The Effect of Job Satisfaction of Secondary School Teachers on Their Occupational Burnout

Ortaokul Öğretmenlerinin İş Doyumlarının Mesleki Tükenmişlik Düzeylerine Etkisi

Abstract

This study is conducted with 162 teachers to investigate the effect of job satisfaction of secondary school teachers on their occupational burnout levels. It is designed in casual comparative and correlational models from quantitative methods. For data collection Minnesota Job Satisfaction Scale and Maslach Burnout Inventory were used. In the analysis of data descriptive and probative statistical techniques were used. According to the results of the study, in term of burnout, teachers have emotional burnout and in terms of job satisfaction, they have intrinsic job satisfaction at the highest level. Results showed that, female teachers' burnout levels in the dimension of personal accomplishment is significantly higher than males, burnout levels of teachers who are at the age of 30 and below, is significantly higher than teachers' who are at the age of 31-35 and 36-40 in the dimension of depersonalization; single teachers' burnout levels in the dimension of depersonalization is significantly higher than married teachers'; burnout levels of teachers who had chosen their jobs involuntarily is significantly higher than teachers' who has chosen their jobs voluntarily in the dimension of emotional exhaustion. On the other hand, extrinsic job satisfaction levels of teachers who work in lower socio-economic areas, is significantly higher than teachers' working in medium level socio-economic areas; extrinsic job satisfaction levels of the teachers who had chosen their job involuntarily is significantly higher than their general job satisfaction and also their general job satisfaction level is significantly higher than their intrinsic satisfaction. It is also found that, there is significantly negative relationship between teachers' burnout and satisfaction levels and the highest relationship was seen between satisfaction levels. It is determined that the predictors of emotional exhaustion are intrinsic and extrinsic satisfaction; the predictive of depersonalization and personal accomplishment is intrinsic satisfaction. Some suggestions to raise teachers' job satisfaction and to reduce their burnout levels are given

Özet

Araştırma; ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin iş doyumlarının, mesleki tükenmişliklerine etkisini incelemek amacı ile gönüllü 162 öğretmenle yapılmıştır. Çalışma; nicel araştırma yöntemlerinden nedensel karşılaştırmalı ve ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Verilerin toplanmasında; Minnesota İş Doyum Ölçeği ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde betimsel ve kanıtlamasal istatiktik tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda; öğretmenlerin en yüksek duygusal tükenme düzeyine; iş doyumuna ilişkin ise en yüksek içsel iş doyum düzeyine sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Kadın öğretmenlerin kişisel başarı boyutundaki tükenmişlik düzeylerinin erkek öğretmenlerden; 30 yaş ve altındaki öğretmenlerin; duyarsızlaşma boyutundaki tükenmişlik düzeylerinin, 31-35 yaş ile 36-40 yaş grubundaki öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinden; bekâr öğretmenlerin duyarsızlaşma boyutundaki tükenmişlik düzeylerinin evli öğretmenlerden; mesleğini istemeyerek seçen öğretmenlerin duygusal tükenme düzeylerinin, mesleğini isteyerek seçen öğretmenlerden anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan; bulundukları okulun sosyo-ekonomik durumu düşük olan öğretmenlerin dışsal boyuttaki iş doyumu düzeylerinin, bulundukları okulun sosyo-ekonomik durumu orta olan öğretmenlerden; mesleğini istemeyerek seçen öğretmenlerin dışsal doyumlarının genel doyumlarından, genel doyumlarının da içsel doyumlarından anlamlı düzeyde düşük olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin tükenmişlik ve iş doyumu düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler olduğu ve en yüksek ilişkinin ise öğretmenlerin duygusal tükenme düzeyleri ile genel doyum düzeyleri arasında olduğu görülmüştür. Duygusal tükenmenin yordayıcılarının içsel ve dışsal doyum olduğu; duyarsızlaşmanın ve kişisel başarının ise tek yordayıcısının içsel doyum olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin tükenmişlerini azaltmakişdoyumlarını arttırmakiçin çeşitli önerilerde bulunulmuştur.