (2014). Environmental sustainability in logistics and freight transportation: A literature review and research agenda. Journal of Manufacturing Technology Management, 25(6), 775-811. https://doi.org/10.1108/JMTM-06-2012-0065
  31. McKinnon, A. (2010). Green logistics: The carbon agenda. Electronic Scientific Journal of Logistics, 6(3), 1-9. Mohammadnazari, Z., Alipour-Vaezi, M., & Hassannayebi, E. (2023). Green inventory management in a multi-product, multi-vendor post-disaster construction supply chain. Environment, Development and Sustainability, 27, 3629-3664. https://doi.org/10.1007/s10668-023-04034-x
  32. Odock, S. O., Mutua, D. M., Ndungu, C., & Mwangi, M. (2024). Green logistics practices and firm performance: The mediating effect of environmental performance among logistics firms in Kenya. International Journal of Professional Business Review, 9(11), 1-28. https://doi.org/10.26668/businessreview/2024.v9i11.4905
  33. Pazirandeh, A., & Jafari, H. (2013). Making sense of green logistics. International Journal of Productivity and Performance Management, 62(8), 889–904. https://doi.org/10.1108/IJPPM-03-2013-0059
  34. Peker, İ., Ar, İ. M., & Baki, B. (2019). Lojistik firmalarının çevresel yenilik performanslarının bulanık ÇKKV yaklaşımı ile değerlendirilmesi. Journal of Entrepreneurship and Innovation Management, 8(2), 1-20. https://izlik.org/JA22TH37HU
  35. Pourjavad, E., & Shahin, A. (2020). Green supplier development programmes selection: A hybrid fuzzy multi-criteria decision-making approach. International Journal of Sustainable Engineering, 13(6), 463-472. https://doi.org/10.1080/19397038.2020.1773569
  36. Rodrigue, J.-P., Slack, B., & Comtois, C. (2017). Green logistics. A. M. Brewer, K. J. Button, & D. A. Hensher (Ed.), Handbook of logistics and supply-chain management (Cilt 2, ss. 339-350) içinde. Emerald Group Publishing. https://doi.org/10.1108/9780080435930-021
  37. Rostamzadeh, R., Govindan, K., Esmaeili, A., & Sabaghi, M. (2015). Application of fuzzy VIKOR for evaluation of green supply chain management practices. Ecological Indicators, 49(2015), 188-203. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2014.09.045
  38. Sarkis J., Meade L.M., & Talluri S. (2004). E-logistics and the natural environment, Supply Chain Management: An International Journal, 9(4), 303-312. https://doi.org/10.1108/13598540410550055
  39. Senir, G., & Büyükkeklik, A. (2017). Sürdürülebilirlik raporlaması ve lojistik şirketler üzerine Bir uygulama. The International New Issues in Social Sciences, 5(5), 119-138. https://izlik.org/JA63NH84BA
  40. Seroka-Stolka, O., & Ociepa-Kubicka, A. (2019). Green logistics and circular economy. Transportation Research Procedia, 39, 471-479. https://doi.org/10.1016/j.trpro.2019.06.049
  41. Sibihi, A., & Eglese, R. W. (2010). Combinatorial optimization and green logistics. Annals of Operations Research, 175, 159-175. https://doi.org/10.1007/s10479-009-0651-z
  42. Tanç, Ş. G., & Cingöz, A. (2011). Kurumsal yönetim ve çevresel performans: İMKB’de işlem gören şirketler üzerine bir araştırma. World of Accounting Science, 13(4), 203-220.
  43. Tanç, A., & Gümrah, A. (2015). Sürdürülebilirlik raporlaması ve çevresel performans: Borsa İstanbul'da bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 7(2), 258-273.
  44. T.C. Dış Ticaret Bakanlığı AB Başkanlığı. (2024). Avrupa Yeşil Mutabakatı. https://www.ab.gov.tr/avrupa-yesil-mutabakati_53729.html Erişim 21.04.2025
  45. Tunahan, H., Karataş, A., Garip, B., & Atakan, G. (2023). Avrupa Yeşil Mutabakatı 55’e Uyum: Türk Lojistik Sektörü Üzerine İnceleme. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 22(1), 225-255.
  46. Tutkavul, K. (2020). Kurumsal sürdürülebilirlik bağlamında sürdürülebilirlik raporları ve sürdürülebilirlik performansının ölçümü: Arçelik AŞ’de bir uygulama. Financial Analysis/Mali Cozum Dergisi, 30(158), 141-169.
  47. Tuzkaya, U. R. (2009). Evaluating the environmental effects of transportation modes using an integrated methodology and an application. International Journal of Environmental Science & Technology, 6, 277-290. https://doi.org/10.1007/BF03327632
  48. Uygun, Ö., & Dede, A. (2016). Performance evaluation of green supply chain management using integrated fuzzy multi-criteria decision making techniques. Computers & Industrial Engineering, 102(2016), 502-511. https://doi.org/10.1016/j.cie.2016.02.020
  49. UTİKAD. (2023). Yeşil Lojistik Belgesi Alan Firma Sayısı Artıyor https://www.utikad.org.tr/Detay/Sektor-Haberleri/35584/yesil-lojistik-belgesi-alan-firma-sayisi-artiyor.
  50. Ünal, E. A. (2019). Bütünleşik entropi ve Edas yöntemleri kullanılarak BİST sigorta şirketlerinin performansinin ölçülmesi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(4), 555-566. https://doi.org/10.29106/fesa.649946 Vatansever, K. (2013). Tedarikçi seçim kararlarında bulanık TOPSIS yönteminin kullanımı ve bir uygulama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(3), 155-168.
  51. Vasiliauskas A.V., Zmkevičiüté V., & Šimonyte E., (2013). Implementation of the concept of green logistics referring to IT applications for road freight transport enterprises. Business: Theory and Practice, 14(1), 43-50. https://doi.org/10.3846/btp.2013.05
  52. Vazifehdan, M. N., & Darestani, S. A. (2019). Green logistics outsourcing employing multi criteria decision making and quality function deployment in the petrochemical industry. The Asian Journal of Shipping and Logistics, 35(4), 243-254. https://doi.org/10.1016/j.ajsl.2019.12.011
  53. Wang, X. (2019). Study on relationship between green logistics activity and logistics performance. Cluster Computing, 22, 6579-6588. https://doi.org/10.1007/s10586-018-2344-3
  54. Wang, X., & Chan, H. K. (2013). A hierarchical fuzzy TOPSIS approach to assess improvement areas when implementing green supply chain initiatives. International Journal of Production Research, 51(10), 3117-3130. https://doi.org/10.1080/00207543.2012.754553
  55. Wang, Q., Zhang, X., Su, J., & Zhang, N. (2024). Supplier selection for carbon emission reduction collaboration in green supply chain using an improved multi-criteria decision-making method. Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, 36(8), 1918-1945. https://doi.org/10.1108/APJML-11-2023-1084
  56. WCED (1987). Our common future: Report of the World Commission on Environment and Development, Oxford University Press.
  57. Winter, M., & Knemeyer, A. M. (2013). Exploring the integration of sustainability and supply chain management: Current state and opportunities for future inquiry. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 43(1), 18-38. https://doi.org/10.1108/09600031311293237
  58. Yıldızbaşı, A., & Arioz, Y. (2022). Green supplier selection in new era for sustainability: a novel method for integrating big data analytics and a hybrid fuzzy multi-criteria decision making. Soft Computing, 26, 253-270. https://doi.org/10.1007/s00500-021-06477-8
  59. Zavadskas, E. K., Kaklauskas, A., & Sarka, V. (1994). The newmethod of multicriteria complex proportional assessmentof projects. Technological and Economic Development of Economy, 1(3), 131–139.
  60. Zavadskas, E. K., & Kaklauskas, A. (1996). Pastatu sistemotechninis ivertinimas [Multiple criteria evaluation of buildings], Technika.
  61. Zavadskas, E. K., Kaklauskas, A., Turskis, Z., & Tamošaitiene, J. (2008). Selection of the effective dwelling house walls by applying attributes values determined at intervals. Journal of Civil Engineering and Management, 14(2), 85-93. https://doi.org/10.3846/1392-3730.2008.14.3
  62. Zowada, K., & Niestrój, K. (2019). Cooperation of small and medium--sized enterprises with other supply chain participants in implementing the concept of green logistics. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 63(6), 140-160. https://doi.org/10.15611/pn.2019.6.20