KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 53 Sayı: 1

Zihinsel Durumları Belirleme Ölçeği’nin (ZDBÖ) Türkçe Uyarlamasının Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Validity and Reliability Study of the Turkish Adaptation The Certainty About Mental States Questionnaire (CAMSQ)

Feyruz Usluoglu(TOROS ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3012-1386
Ece Bülbül(TOROS ÜNİVERSİTESİ)0009-0000-0227-904X
Resul Çakır(TOROS ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9821-2436
Sayfa
398–422
Yayın Tarihi
2024-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

ZDBÖ’nün psikometrik özellikleri dikkate alındığında, Türkiye’de yürütülecek çalışmalarda kullanılması için yeterli psikometrik özelliklere sahip olduğu söylenebilir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı Zihinsel Durumları Belirleme Ölçeği'nin (ZDBÖ) uyarlamasının psikometrik özelliklerini incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma, Türkçe konuşan 18-65 yaş aralığındaki 565 (392 kadın ve 173 erkek) yetişkin katılımcıyla yürütülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:ZDBÖ’nün psikometrik özellikleri dikkate alındığında, Türkiye’de yürütülecek çalışmalarda kullanılması için yeterli psikometrik özelliklere sahip olduğu söylenebilir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Zihinselleştirme · Güvenirlik · Geçerlik

Özet

Bu çalışmanın amacı Zihinsel Durumları Belirleme Ölçeği'nin (ZDBÖ) uyarlamasının psikometrik özelliklerini incelemektir. Araştırma, Türkçe konuşan 18-65 yaş aralığındaki 565 (392 kadın ve 173 erkek) yetişkin katılımcıyla yürütülmüştür. Katılımcılara ZDBÖ, Duygusal ve Bilişsel Empati Ölçeği Bilişsel Empati alt boyutu (ACME-COG) Yansıtıcı İşleyiş Ölçeği (RFQ-6) ve Zihinselleştirme Ölçeği (MentS) uygulanmıştır. ZDBÖ’nün faktör yapısının incelenmesi amacı ile Doğrulayıcı Faktör Analizi yürütülmüştür. Analiz sonuçları, ölçeğin orijinal formundaki madde sayısı ve iki faktörlü yapı (Öz-Belirleme ve Diğerini-Belirleme) Türkçe versiyonunda da doğrulanmıştır. ZDBÖ’nün alt boyutları ile ACME-COG arasında pozitif yönde, orta düzeyde (0.502<r<0.632), RFQ-6 arasında negatif yönde, düşük düzeyde (-0.346<r<-0.204) ve MentS ile orta düzeyde, pozitif yönde ve anlamlı ilişki gözlenmiştir (0.218<r<0.574). Alt boyutlar için elde edilen düzeltilmiş madde – toplam puan korelasyonları için tüm değerlerin .30’dan büyük olduğu ve .45 ile .70 arasında değiştiği bulunmuştur. Ölçeğin öz belirleme alt boyutu için Cronbach α ve McDonald omega (ω) değerlerinin sırasıyla .89 ve .90 olduğu; diğerini belirleme alt boyutu için .88 ve .89 düzeyinde olduğu görülmüştür. Test-tekrar test güvenirliği için ölçeğin orijinal formu ile üç hafta sonra yapılan iki uygulama arasındaki güvenirlik katsayısı 0.82, Türkçe formu ile üç hafta sonra yapılan iki uygulama arasındaki güvenirlik katsayısı 0.96 olarak bulunmuştur. ZDBÖ’nün psikometrik özellikleri dikkate alındığında, Türkiye’de yürütülecek çalışmalarda kullanılması için yeterli psikometrik özelliklere sahip olduğu söylenebilir.

Abstract

The aim of this study was to examine the psychometric properties of the Turkish version of The Certainty About Mental States Questionnaire (CAMSQ). The study was conducted with 565 participants (392 women and 173 men) aged 18 and 65 from non-clinical Turkish-speaking adults. The participants were administered the Cognitive Empathy Scale of Affective and Cognitive Measure of Empathy Scale (ACME-COG), the Reflective Functioning Questionnaire (RFQ-6), and the Mentalization Scale (MentS). The concordance between the two-factor structure predicted in CAMSQ was examined with confirmatory factor analysis. The Turkish version also confirmed the analysis results, the number of items, and the two-factor structure (Self-Certainty and Other-Certainty) in the original form of the scale. There is a positive correlation between the sub-dimensions of CAMSQ and ACME-COG (0.502<r<0.632), a negative correlation between RFQ-6 and a low level (-0.346<r<-0.204), and a moderate correlation between MentS and a positive correlation. A statistically significant relationship was observed (0.218<r<0.574). When the corrected item-total score correlations obtained for the sub-dimensions were examined, it was seen that all values were greater than .30 and between .54 and .70 for the items under the self-determination sub-dimension. It was found that it ranged between .45 and .68 for the sub-dimension of Other-Certainty. Cronbach's α and McDonald's omega (ω) values for the Self- Certainty sub-dimension of the scale were .89 and .90, respectively; For the sub-dimension of Other-Certainty, it was found to be at the level of .88 and .89. For test-retest reliability, the reliability coefficient between the original form of the scale and two applications made three weeks apart was found to be 0.82, and the reliability coefficient between the Turkish form and two applications made three weeks apart was 0.96. Considering the psychometric properties stated for the CAMSQ, it has satisfactory psychometric properties to be used in studies to be conducted in Turkey.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Usluoglu, F., Bülbül, E., Çakır, R. (2024). Zihinsel Durumları Belirleme Ölçeği’nin (ZDBÖ) Türkçe Uyarlamasının Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 53 Sayı: 1, 398–422. https://doi.org/10.14812/cuefd.1418303

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (44)

  1. Allen, J. G. (2003). Mentalizing. Bulletin of the Menninger Clinic, 67(2), 91–112. https://doi.org/10.1521/bumc.67.2.91.23440
  2. Allen, J. G., Fonagy, P., ve Bateman, A. W. (2008). Mentalizing in clinical practice. American Psychiatric Publishing, Inc.
  3. Badoud, D., Luyten, P., Fonseca-Pedrero, E., Eliez, S., Fonagy, P., ve Debbané, M. (2015). The french version of the reflective functioning questionnaire: Validity data for adolescents and adults and ıts association with non-suicidal self-ınjury. PLOS ONE, 10(12), e0145892. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0145892
  4. Ballespí, S., Nonweiler, J., Sharp, C., Vives, J., & Barrantes‐Vidal, N. (2022). Self‐but not other‐mentalizing moderates the association between BPD symptoms and somatic complaints in community‐dwelling adolescents. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice, 95(4), 905-920. https://doi.org/10.1111/papt.12409
  5. Ballespí, S., Vives, J., Sharp, C., Chanes, L., ve Barrantes-Vidal, N. (2021). Self and other mentalizing polarities and dimensions of mental health: Association with types of symptoms, functioning and well-being. Frontiers in Psychology, 12(115). https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.566254
  6. Baron-Cohen, S., Wheelwright, S., Hill, J., Raste, Y., ve Plumb, I. (2001). The “Reading the mind in the Eyes” test revised version: A study with normal adults, and adults with Asperger syndrome or high-functioning autism. The Journal of Child Psychology and Psychiatry and Allied Disciplines, 42(2), 241–251.
  7. Bateman, A., ve Fonagy, P. (2016). Mentalization based treatment for personality disorders: A practical guide (1st ed.). Oxford University Press. https://doi.org/10.1037/0000310-011
  8. Belvederi Murri, M., Ferrigno, G., Penati, S., Muzio, C., Piccinini, G., Innamorati, M., Ricci, F., Pompili, M., ve Amore, M. (2017). Mentalization and depressive symptoms in a clinical sample of adolescents and young adults. Child and Adolescent Mental Health, 22(2), 69–76. https://doi.org/10.1111/camh.12195
  9. Bryman, A., & Cramer, D. (2004). Quantitative data analysis with SPSS 12 and 13: A Guide for Social Scientists (1st ed.). Routledge
  10. Buyukozturk, S. (2016). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı istatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem Akademi Yayınları.
  11. Chung, Y. S., Barch, D., ve Strube, M. (2014). A meta-analysis of mentalizing impairments in adults with schizophrenia and autism spectrum disorder. Schizophrenia Bulletin, 40(3), 602–616. https://doi.org/10.1093/schbul/sbt048
  12. Di Stefano, G., Piacentino, B., ve Ruvolo, G. (2017). Mentalizing in organizations: A psychodynamic model for an understanding of well-being and suffering in the work contexts. World Futures, 73(4–5), 216–223. https://doi.org/10.1080/02604027.2017.1333851
  13. Dimitrijević, A., Hanak, N., Altaras Dimitrijević, A., ve Jolić Marjanović, Z. (2018). The Mentalization Scale (MentS): A self-report measure for the assessment of mentalizing capacity. Journal of Personality Assessment, 100(3), 268–280. https://doi.org/10.1080/00223891.2017.1310730
  14. Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage.
  15. Fonagy, P., Target, M., Steele, H., ve Steele, M. (1998). Reflective-Functioning manual (Version 5) for application to adult attachment interviews. Unpublished manual. Psychoanalysis Unit, Sub-Department of Clinical Health Psychology.
  16. Fonagy, P., ve Bateman, A. W. (2012). Introduction. In A. W. Bateman ve P. Fonagy (Eds.) Handbook of mentalizing in mental health practice (1st ed., pp. 3-20,). Amer Psychiatric Pub.
  17. Fonagy, Peter, Gergely, G., Jurist, E., ve Target, M. (2018). Affect regulation, mentalization and the development of the self (pp. 5-25). Routledge.
  18. Fonagy, Peter, Luyten, P., Moulton-Perkins, A., Lee, Y.-W., Warren, F., Howard, S., Ghinai, R., Fearon, P., ve Lowyck, B. (2016). Development and validation of a self-report measure of mentalizing: The reflective functioning questionnaire. Plos One, 11(7), e0158678. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0158678
  19. Gori, A., Arcioni, A., Topino, E., Craparo, G., ve Lauro Grotto, R. (2021). Development of a new measure for assessing mentalizing: The multidimensional mentalizing questionnaire (MMQ). Journal of Personalized Medicine, 11(4), 305. https://doi.org/10.3390/jpm11040305
  20. Hausberg, M. C., Schulz, H., Piegler, T., Happach, C. G., Klöpper, M., Brütt, A. L., Sammet, I., ve Andreas, S. (2012). Is a self-rated instrument appropriate to assess mentalization in patients with mental disorders? Development and first validation of the Mentalization Questionnaire (MZQ). Psychotherapy Research, 22(6), 699–709. https://doi.org/10.1080/10503307.2012.709325
  21. Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling. The Guilford Press.
  22. Köber, C., Kuhn, M. M., Peters, I., ve Habermas, T. (2019). Mentalizing oneself: Detecting reflective functioning in life narratives. Attachment ve Human Development, 21(4), 313–331. https://doi.org/10.1080/14616734.2018.1473886
  23. Küçükkambak, S. E., & Armağan, E. (2022). Çevrimiçi ve yüz yüze anket teknikleri ile toplanan verilerin geçerlilik ve güvenilirliklerinin incelenmesi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(4), 397-410. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.938192
  24. Kuipers, G. S., van Loenhout, Z., van der Ark, L. A., ve Bekker, M. H. J. (2016). Attachment insecurity, mentalization and their relation to symptoms in eating disorder patients. Attachment ve Human Development, 18(3), 250–272. https://doi.org/10.1080/14616734.2015.1136660
  25. Luyten, P., Mayes, L. C., Nijssens, L., ve Fonagy, P. (2017). The parental reflective functioning questionnaire: Development and preliminary validation. PLoS ONE, 12(5). https://doi.org/10.1371/JOURNAL.PONE.0176218
  26. Luyten, P., ve Fonagy, P. (2015). The neurobiology of mentalizing. Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment, 6(4), 366–379. https://doi.org/10.1037/per0000117
  27. Maples, J. L., Carter, N. T., Few, L. R., Crego, C., Gore, W. L., Samuel, D. B., Williamson, R. L., Lynam, D. R., Widiger, T. A., Markon, K. E., Krueger, R. F., ve Miller, J. D. (2015). Testing whether the DSM-5 personality disorder trait model can be measured with a reduced set of items: An item response theory investigation of the Personality Inventory for DSM-5. Psychological Assessment, 27(4), 1195–1210. https://doi.org/10.1037/pas0000120
  28. McDonald, R. (1985). Factor analysis and related methods. Erlbaum. Moshagen, M., Zettler, I., ve Hilbig, B. E. (2020). Measuring the dark core of personality. Psychological Assessment, 32(2), 182–196. https://doi.org/10.1037/pas0000778
  29. Müller, S., Wendt, L. P., Spitzer, C., Masuhr, O., Back, S. N., ve Zimmermann, J. (2022). A critical evaluation of the Reflective Functioning Questionnaire (RFQ). Journal of Personality Assessment, 104(5), 613–627. https://doi.org/10.1080/00223891.2021.1981346
  30. Müller, S., Wendt, L. P., ve Zimmermann, J. (2023). Development and validation of the certainty about mental states questionnaire (CAMSQ): A Self-report neasure of nentalizing oneself and others. Assessment, 30(3), 651–674. https://doi.org/10.1177/10731911211061280
  31. Nunnally, J. C., ve Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). McGraw Hill.
  32. Poznyak, E., Morosan, L., Perroud, N., Speranza, M., Badoud, D., & Debbané, M. (2019). Roles of age, gender and psychological difficulties in adolescent mentalizing. Journal of Adolescence, 74, 120-129.
  33. Richter, F., Steinmair, D., ve Löffler-Stastka, H. (2021). Construct validity of the mentalization scale (MentS) within a mixed psychiatric sample. Frontiers in Psychology, 12(608214). https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.608214
  34. Schmitt, M., Baumert, A., Gollwitzer, M., ve Maes, J. (2010). The Justice Sensitivity Inventory: Factorial validity, location in the personality facet space, demographic pattern, and normative data. Social Justice Research, 23(2–3), 211–238. https://doi.org/10.1007/s11211-010-0115-2
  35. Sharp, C., Steinberg, L., McLaren, V., Weir, S., Ha, C., ve Fonagy, P. (2022). Refinement of the reflective function questionnaire for youth (RFQY) scale B using item response theory. Assessment, 29(6), 1204-1215.
  36. Spitzer, C., Müller, S., Kerber, A., Hutsebaut, J., Brähler, E., ve Zimmermann, J. (2021). Die deutsche Version der Level of Personality Functioning Scale-Brief Form 2.0 (LPFS-BF): Faktorenstruktur, konvergente Validität und Normwerte in der Allgemeinbevölkerung. PPmP - Psychotherapie · Psychosomatik · Medizinische Psychologie, 71(07), 284–293. https://doi.org/10.1055/a-1343-2396
  37. Törenli-Kaya, Z., Alpay, E. H., Türkkal, Ş., ve Özçürümez, G. (2021). Validity and reliability of the turkish version of the mentalization scale (MentS). Turkish Journal of Psychiatry, 34(2), 118–124. https://doi.org/10.5080/u25692
  38. Vachon, D. D., ve Lynam, D. R. (2016). Fixing the problem with empathy: Development and validation of the affective and cognitive measure of empathy. Assessment, 23(2), 135–149. https://doi.org/10.1177/1073191114567941
  39. Wagner, B., Brand, J., Schulz, W., ve Knaevelsrud, C. (2012). Online working alliance predicts treatment outcome for posttraumatic stress symptoms in arab war-traumatized patients. Depression and Anxiety, 29(7), 646–651. https://doi.org/10.1002/da.21962
  40. Wagner-Skacel, J., Riedl, D., Kampling, H., ve Lampe, A. (2022). Mentalization and dissociation after adverse childhood experiences. Scientific Reports, 12(1), 6809. https://doi.org/10.1038/s41598-022-10787-8
  41. Weekers, L. C., Hutsebaut, J., ve Kamphuis, J. H. (2019). The level of personality functioning Scale‐Brief form 2.0: Update of a brief instrument for assessing level of personality functioning. Personality and Mental Health, 13(1), 3–14. https://doi.org/10.1002/pmh.1434
  42. Woźniak-Prus, M., Gambin, M., Cudo, A., ve Sharp, C. (2022). IInvestigation of the factor structure of the Reflective Functioning Questionnaire (RFQ-8): One or two dimensions? Journal of Personality Assessment, 104(6), 736–746. https://doi.org/10.1080/00223891.2021.2014505
  43. Yukay Yüksel, M., Okur, S., Akbulut, Z., ve Kütük, H. (2020). Psychometric parameters of the Turkish Version of the affective and cognitive measure of empathy (ACME). International Journal on New Trends in Education and Their Implications, 11(3), 1–15.
  44. Yurdugül, H. (2006). Paralel, eşdeğer ve konjenerik ölçmelerde güvenirlik katsayılarının karşılaştırılması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 39(1), 15–37.