KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ekonomi Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 2

MALİ DEVLET ve MALİ HERESTETİK Mali Devletin Mali Manipülasyon Sanatı

Coşkun Can Aktan(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ)
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-06-21
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalenin temel amacı, vergi devleti ve mali devlet anlayışı çerçevesinde mali manipülasyonun araçlarını, yöntemlerini ve demokratik süreçler üzerindeki etkilerini değerlendirmektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada günümüz dünyasının en önemli risklerinden biri olarak kabul edilen yanlış bilgi (misinformation) ve dezenformasyon (disinformation) olguları, siyasal ve mali manipülasyon perspektifinden ele alınmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle yapay zekâ ve dijital iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin yanlış ve yanıltıcı bilgilerin yayılmasını kolaylaştırdığı; bunun demokrasi, toplumsal istikrar ve siyasal kurumlar üzerinde önemli etkiler doğurduğu vurgulanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Makalenin temel amacı, vergi devleti ve mali devlet anlayışı çerçevesinde mali manipülasyonun araçlarını, yöntemlerini ve demokratik süreçler üzerindeki etkilerini değerlendirmektir.
🔬Tür:Diğer
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dezenformasyon · yanlış bilgi · siyasi herestetik

Özet

Bu çalışmada günümüz dünyasının en önemli risklerinden biri olarak kabul edilen yanlış bilgi (misinformation) ve dezenformasyon (disinformation) olguları, siyasal ve mali manipülasyon perspektifinden ele alınmaktadır. Özellikle yapay zekâ ve dijital iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin yanlış ve yanıltıcı bilgilerin yayılmasını kolaylaştırdığı; bunun demokrasi, toplumsal istikrar ve siyasal kurumlar üzerinde önemli etkiler doğurduğu vurgulanmaktadır. Çalışmada, siyasi iktidarların güçlerini koruma ve sürdürme amacıyla başvurdukları siyasi manipülasyon yöntemleri ile kamu maliyesi araçlarının bu amaç doğrultusunda kullanılmasını ifade eden “mali herestetik” kavramı incelenmektedir. Makalenin temel amacı, vergi devleti ve mali devlet anlayışı çerçevesinde mali manipülasyonun araçlarını, yöntemlerini ve demokratik süreçler üzerindeki etkilerini değerlendirmektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aktan, C. C. (2026). MALİ DEVLET ve MALİ HERESTETİK Mali Devletin Mali Manipülasyon Sanatı. Ekonomi Bilimleri Dergisi, Cilt: 18 Sayı: 2. https://ajindex.com/articles/1057473

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. Aktan, C.C. ve İ. Y. Vural. 2005. Bilgi Çağı, Bilgi Yönetimi ve Bilgi Sistemleri, Konya: Çizgi Kitabevi.
  2. Aktan, C. C. 2022a. “Makyavelizm, Herestetik ve Politik Manipülasyon Sanatı Kamu Tercihi Perspektifinden ‘İyiliksever Despot’ ve İktidar Hırsı”. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 14(2), 122-145.
  3. Aktan, C. C., 2022b. “Herestetik, Retorik ve Siyasi Mühendislik (Seçime Dayalı Demokrasilerde Siyasal İktidarın Kurumları Ele Geçirmesi ve Devlete Çökmesi: Kamu Tercihi Perspektifi”, Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, 14 (1): 89-108.
  4. Aktan, C.C. 2025a. Haris, Hubris, İkarus, Ankara: Serbest Kitaplar.
  5. Aktan, C. C. 2025b. “Mali Dinden Sapma, Borç Tuzağı ve Borç Batağı James M. Buchanan’ın Kamu Borçlanma Teorisine Katkıları ve Anayasal Borç Sınırlaması Önerisi”, Ekonomi Bilimleri Dergisi, 17 (3): 114-137.
  6. Aktan, C. C., & Batmaz, F. 2025. “Davranışsal Kamu Maliyesi ve Mali Psikoloji’nin İlk Habercileri Puviani ve Buchanan’ın Mali Yanılsama Teorisine Katkıları”. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 17(3), 299-314.
  7. Bonney, R. 1999. The Rise of the Fiscal State in Europe c.1200–1815, Oxford: Oxford University Press.
  8. Buchanan, J.M. 1957. “External and Internal Public Debt,” American Economic Review 47 (December 1957).
  9. Buchanan, J.M. 1958. Public Principles of Public Debt -A Defense and Restatement, R.D.Irwin. Tam metin erişim için bkz. The Collected Works of James M. Buchanan. https://about.libertyfund.org/collections/the-collected-works-of-james-mbuchanan/
  10. Buchanan, J.M. 1967. “Fiscal Illusion”, in: Public Finance İn Democratic Process: Fiscal İnstitutions And İndividual Choice, The University of North Carolina Press, Chapel Hill.
  11. Buchanan, J.M. 1975. The Collected Works of James M. Buchanan, Foreword by Harmut Kliemt, 20 vols. (Indianapolis: Liberty Fund, 1999-2002). Vol. 7 The Limits of Liberty: Between Anarchy and Leviathan.
  12. Brennan, G. and J. M. Buchanan. 1980. The Power to Tax, Analytical Foundations of a Fiscal Constitution, Cambridge University Press.
  13. Brennan, G., & Buchanan, J. 1981. “Revenue Implications of Money Creation under Leviathan”. The American Economic Review, 71(2), 347–351.
  14. Burke, E. 1999. Select Works of Edmund Burke. A New Imprint of the Payne Edition. Foreword and Biographical Note by Francis Canavan (Indianapolis: Liberty Fund, 1999). Vol. 2. https://oll.libertyfund.org/titles/canavan-select-works-of-edmund-burke-vol-2
  15. Burke, E. 2005. The Works of the Right Honourable Edmund Burke, Vol. III. The Project Gutenberg EBook of The Works of the Right Honourable Edmund Burke, Vol. III. (of 12).
  16. Cardoso, R.L. and B.G. Fajardo (2014). “Public Sector Creative Accounting: a Literature Review”, Working Paper on line at https://ssrn.com/abstract=2476593
  17. ChatGPT / OpenAI Statistics: How Many People Use ChatGPT? https://backlinko.com/chatgpt-stats
  18. Jeppesen M., Bak A.K, Kjær A.M. 2023. “Conceptualizing The Fiscal State: Implications For Sub-Saharan Africa”. Journal Of Institutional Economics. 2023;19(3):348-363.
  19. Jones, L. and Euske, K. (1991). “Strategic Misrepresentation in Budgeting”. Journal of Public Administration Research and Theory, 1:4, pp.437-460
  20. McLean, I. 2002. “Review Article: William H. Riker and the Invention of Heresthetic(s)”, British Journal of Political Science 32:3, 535-58.
  21. Milesi-Ferretti, G. (2003). “Good, Bad or Ugly? On The Effects Of Fiscal Rules With Creative Accounting”. Journal Of Public Economics, 88, pp. 377–394.
  22. O’Brien, P. K. (2011). “The Nature and Historical Evolution of an Exceptional Fiscal State and Its Possible Significance for the Precocious Commercialization and Industrialization of the British Economy From Cromwell to Nelson”, Economic History Review, 64(2): 408–446.
  23. O’Brien, P. K. and P. Hunt (2007). “The Rise of a Fiscal State in England”, 1485–1815, Historical Research, 66(160): 129–176.
  24. O’Connor, J (1973). The Fiscal Crisis of the State. New York, NY: St. Martin’s.
  25. Puviani, A. 1903. Teoria Della İllusione Finanziaria. Milano-Palermo-Napoli: Libraio della R. Casa.
  26. Reischmann, M. (2016). “Creative Accounting and Electoral Motives: Evidence From OECD Countries”. Journal Of Comparative Economics, 44(2): 243-257.
  27. Schumpeter, J.A. 1962. Capitalism, Socialism and Democracy, New York: Harper & Row Publishers.
  28. Schumpeter, J.A. 1991. “The Crisis of the Tax State”, in: R. Swedberg (ed.), Joseph A. Schumpeter: The Economics and Sociology of Capitalism, N.J. Princeton: Princeton University Press.
  29. World Economic Forum (WEF). Global Risks Report 2025, https://www.weforum.org/publications/global-risks-report-2025/
  30. Whiteside, H. (2021). “Beyond Death And Taxes: Fiscal Studies and The Fiscal State”. Environment and Planning A: Economy and Space, 55(7), 1744-1761.
  31. Yun-Casalilla, B., P. O’Brien and F. Comin (eds.) (2012). The Rise of Fiscal States: A Global History, 1500–1914, Cambridge: Cambridge University Press.