Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightA. 3594 numaralı sûrnâme kopyasının hazırlanma süreci ve kodikolojik unsurları anlatılacak ardından Musavvir İbrahim’in resimlerin üslup özellikleri ve sûrnâme resimlerinde kullandığı kompozisyon şemasının özellikleri ele alınacaktır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu yazıda Sûrnâme-i Vehbî’nin resimli nüshalarından biri olan TSMK A. 3594 katalog numaralı sûrnâme (şenlik kitabı) kopyası ele alınacaktır. 1720 yılında Sultan III. Ahmed’in (1703-1730) dört şehzadesinin sünnet edilmesi vesilesi ile İstanbul Okmeydanı ve Haliç’te üç hafta süren bir şenlik düzenlenmiş ve şenliğin resmi hikayesini aktarma görevi dönemin önemli devlet adamlarından olan Seyyid Vehbî Efendi’ye (ö. 1736) verilmiştir. Şenlik biter bitmez ise bir yandan Vehbî Efendi notlarını düzenlerken, diğer yandan sûrnâme metni sarayın hamiliğinde resimlenmeye başlamıştır. Şenlik ile eşzamanlı olarak planlanan bu şenlik kitabının iki adet resimli nüshası olduğu Osmanlı sanat tarihi literatüründe bilinmekle birlikte, eser üzerine yapılan çalışmalar sadece nakkaş Levnî tarafından resimlenmiş olan TSMK. A. 3593 katalog numaralı sûrnâme kopyasını esas almıştır. Sultan III. Ahmed için yapıldığı anlaşılan Levnî kopyasının resimleri detaylıca incelenmiş ve pek çok çalışmada yayınlanmıştır. Buna karşın Musavvir İbrahim isimli, on sekizinci yüzyılın ilk yarısında sarayda çalışmış olan bir nakkaş tarafından resimlenmiş olan TSMK. A. 3594 numaralı diğer sûrnâme kopyası yakın zamanda kadar detaylı bir incelemeye tabi tutulmamıştır. Ancak yazma ve resimleri takip ettikleri metin ile ve diğer resimli sûrnâme kopyası ile karşılaştırmalı olarak incelendiğinde on sekizinci yüzyıl resimli kitap üretimi ve yazmanın nakkaşının sanatsal üslubu hakkında önemli bilgiler ortaya çıkmaktadır. Bu yazıda sırasıyla TSMK. A. 3594 numaralı sûrnâme kopyasının hazırlanma süreci ve kodikolojik unsurları anlatılacak ardından Musavvir İbrahim’in resimlerin üslup özellikleri ve sûrnâme resimlerinde kullandığı kompozisyon şemasının özellikleri ele alınacaktır.
Abstract
This essay will focus on one of the illustrated copies of Vehbi’s Sûrnâme (festival book of Vehbi) that has the catalog number TSMK. A. 3594. In 1720, on the occasion of the circumcision of four crown princes of Sultan Ahmed III, the Ottoman court organized an imperial festival at Okmeydanı and Haliç that lasted for three weeks. Seyyid Vehbi Efendi (d. 1736), who was among the renowned bureaucrats of the time, received the task of com-piling the official chronicle of the event. While the festival was concluding, Vehbi began revising his notes, and at the same time, the Ottoman court commissioned two illustrated manuscripts of the festival book. Secondary literature on Ottoman art history recognizes these two illustrated festival books, commissioned concurrently with the festival’s organization. Yet, scholars focused primarily on the copy illustrated by the painter Levnî (catalog number TSMK. A. 3593). The paintings in this copy, thought to have been produced for the sultan, have undergone comprehensive analysis by researchers and are published in various other publications. The illustrated copy by Ibrahim, who resided and worked at the Ottoman palace during the early eighteenth century, has only recently undergone thorough examination. Nevertheless, when this copy and its paintings are analyzed through a comparative approach with the other illustrated festival book, they reveal significant information re-garding the manuscript and the pictorial vocabulary of its painter/designer. This paper will begin by addressing the commissioning process and codicology of the festival book with catalog number TSMK. A. 3594. Finally, it will examine the stylistic elements of Ibrahim’s paintings and his compositional framework.