Dergiler / Arış Dergisi / 2013 / Sayı: 9

Elazığ Müzesindeki Osmanlı Dönemi Eşik ve Seccade Halıları

Sayfa
12–33
Yayın Tarihi
2013-03-07
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İncelenen halılar 18. yüzyılın sonları ile 20. yüzyılın başlarında dokunmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Bu bildiride ele alınacak eşik ve seccade halıları, Elazığ Müzesinde bulunmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İncelenen 5 adet halıda Türk (Gördes) düğüm tekniği kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:İncelenen halılar 18. yüzyılın sonları ile 20. yüzyılın başlarında dokunmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:5 adet
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Osmanlı Halısı · Halı · Seccade

Özet

Öz Bu bildiride ele alınacak eşik ve seccade halıları, Elazığ Müzesinde bulunmaktadır. Halıların incelenmesinde, envanter numarası, müzeye geliş tarihi ve kimden satın alındığı, ebatları, hav yükseklikleri, düğüm sayıları, motif ve kompozisyon özellikleri belirtilmiştir. Halıların motifleri çizilmiş ve fotoğrafları çekilmiştir. Müzede incelenen sedir halıların atkı, çözgü ve düğüm ipliklerinde genellikle yün malzeme kullanılmıştır. İncelenen halılarda, ipliklerin boyanmasında çoğunlukla doğal, az olarak suni boyalar kullanılmıştır. Atkı ve çözgüler genellikle boyanmamıştır. İncelenen 5 adet halıda Türk (Gördes) düğüm tekniği kullanılmıştır. Halıların bir kısmı Elazığ ve yöresinde dokunmuş, diğer kısmı da bölgeye satılarak getirilmiştir. Şavak halıları olarak bilinen örnekler, yöreye has renk ve motif özellikleri taşımaktadır. İncelenen halılar 18. yüzyılın sonları ile 20. yüzyılın başlarında dokunmuştur.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AYTAÇ, İ. (2013). Elazığ Müzesindeki Osmanlı Dönemi Eşik ve Seccade Halıları. Arış Dergisi, Sayı: 9, 12–33. https://ajindex.com/articles/102986

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (29)

  1. Elazığ İl Yıllığı (1998),
  2. Elazığ Valiliği, Ankara.
  3. Acun Hakkı (1998), “Türk Halı Sanatındaki Yozlaşma”, Türk Soylu Halklarının Halı, Kilim ve Cicim Sanatı Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri, Kayseri, 1996, s. 15-23,
  4. Ankara, AKM Yayını. Anonim, (1998),Türk El Dokuması Halılar, C. 1, 2, 3, 4, 5, Ankara, Kültür Bakanlığı Yayınları Ardıçoğlu Nurettin (1964),
  5. Harput Tarihi, İstanbul.
  6. Arslan Celil (2003), Elazığ’da Türk İslam Dönemi Yapıları, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Ens. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Konya. Aslanapa Oktay (1987),
  7. Türk Halı Sanatının Bin Yılı, İstanbul,
  8. Eren Yayıncılık Aşan M. Beşir (1992),
  9. Elazığ, Tunceli ve Bingöl İllerinde Türkistan İzleri, (XII-XIII. Yüzyıllar), Ankara.
  10. Ataoğlu Remzi (1992), “Harput’ta Artuklu İdaresi”, Tarih İçinde Harput, s.53-57, Elazığ. F.Ü. Araştırma Merkezi Yayınları.
  11. Artuk İbrahim (1944),
  12. Mardin Artukoğulları Tarihi, İstanbul.
  13. Aytaç Gülsüm (2004), “Elazığ Arkeoloji ve Etnoğrafya Müzesi”, Harvak, Y.1, S.2, s. 72-74, Elazığ. Aytaç İsmail, vd. (1992), Malatya Motifi Yöresel El Sanatlarımız, Ankara.
  14. Danık Ertuğrul (1999), “Ortaçağ Harput’unun Kentsel Gelişimi”, Dün ve Bugünüyle Harput Sempozyumu, C.1, s.17-49, Ankara. Darkot Besim, (1950), “Harput”, İslam Ansiklopedisi, MEB Yayınları, C. 5, s. 296-299.
  15. Deniz Bekir (2000), Türk Dünyasında Halı ve Düz Dokuma Yaygıları, Ankara: AKM Yayınları ---------, (2002), “Osmanlı Dönemi Halı ve Düz Dokuma ve Yaygıları.”, Türkler Ansiklopedisi, C. 12, s.385-400, Ankara. Yeni Türkiye Yayınları. ---------,(2009), “Türk Dünyasında Ölümlük Halı, Düz Dokuma Yaygı ve Keçe Geleneği.”, Akdeniz Sanat Dergisi, s.1–16,
  16. Antalya. Durul Yusuf (1987),
  17. Türk Kilim Motifleri, Ankara.
  18. Evliya Çelebi (1986),
  19. Seyahatname, C.3–4,
  20. İstanbul.
  21. Genç Reşat (1998), “Kaşgarlı Mahmud’a Göre XI. Yüzyılda Türklerde Dokuma ve Yaygı İşleri”, Türk Soylu Halklarının Halı, Kilim ve Cicim Sanatı Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri, s.131-135,
  22. Ankara,
  23. AKM Yayınları.
  24. Görgünay Neriman (1977),
  25. Doğu Yöresi Halıları, Ankara, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları ---------, (2002), Oğuz Damgaları ve Göktürk Harflerinin El Sanatlarındaki İzleri, Ankara. Kültür Bakanlığı Yayınları. Hallaçoğlu Ahmet,(1994)“Elazığ Maddesi”, İslam Ansiklopedisi, C.10,s.551,552, İstanbul,
  26. TDV Yayınları.
  27. Honigman Ernst (1970), Bizans Devletinin Doğu Sınırı, ( Tercüme: Fikret Işıltan), İstanbul.
  28. Kafalılar A (1982),
  29. Halıcılık Teknolojisi, Ankara: T.C. Köy İşleri ve Kooperatifleri Bakanlığı Kooperatifler Genel Müdürlüğü. Karamağaralı Beyhan (199