KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Tarih Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 38 - Sayı: 66

ORTAÇAĞ SİLÂH TARİHİ ARAŞTIRMALARINDA CEVÂHİR-NÂMELERİN ÖNEMİ

THE IMPORTANCE OF THE JAWĀHER-NĀMA IN THE STUDIES OF MEDIEVAL ARMS HISTORY

İbrahim DUMAN
Sayfa
208–223
Yayın Tarihi
2019-09-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Ortaçağ İslâm dünyasında yazılmış cevher-nâmelerin silâh tarihi hakkında verdikleri bilgiler ilim dünyasına tanıtılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Özet Ortaçağ silâh tarihi araştırmalarının en önemli kaynaklarından bir tanesi de cevâhir-nâmelerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Cevâhir-nâmeler, doğada bulunan taşlar, metaller (madenler), mineraller ve kıymetli taşlar üzerine yazılmış eserlerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Ortaçağ İslâm dünyasında yazılmış cevher-nâmelerin silâh tarihi hakkında verdikleri bilgiler ilim dünyasına tanıtılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:SİLÂH · ORTAÇAĞ İSLÂM DÜNYASINDA SİLAH · CEVÂHİR-NÂME

Özet

Özet Ortaçağ silâh tarihi araştırmalarının en önemli kaynaklarından bir tanesi de cevâhir-nâmelerdir. Cevâhir-nâmeler, doğada bulunan taşlar, metaller (madenler), mineraller ve kıymetli taşlar üzerine yazılmış eserlerdir. Bu kaynak türü, mezkûr konular dışında silâh tarihi hakkında da önemli bilgiler barındırmaktadır. Cevâhir-nâmelerde daha çok demir madeninin anlatıldığı kısımlarda silâh tarihi hakkında malûmat verilmektedir. Yine bu eserlerde, çeşitli taş ve madenlerden de silâh imâli ve aksâmları hakkında enteresan bilgiler bulmak mümkündür. Zikredilen kaynak türünde silâh üretiminde kullanılan çelik çeşitleri, Ortaçağ İslâm dünyasında istifade edilen kılıçlar ve özellikleri, kabzalar, ok ile ilgili bilgiler ve silâh üretim merkezleri gibi muhtelif konularda malûmat bulunmaktadır. Bu çalışmada Ortaçağ İslâm dünyasında yazılmış cevher-nâmelerin silâh tarihi hakkında verdikleri bilgiler ilim dünyasına tanıtılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DUMAN, İ. (2019). ORTAÇAĞ SİLÂH TARİHİ ARAŞTIRMALARINDA CEVÂHİR-NÂMELERİN ÖNEMİ. Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt: 38 - Sayı: 66, 208–223. https://ajindex.com/articles/105094

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. BİBLİYOGRAFYA‘Abdullâh Kâşânî, ‘Ara’isu’l-cevâhir ve nefâ’isu’l-atâ’ib, neşr. İrec Afşâr, Tahran 1385/2007; tanıtım: ‘Abbâs İkbâl, Ferheng-i İrân-zemîn, VIII, (1339/1960), s. 153-160. Ahmed Tîfâşî, Ezhâru’l-efkâr fî cevâhiru’l-ahcâr, neşr. Mahmûd Besyûnî Hafacî- Muhammed Yûsuf Hasan, Kahire 1977. ‘Alî Ekber Dehhodâ, Lugat-nâme, XII/A, neşr. Muhammed Mu‘în, Tahran (ty). Alipour, R.-M. Gleba-T. Rehren, “Textile Templates for Ceramic Crucibles in Early Islamic Akhsiket, Uzbekistan”, Archaeological Textiles Newsletter, 53, (2011), s. 15-27.
  2. Alipour, R.-T. Rehren, “Persian Pulād Production: Chāhak Tradition”, Journal of Islamic Archaeology, 1/2, (2014), s. 231-261.
  3. Anonim, Cevâhir-nâme, neşr. Takî Bîneş, Ferheng-i İrân-zemîn, XII, (1343/1964), s. 273-297.
  4. Aristoteles, Kitâbu’l-ahcâr li-Aristâtâlîs, Arapçadan Türkçeye terc. Gürsel Aksoy, İstanbul 2018. Behrûz Gûderzî, “Sifâtu’l-cevâhir nevişte-yi Necmu’d-dîn İskender-i Âmulî”, Âyine-yi Mîrâs, 44, (1388/2009), s. 292-325.
  5. Bektaş, İsmail, Kitab-ı Cevherü’l-cevahir, Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Niğde 2008.
  6. Demir, Remzi-Mutlu Kılıç, “Cevâhirnâmeler ve Osmanlılar Dönemi’nde Yazılmış İki Cevâhirnâme”, A. Ü. Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi (OTAM) Dergisi, 14, (2003), s. 1-64. Ebî Muhammed el-Hasan b. Ahmed el-Hemdânî, el-Cevhereteynu’l-‘atikateyn, neşr. Yûsuf Muhammed ‘Abdullâh, Sana‘â 2003. Ebû’r-Reyhân Bîrûnî, el-Cemâhir fî’l-cevâhir, neşr. Yûsuf el-Hâdî, Tahran 1374/1995;
  7. Kıymetli Taşlar ve Metaller Kitabı, Türkçe terc. Emine Sonnur Özcan, Ankara 2017.
  8. Fatimi, S. Q., “In Quest of Kalah”, Journal of Southeast Asian History, 1/2, (1960), s. 62-101. ——————, “Malaysian Weapons in Arabic Literature: A Glimpse of Early Trade in the Indian Ocean”, Islamic Studies, 3/2, (1964), s. 199-228.
  9. Göksu, Erkan, Okla Yükselen Millet, Konya 2013.
  10. Gökyay, Orhan Şaik, “Kitab-ı Cevherî’l-cevâhir”, Prof. Dr. Bekir Kütükoğlu’na Armağan, İstanbul 1991, s. 171-182. Hasan ‘Amîd, Ferheng-i Fârsî-yi ‘Amîd, Tahran 1389/2010. Hasan Enverî, Ferheng-i bozorg-i sohen, IV, Tahran 1381/2002. al-Hassan, A. Y., “Iron and Steel Technology in Medieval Arabic Sources”, Journal of the History of Arabic Science, 2/1, (1978), s. 31-43.
  11. Hinz, Walther, İslâm’da Ölçü Sistemleri, Türkçe terc. Acar Sevim, İstanbul 1990.
  12. Huseyn b. ‘Alî el-Beyhakî, Ma‘denu’n-nevâdir fî ma‘rifeti’l-cevâhir, neşr. Muhammed İsâ Sâlihiyye, Kuveyt 1985. İbnü’l-Adîm, Zübdetü’l-Haleb min târîh-i Haleb, II, neşr. Sâmî ed-Dehhân,