Dergiler / Vakıflar Dergisi / 2023 / Sayı: 60

İştip’te Abdülkerim Efendi Vakfı

Abdülkerim Efendi Waqf in Štip

Abdullah Zararsız(AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-2071-513X
Sayfa
53–72
Yayın Tarihi
2023-12-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada, İştip’te doğan ve İstanbul’da Süleymaniye ve Ayasofya camilerinde vaiz olarak görev yapan ve vaazlarıyla ünlenen, kaynaklarda Emir Sultan, Vaiz Emir, Şeyh Seyyid Abdülkerim gibi isimlerle anılan Abdülkerim bin Hüsameddin’in vakıfları ele alınacak, ardından vakfiye metni değerlendirilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüzde Kuzey Makedonya topraklarında bulunan İştip şehri, 1395 yılında I.
📊
Temel Bulgular & Veri:İştip’te kurulan bazı vakıfların da bölgenin girdiği bu süreçte etkisi bulunmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, İştip’te doğan ve İstanbul’da Süleymaniye ve Ayasofya camilerinde vaiz olarak görev yapan ve vaazlarıyla ünlenen, kaynaklarda Emir Sultan, Vaiz Emir, Şeyh Seyyid Abdülkerim gibi isimlerle anılan Abdülkerim bin Hüsameddin’in vakıfları ele alınacak, ardından vakfiye metni değerlendirilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İştip · Emir Sultan · Vaiz Abdülkerim Efendi

Özet

Günümüzde Kuzey Makedonya topraklarında bulunan İştip şehri, 1395 yılında I. Bayezid tarafından Osmanlı topraklarına katılmıştır. Osmanlı hakimiyetine girdikten sonra şehir, uygulanan iskân politikasının ve ihtida olaylarının da tesiriyle Türkleşme/İslamlaşma sürecine girmiştir. İştip’te kurulan bazı vakıfların da bölgenin girdiği bu süreçte etkisi bulunmaktadır. Bu çalışmada, İştip’te doğan ve İstanbul’da Süleymaniye ve Ayasofya camilerinde vaiz olarak görev yapan ve vaazlarıyla ünlenen, kaynaklarda Emir Sultan, Vaiz Emir, Şeyh Seyyid Abdülkerim gibi isimlerle anılan Abdülkerim bin Hüsameddin’in vakıfları ele alınacak, ardından vakfiye metni değerlendirilecektir.

Abstract

The city of Štip, which is located in the territory of North Macedonia today, was annexed to the Ottoman lands by Bayezid I in 1395. After the Ottoman rule, the city entered the process of urkification/Islamisation with the effect of the settlement policy and conversion. Some endowments established in Štip also had an impact on this process. In this study, the endowments established by Abdülkerim bin Hüsameddin, who was born in Štip and worked as a preacher in the Süleymaniye and Hagia Sophia mosques in Istanbul and became famous for his sermons, and was known as Emir Sultan, Preacher Emir, Sheikh Seyyid Abdülkerim in the sources, is discussed. Then, the text of the endowments deed is evaluated.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Zararsız, A. (2023). İştip’te Abdülkerim Efendi Vakfı. Vakıflar Dergisi, Sayı: 60, 53–72. https://doi.org/10.16971/vakiflar.1317294

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. Başkanlık Osmanlı Arşivi (BOA)
  2. BOA, A.DVNSMHM.d., nr. 61, 78, 79.
  3. BOA, C.BLD. 9/432.
  4. BOA, YB.021, 79/178.
  5. Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi (VGMA)
  6. VGMA, d.629, s. 612-615.
  7. Âşık Mehmed (2007). Menâzırü’l-Avâlim. (C. 3). Haz. Mahmut Ak. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  8. Bostan, İdris (2001). “Kahve”. İslam Ansiklopedisi, (C. 24). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 202-205.
  9. Bursalı Mehmed Tahir (2009). Osmanlı Müellifleri. (C. I). Ankara: Bizim Büro Basımevi.
  10. Büyükaşçı, Mustafa Sabri. “Şeyhülharem”. İslam Ansiklopedisi. (C. 39). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 90-91.
  11. Cvetkova, Bistra (1997). “Ishtib”. Encyclopaedia of Islam 3th Edt, (Vol. 4). Leiden Brill. 121-122.
  12. Emecen, Feridun (2000). “İshak Bey”. İslam Ansiklopedisi. (C. 22). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 524-525.
  13. Evliya Çelebi (2013). Seyâhatnâme (İndeksli Tıpkıbasım). (C. 1, 6). Haz. Seyit Ali Kahraman. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  14. Eyice, Semavi (1998). “Hüsâmeddin Paşa Camii”. İslam Ansiklopedisi. (C. 18). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 514-515.
  15. Hartmuth, Maximilian (2011). “Le Patronage Architectural de Koca Sinân Pacha dans les Balkans: un Ensemble de Bâtıments Inconnus de la fin du XVIe Siècle à Štip (Macédoine)”. Turcica. (43), 345-362.
  16. Hasanov, Sefer (2010). “Kurd Efendi”. İslam Ansiklopedisi. (C. EK-2). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 93-94.
  17. Hoca Sadettin Efendi (1999). Tacü’t-tevarih. (C. 1). Haz. İsmet Parmaksızoğlu. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  18. İnbaşı, Mehmet (1995). “İshak Beğ’in Üsküb’deki Vakıfları”. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi. (S. 1), 65-74.
  19. Katip Çelebi (2016). Fezleke [Osmanlı Tarihi (1000-1065/1591-1655)]. Haz. Zeynep Aycibin. İstanbul: Çamlıca Yayınları.
  20. Kiel, Machiel (2001). “İştip”. İslam Ansiklopedisi. (C. 23). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 440-442.
  21. Kiel, Machiel (1990). “Some Little-Known Monuments of Ottoman Turkish Architecture in the Macedonian Province”. Studies on the Ottoman Architecture of the Balkans. Aldershot. 153-178.
  22. Kiel, Machiel (2014). “The Town of Štip (İştip) in the Republic of Macedonia and the Mosque of Husameddin Pasha”. IRCICA Journal. (Vol. 2 / No. 3), 89-105.
  23. Köse, Fatih (2010). İstanbul Halveti Tekkeleri. Doktora Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.
  24. Naima Mustafa Efendi (2014). Tarih-i Naima. (C. 1). Haz. Mehmet İpşirli. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  25. Nevʻîzâde Atâyî (2017). Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakâ’ik. (C. 2). Haz. Suat Donuk. İstanbul: Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
  26. Omerov, Mumin (2020). Tanzimat'tan Osmanlı Hâkimiyeti’nin Sonuna Kadar Makedonya'da Vakıflar. Doktora Tezi. Bursa: Uludağ Üniversitesi.
  27. Oruç, Hatice (2009). “Gazi Hüsrev Bey’in Saraybosna’daki Vakıfları”. Belleten. (C. 73/ S. 268), 645-670.
  28. Peçevi İbrahim Efendi (1283). Tarih-i Peçevi. (C. 2). İstanbul: Matbaa-i Amire.
  29. Ruşid, Bilal (2018). “İştip’te Dini Hayat (Osmanlı Dönemi)”. Temel İslam Bilimleri Araştırmaları. İstanbul. 555-568.
  30. Ruşid, Bilal (2016). Salnamelere Göre XIX. Asırda İştip’te Sosyo-Ekonomik ve İdari Durum, Yüksek Lisans Tezi. Bursa: Uludağ Üniversitesi.
  31. Yılmaz, Necdet (2007). Osmanlı Toplumunda Tasavvuf (Sufiler, Devlet ve Ulema). İstanbul: OSAV Yayınları.
  32. Yurdagür, Metin (1993). “Cefr”. İslam Ansiklopedisi. (C. 7). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 215-218.