Abdülhamid ve Paul Terziyan

Özet

Makalemize başlamadan önce, şunu belirtmemiz gerekir ki, biz burada Ermeni problemini etraflıca inceleyecek değiliz. Sadece, Fransız Dışişleri BaluknÜığında1 bulduğumuz orijinal 'bir vesikayı tanıtıp onun muhtevasını izah edeceğiz. Bununla birlikte, XIX. yüzyılın ikinci yarısında Ermenilerin tahrik etmiş olduğu olayları iyi anlamak için onların durumuyla ilgili bilgiler vermenin de faydalı olacağı inancındayız. O halde her şeyden önce olaylarda aktif rol oynayan aktörleri ve meydana gelen bu olayların karakterlerini belirlemek gerekir. Bu politik oyunda önemli rol oynayan aktörler Düvel-i Muazzama [İngiltere, Rusya, Fransa) ile Ermeniler ve Bab-ı Âli idi. Aralarındaki rekabet ve menfaatlerinin biri birine zıt olması yüzünden üç tarafın bakış açıları ve gayeleri de bir birinden tamamen farklıydı.