Journals / Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi / 2019 / Cilt: 21 Sayı: 3

Türkiye’de Çocuk Sağlığı ile İlgili Hemşirelik Araştırmalarında Kuram-Model Kullanımı: Sistematik Derleme

Pages
85–103
Publication Date
2021-05-10
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Kuram-modellere dayanan deneysel araştırmaların yaygınlaştırılması önerilmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Amaç: Türkiye’de çocuk sağlığı ve hastalıkları hemşireliği alanında kuram ve modele dayalı yapılan araştırmaların nitelik ve nicelik yönünden incelenmesidir.
📊
Key Findings & Data:Yöntem: Tanımlayıcı tipteki çalışmada; Türkiye’de çocuk sağlığı alanında kuram-model kullanılarak yapılan 1999- 2019 yılları arasında yayınlanmış, tam metnine ulaşılabilen hemşirelik araştırmaları örneklemi oluşturmuştur.
💡
Conclusion & Impact:Kuram-modellere dayanan deneysel araştırmaların yaygınlaştırılması önerilmektedir.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:2019 Verileri
⚙️Variables:Hemşire · Kuram · Model

Özet

Amaç: Türkiye’de çocuk sağlığı ve hastalıkları hemşireliği alanında kuram ve modele dayalı yapılan araştırmaların nitelik ve nicelik yönünden incelenmesidir. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki çalışmada; Türkiye’de çocuk sağlığı alanında kuram-model kullanılarak yapılan 1999- 2019 yılları arasında yayınlanmış, tam metnine ulaşılabilen hemşirelik araştırmaları örneklemi oluşturmuştur. Araştırmalara Temmuz-Ekim 2019 tarihleri arasında Pubmed, Ulakbim, Türk Medline, Ulusal Tez Tarama Merkezi veri tabanlarında Türkçe “Türkiye, hemşire, model, kuram, çocuk sağlığı” anahtar kelimeleriyle, İngilizce “Turkey, nurse, model, theory, child health” anahtar kelimelerle tarama yapılarak ulaşılmıştır. Öncelikle başlık ve özete göre değerlendirilen araştırmaların dahil edilme kriterlerine uyup uymadığını belirlemek için tam metinlerine ulaşılmış ve PICOS yöntemine göre seçilmişlerdir. Geleneksel derlemeler, geçerlik-güvenirlik araştırmaları ve tam metnine ulaşılamayan makaleler çalışmaya dahil edilmemiştir. Bulgular: Tarama sonucunda Türkiye’de 1999-2019 yılları arasında hemşireler tarafından çocuk sağlığı alanında kuram-modele dayalı olarak yapılmış 42 çalışmaya ulaşılmıştır. Çalışmaların %61,9’u araştırma makalesi, %30,9’u doktora tezi ve %7,1’i yüksek lisans tez çalışmasıdır. Çalışmaların %19,0’u deneysel, %47,6’sı olgu sunumu, %16,6’sı tanımlayıcı ve %16,6’sı ise yarı deneysel türde yürütülmüştür. İncelenen çalışmalar içinde en fazla kullanılan kuram-modelin Orem’in Öz Bakım Modeli (%14,2) olduğu saptanmıştır. 2010 yılından itibaren çocuk sağlığı ve hastalıkları hemşireliği alanında yapılan çalışmalarda kuram-model kullanımının arttığı görülmüştür. Çalışmalarda hemşire kuramcılar tarafından geliştirilen kuram-modellerin yanı sıra hemşirelik dışı kuram-modelleri de kullandığı görülmüştür. Sonuç: Hemşirelikte kanıta dayalı uygulamaların gelişmesinde bilimsel araştırmalardan elde edilen sonuçların kullanılması önemlidir. Hemşirelikte profesyonelliğin gelişmesi teori temelli araştırmalar ile mümkündür. Ancak ülkemizde hemşireler tarafından yürütülen araştırmalarda çocuk sağlığı alanında kuram ve modellerin kullanımının sınırlı olduğu saptanmıştır. Kuram-modellere dayanan deneysel araştırmaların yaygınlaştırılması önerilmektedir.

🔖

Cite This Article

KOÇ, Ş., YUMRU, H. (2021). Türkiye’de Çocuk Sağlığı ile İlgili Hemşirelik Araştırmalarında Kuram-Model Kullanımı: Sistematik Derleme. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, Cilt: 21 Sayı: 3, 85–103. https://ajindex.com/articles/973832

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (16)

  1. Ekim A, Manav G, Ocakçı AF. Theory based nursing research in turkey: a systematic review. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi. 2012;5(4):157-161
  2. Koç Z, Keskin Kızıltepe S, Çınarlı T, Şener A. The use of theory in nursing practice, research, management and education. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2017;14(1):62-72
  3. Velioğlu P. Concepts and theories in nursing
  4. Baskı. İstanbul: Akademi Basın ve Yayıncılık; 2012. p.10-24
  5. Kaya N, Turan N. Concept analysis in nursing science: review. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri. 2017;9(2): 153-163
  6. Akcan A, Ergün A. The effect of an agressive behavior prevention program on kindergarden students. Public Health Nurs. 2019;36(3):330-340
  7. Bilgiç N, Günay T. Evaluation of effectiveness of peer education on smokıng behavıor among high school students. Saudi Med J. 2018;39(1):74-80
  8. Fidancı BE, Akbayrak N, Arslan F. Asessment of a health promotıon model on obese turkısh children. The Journal of Nursing Research. 2017;25(6):436-446
  9. İnan FŞ, Üstün B, Bademli K. Exploration of theory/model based nursıng research ın Turkey. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2013;16(2):132-139
  10. Paşalak Şİ, Eroğlu K, Akyüz A. Theory/model usage ın research ın woman’shealth nursıng. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2018;34(1):91-108
  11. Moher D, Shamseer L, Clarke M, Ghersi D, Liberati A, Petticrew M, et al. Preferred reporting items for systematic review and metaanalysis protocols (PRISMA-P) 2015 statement. Syst Rev. 2015;4(1):1
  12. Karaçam Z. (2013). Sistematik Derleme Metodolojisi: Sistematik Derleme Hazırlamak İçin Bir Rehber. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(1): 26-33
  13. The Joanna Briggs Institute. Chapter eight; the protocol design for reviews of economic evidence, ınclusion criteria. ın the joanna briggs ınstitute reviwers' manual: 2014 edition. Australia. The Joanna Briggs Institute. 2014; p.88-91
  14. Nahcivan N, Seçginli S. Sistematik Derlemeye Dahil Edilen Nicel Araştırmaların Metodolojik Kalitesi Nasıl Değerlendirilir?. Türkiye Klinikleri J Publıc Health Nurs-Special Topics. 2017;3(1):10-19
  15. Türen S, Atakoğlu R, Madenoğlu Kıvanç M, Gül A. Hemşirelikte Kuram ve Modele Dayalı Lisansüstü Tez Çalışmalarının İncelenmesi. IGUSABDER. 2020; 11: 202-216
  16. Şahin G, Buldak Cİ, Kaya V, Güvenç G, İyigün E. Türkiye’de hemşirelikte model kullanılarak yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi: sistematik