The first mersiyes (elegies) in the Persian literature

Abstract

“Mersiye” (elegy) is the form of poetry that is used to express the sorrow for and the good features of a dying person. The first poet whose independent elegy reached our day is Rûdekî. After him the poets like Ebû’l-Abbâs Fazl bin Abbâs Rebincenî and Ebû Mansûr Ammâre-i Mervezî wrote elegies. The elegies written in the Persian literature are classified into official, personal, religious, sophistic and philosophical elegies according to their subjects. The best poets of the Persian literature like Firdevsî, Hâkânî-i Şirvânî, Sa’dî, Hâfiz and Abdurrhmân-i Câmî wrote elegies. The first masters of the Persian literature whose elegies reached our day are the poets of the Samanid period. In this article we explain how elegies are handled in the Persian literature, we deal with the first elegies, and make their translations.

Özet

Mersiye ölen birinin ardından duyulan üzüntüyü dile getirmek ve o kişinin iyi taraflarını anlatmaktır. Fars edebiyatında müstakil mersiyesi günümüze ulaşan ilk şair Rûdekî’dir. Rûdekî’den hemen sonra Ebû’l-Abbâs Fazl b. Abbâs Rebincenî ve Ebû Mansûr Ammâre-i Mervezî gibi şairler mersiye yazmışlardır. Fars edebiyatında yazılan mersiyeler konularına göre resmî, şahsi, dinî, tasavvufî ve felsefî olarak ayrılmaktadır. Fars edebiyatının en iyi şairleri olan Firdevsî, Hâkânî-i Şirvânî, Saʻdî, Hâfız ve Abdurrahmân-i Câmî gibi şahıslar da mersiye yazmışlardır. Mersiyeler kaside, mesnevi, gazel ve rubai gibi nazım şekilleriyle yazılmıştır. Farsça yazılan mersiyelerde dünyanın vefasızlığı, zamanın geçici oluşu ve feleğe sitem gibi konular ele alınmıştır. Fars edebiyatında mersiyeleri günümüze ulaşan ilk üstatlar Sâmânî dönemi şairleridir. Bu makalede Fars edebiyatında mersiyenin nasıl işlendiği açıklanmış ve ilk yazılan mersiyeler ele alınıp tercümeleri yapılmıştır.