KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 55 Sayı: 2

Grafik Tasarımcı Adaylarının Mesleki Etik Farkındalıkları Üzerine Nitel Bir Araştırma

Qualitative Study on the Professional Ethics Awareness of Graphic Design Students

Ömer Erdem(BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6823-1548
Birnur Eraldemir(ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0003-1495-7148
Sayfa
1175–1217
Yayın Tarihi
2026-08-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırmanın bulguları, grafik tasarımcı adaylarının etik kavramına ilişkin genel bir farkındalığa sahip olmakla birlikte bu farkındalığı mesleki uygulamalara aktaramadıklarını ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı, mesleki etik derslerinin müfredatta sınırlı düzeyde yer aldığı belirlenen grafik tasarım bölümü öğrencilerinin mesleki etik farkındalıklarının hangi düzeyde ve niteliklerde olduğunun araştırılmasıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim ile tasarlanan bu çalışma, amaçlı örnekleme yoluyla seçilen Türkiye'nin beş farklı coğrafi bölgesindeki devlet üniversitelerinde öğrenim gören toplam 25 grafik tasarım bölümü dördüncü sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırmanın bulguları, grafik tasarımcı adaylarının etik kavramına ilişkin genel bir farkındalığa sahip olmakla birlikte bu farkındalığı mesleki uygulamalara aktaramadıklarını ortaya koymuştur.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Grafik Tasarım · Etik İlkeler · Etik Farkındalıklar

Özet

Bu araştırmanın amacı, mesleki etik derslerinin müfredatta sınırlı düzeyde yer aldığı belirlenen grafik tasarım bölümü öğrencilerinin mesleki etik farkındalıklarının hangi düzeyde ve niteliklerde olduğunun araştırılmasıdır. Nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim ile tasarlanan bu çalışma, amaçlı örnekleme yoluyla seçilen Türkiye'nin beş farklı coğrafi bölgesindeki devlet üniversitelerinde öğrenim gören toplam 25 grafik tasarım bölümü dördüncü sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Veriler yüz yüze yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmanın bulguları, grafik tasarımcı adaylarının etik kavramına ilişkin genel bir farkındalığa sahip olmakla birlikte bu farkındalığı mesleki uygulamalara aktaramadıklarını ortaya koymuştur. Özellikle öğrencilerin telif hakları, font lisansları, özgün tasarım ve yasal sorumluluklar gibi konularda belirgin bilgi eksikliklerine sahip olduğu; FSEK ve intihal kavramı hakkındaki farkındalıklarının son derece sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Buna karşın katılımcıların büyük çoğunluğu grafik tasarım programlarına etik dersinin dahil edilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Bu bulgular bir bütün olarak değerlendirildiğinde, grafik tasarım eğitiminde etik öğretiminin sistematik biçimde güçlendirilmesinin önemli bir gereklilik olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

The aim of this study is to investigate the level and characteristics of the professional ethics awareness of students enrolled in graphic design departments, in which professional ethics courses have been found to occupy a limited place in the curriculum. Designed as a phenomenological study, one of the qualitative research designs, the research was conducted with a total of 25 fourth-year graphic design students selected through purposive sampling from state universities located in five different geographical regions of Türkiye. The data were collected through face-to-face semi-structured interviews and analysed by means of content analysis. The findings revealed that, although prospective graphic designers possess a general awareness of the concept of ethics, they are unable to transfer this awareness to professional practice. In particular, it was determined that the students have marked deficiencies in knowledge concerning such matters as copyright, font licensing, original design and legal responsibilities, and that their awareness of the Law on Intellectual and Artistic Works (FSEK) and of the concept of plagiarism remains extremely limited. By contrast, the great majority of the participants stated that an ethics course should be incorporated into graphic design programmes. Considered as a whole, these findings lead to the conclusion that systematically strengthening the teaching of ethics in graphic design education constitutes an important necessity.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Erdem, Ö., Eraldemir, B. (2026). Grafik Tasarımcı Adaylarının Mesleki Etik Farkındalıkları Üzerine Nitel Bir Araştırma. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 55 Sayı: 2, 1175–1217. https://doi.org/10.14812/cuefd.1847447

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (51)

  1. Ahuja, S., & Kumar, J. (2024a). Cultivating ethics sensitivity in design: Impact of integrating ethics within K-12 digital design education. International Journal of Technology and Design Education. https://doi.org/10.1007/s10798-024-09925-2
  2. Ahuja, S., & Kumar, J. (2024b). Understanding ethical thinking in design education: A linkographic study. In Proceedings of EduCHI 2024: 6th Annual Symposium on HCI Education (EduCHI '24). ACM. https://doi.org/10.1145/3658619.3658620
  3. AIGA. (2009). AIGA standards of professional practice. AIGA: The Professional Association for Design.
  4. Akman, M., Taşçıoğlu Vaughan, M., & Aşan Greenacre, Z. (2024). Türkiye'de grafik tasarımcıların meslek etiği kavramına yaklaşımları ve meslek etiği dersinin tasarım eğitimindeki durumu. Anadolu Üniversitesi Sanat & Tasarım Dergisi, 14(1), 585–603. https://doi.org/10.20488/sanattasarim.1506541 approaches (3rd ed.). Los Angeles: Sage Publications.
  5. Aykan, O. A. (2008). Grafik tasarımında etik: Grafik tasarımcının sosyal ve kültürel sorumlulukları. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
  6. Beauchamp, T. L., & Bowie, N. E. (2004). Ethical theory and business (7th ed.). Pearson Prentice Hall.
  7. Berman, D. B. (2009). Do good design: How designers can change the world. New Riders/AIGA Design Press.
  8. Boatright, J. R. (2007). Ethics and the conduct of business (5th ed.). Pearson Prentice Hall.
  9. Boylston, S. (2007). Design for sustainability. Laurence King Publishing.
  10. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  11. Cartwright, L., & Mandiberg, M. (2009). Obama and the image. Journal of Visual Culture, 8(2), 165–190. https://doi.org/10.1177/1470412909104823
  12. Cavanagh, G. F. (1998). American business values: With international perspectives (4th ed.). Prentice Hall.
  13. Connor, S. (2012). Design after modernism: Beyond the object. Polity Press.
  14. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry & research design: choosing among five
  15. Çabuk, A., & İşgüden, B. (2006). Meslek etiği ve meslek etiğinin meslek yaşamı üzerindeki etkileri. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(16), 59-86.
  16. Eker, C., & Kızgındemir, C. (2022). Grafik tasarım alanındaki etkileri bağlamında 21. yüzyılda yeni bir tasarım üslubu olarak maksimalizm. Sanat ve Tasarım Dergisi, 12(1), 117–136.
  17. Elo, S., & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107–115. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x
  18. Erdem, Ö. (2017). Grafik tasarımcı adaylarının mesleki etik farkındalıkları üzerine nitel bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
  19. Fieser, J. (2015). Ethics. Routledge.
  20. Fine, P. C. (2012). Graphic design: A brief history. In E. Felton, O. Zelenko, & S. Vaughan (Eds.), Design and ethics: Reflections on practice (pp. 125–135). Routledge.
  21. Fiss, K. (2012). Hybridity, hegemony, and design in a globalized economy. In E. Felton, O. Zelenko, & S. Vaughan (Eds.), Design and Ethics: Reflections on Practice (pp. 45–56). Routledge.
  22. Frascara, J. (2001). Communication design: Principles, methods, and practice. Allworth Press.
  23. Garland, K. (1999). First things first manifesto 2000. Adbusters, 7(6). http://www.designishistory.com/1960/first-things-first/
  24. Gjorgjieski, V. (2024). Ethical standards in graphic design. KNOWLEDGE-International Journal, 66(5), 575-578.
  25. Graphic Artists Guild. (1989). Ethical guidelines for graphic designers. Graphic Artists Guild.
  26. Hariman, R., & Lucaites, J. L. (2007). No caption needed: Iconic photographs, public culture, and liberal democracy. University of Chicago Press.
  27. Holland, K. (2010). Crowdsourcing and the creative economy. The Design Journal, 13(3), 273–285.
  28. Icograda. (2011). Icograda design education manifesto. International Council of Communication Design. https://www.theicod.org
  29. Işır, Ö. (2021). Grafik tasarımda etik dışı davranışların nedenleri. II. International Ethics Congress Proceedings (pp. 172–183). IZDAS. https://www.izdas.org
  30. Jowett, G. S. (2012). Propaganda and persuasion (5th ed.). SAGE Publications.
  31. Kane, K. (2010). Ethics in graphic design. Allworth Press.
  32. Kınık, M. (2015). Grafik tasarımda intihal ve etik. International Journal of Humanities and Education, 1(2), 304–322.
  33. Lofthouse, V., & Lilley, D. (2009). Teaching ethics in design: A review of current practice. In Proceedings of ICED 09, the 17th International Conference on Engineering Design (Vol. 10, pp. 1–12). Design Society.
  34. Lovato, C., Linn, G., Stead, L. F., & Best, A. (2003). Impact of tobacco advertising and promotion on increasing adolescent smoking behaviours. Cochrane Database of Systematic Reviews, 4, CD003439. https://doi.org/10.1002/14651858.CD003439
  35. McCollam, P. (2014). Design and the law. Design and Culture, 6(2), 203–218. https://doi.org/10.2752/175470814X13991916010820
  36. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis (2nd ed.). Thousand
  37. Moustakas, C. (1994). Phenomenological research methods. SAGE.
  38. Nini, P. (2004). In search of ethics in graphic design. AIGA Voice: Online Journal of Design. https://www.aiga.org/voice
  39. Norman, D. A. (2004). Emotional design: Why we love (or hate) everyday things. Basic Books.
  40. O'Shea, M. (2024). Graphic design needs to take responsibility: Embedding social awareness and ethics through social science knowledge and pedagogical change. Design Issues, 40(2), 15–27. https://doi.org/10.1162/desi_a_00752 Oaks: Sage Publications.
  41. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice (4th ed.). SAGE.
  42. Paulsen, R. (1994). Emergency signage visibility under smoke conditions. Safety Science, 18(2), 117–128.
  43. Rich, K. L. (2013). Introduction to ethics. In J. B. Butts & K. L. Rich (Eds.), Nursing ethics: Across the curriculum and into practice (3rd ed., pp. 1–36). Jones & Bartlett Learning.
  44. Sansoni, S., Torrens, G., & Downs, S. (2023). The role of graphic design in promoting sustainability and ethical responsibilities against greenwashing. In DS 123: Proceedings of the International Conference on Engineering and Product Design Education (E&PDE 2023). The Design Society. https://doi.org/10.35199/EPDE.2023.75
  45. Sansores, R. (2015). Adolescent perception of sexual imagery in tobacco packaging. Journal of Adolescent Health, 56(4), 410–416.
  46. Scott, C. (2012). Designing for social responsibility. Design Issues, 28(4), 60–71.
  47. Şahin, S. (2010). Grafik tasarımda esinlenme, intihal ve özgünlük incelemesi. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Haliç Üniversitesi.
  48. Twemlow, A. (2006). What is graphic design for? RotoVision SA.
  49. U.S. Attorney's Office, Southern District of New York. (2012, 7 Eylül). Artist Shepard Fairey sentenced in Manhattan federal court to two years of probation in connection with Obama "Hope" image from 2008 presidential campaign [Basın bülteni]. U.S. Department of Justice. https://www.justice.gov/archive/usao/nys/pressreleases/September12/ShepardFaireySentencing.html
  50. Wand, J. N., Shotts, K. W., Sekhon, J. S., Mebane Jr, W. R., Herron, M. C., & Brady, H. E. (2001). The butterfly did it: The aberrant vote for Buchanan in Palm Beach County, Florida. American political science review, 95(4), 793-810.
  51. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin Yayıncılık.