SavedAdd your journal

Journals / Edebali İslamiyat Dergisi / 2017 / Cilt: 1 Sayı: 2

OSMANLI KUR’ÂN EĞİTİM MERKEZLERİ: DÂRÜLKURRÂLAR VE SIBYAN MEKTEPLERİ

Ahmet Gökdemir
Pages
43–60
Publication Date
2017-11-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Dârülkurrâlar ele alınırken dârülkurrâ sözcüğünün ne anlama geldiği, dârülkurrâların kuruluşu  ve tarihi gelişim süreçleri, konumları, tesis edilme amaçları, çeşitleri, eğitim-öğretim kadrosu,  müfredatları ve bunların Osmanlı’daki uygulanış biçimleri ile dârülkurrâlardan günümüze kadar  ulaşanlarına değinilmiştir.   Sıbyan  mektepleri  başlığında  ise  bu  merkezlerin  kuruluş  amaçları,  adı  geçen  kurumların  Os- manlı’dan önceki halleri ve isimleri, sıbyanların eğitim programları ile ders geçme aşamaları, mek- teplerdeki ders verme biçimleri ve ders verilen zaman aralıkları, sıbyanlara başlama yaşı ve eği- time başlangıç törenleri de denilebilecek “amin alayları” ele alınmıştır. 

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Makalede Osmanlı Kur’ân eğitim merkezlerinden dârülkurrâlar ile sıbyan mekteplerine değinilmiş- tir.
📊
Key Findings & Data:Makalede Osmanlı Kur’ân eğitim merkezlerinden dârülkurrâlar ile sıbyan mekteplerine değinilmiş- tir.
💡
Conclusion & Impact:Dârülkurrâlar ele alınırken dârülkurrâ sözcüğünün ne anlama geldiği, dârülkurrâların kuruluşu  ve tarihi gelişim süreçleri, konumları, tesis edilme amaçları, çeşitleri, eğitim-öğretim kadrosu,  müfredatları ve bunların Osmanlı’daki uygulanış biçimleri ile dârülkurrâlardan günümüze kadar  ulaşanlarına değinilmiştir.   Sıbyan  mektepleri  başlığında  ise  bu  merkezlerin  kuruluş  amaçları,  adı  geçen  kurumların  Os- manlı’dan önceki halleri ve isimleri, sıbyanların eğitim programları ile ders geçme aşamaları, mek- teplerdeki ders verme biçimleri ve ders verilen zaman aralıkları, sıbyanlara başlama yaşı ve eği- time başlangıç törenleri de denilebilecek “amin alayları” ele alınmıştır. 
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Osmanlı · Dârülkurrâ · Sıbyan

Özet

Makalede Osmanlı Kur’ân eğitim merkezlerinden dârülkurrâlar ile sıbyan mekteplerine değinilmiş- tir. Dârülkurrâlar ele alınırken dârülkurrâ sözcüğünün ne anlama geldiği, dârülkurrâların kuruluşu  ve tarihi gelişim süreçleri, konumları, tesis edilme amaçları, çeşitleri, eğitim-öğretim kadrosu,  müfredatları ve bunların Osmanlı’daki uygulanış biçimleri ile dârülkurrâlardan günümüze kadar  ulaşanlarına değinilmiştir.   Sıbyan  mektepleri  başlığında  ise  bu  merkezlerin  kuruluş  amaçları,  adı  geçen  kurumların  Os- manlı’dan önceki halleri ve isimleri, sıbyanların eğitim programları ile ders geçme aşamaları, mek- teplerdeki ders verme biçimleri ve ders verilen zaman aralıkları, sıbyanlara başlama yaşı ve eği- time başlangıç törenleri de denilebilecek “amin alayları” ele alınmıştır. 

🔖

Cite This Article

Gökdemir, A. (2017). OSMANLI KUR’ÂN EĞİTİM MERKEZLERİ: DÂRÜLKURRÂLAR VE SIBYAN MEKTEPLERİ. Edebali İslamiyat Dergisi, Cilt: 1 Sayı: 2, 43–60. https://ajindex.com/articles/973162

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (63)

  1. Alemdar, Yusuf. İstanbul’da Kur’ân Okulları. Ankara: TDV Yayınları, 2007.
  2. Alemdar, Yusuf. “Osmanlı’da Dârülkurrâ Müessesesi ve Kıraat Eğitimi”. Yayınlanmamış Doktora tezi, Ankara Üniversitesi. Ankara,2003.
  3. Altıkulaç, Tayyar. “İbnü’l-Cezerî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 20: 551-557. İstanbul: TDV Yayınları, 1999.
  4. Akakuş, Recep. Târihi Açıdan Nuruosmaniye Külliyesi ve Kur’ân-ı Kerîm Öğretimi. İstanbul: Sistem Matbaacılık, 2010.
  5. Akakuş, Recep. “Şeyhülislâm Sa’di Çelebî ve Dârülkurrâsı”. Diyanet Dergisi, 25/2(1989): 95-108.
  6. Akdemir, Mustafa Atilla. Kıraat İlmi Eğitim ve Öğretim Metodları. İstanbul: İFAV Yayınları, 2013.
  7. Akın, Ahmet. “Osmanlı’da Din Görevlisinin Konumu Üzerine Değerlendirmeler (Bursa Örneği)”. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 4/8(2006): 65-104.
  8. Akyüz, Yahya. Türk Eğitim Târihi (Başlangıçtan 1982’ye). Ankara: Pegem Yayınları, 2012.
  9. Atay, Hüseyin. Osmanlılarda Yüksek Din Eğitimi. İstanbul: Dergâh Yayınları, 1983.
  10. Baltacı, Cahit. “Klasik Dönem Osmanlı İlim Müesseseleri”. İslami Araştırmalar Dergisi, 3-4 (1999): 259-262.
  11. Baltacı, Cahit. “Mektep (Osmanlılar’da Mektep) ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 29: 6-7. Ankara: TDV Yayınları, 2004.
  12. Baltacı, Cahit. “Osmanlı Eğitim Sistemi”. Osmanlı Ansiklopedisi. ed. Bekir Şahin. 8: 58. İstanbul: Ağaç Yayınları, 1993.
  13. Baltacı, Cahit. XV. ve XVI. Asırlarda Osmanlı Medreseleri. İstanbul: İrfan Matbaası, 1976.
  14. Bilge, Mustafa. İlk Osmanlı Medreseleri. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, 1984.
  15. Bursalılı, Mehmed Tâhir. Osmanlı Müellifleri. Yayına haz. Ali Fikri Yavuz-İsmail Özen. İstanbul: Meral Yayınları, t.y.
  16. Bozkurt, Nebi. “Dârülhadis”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 8: 527-529. İstanbul: TDV Yayınları, 1993.
  17. Bozkurt, Nebi. “Dârülkurrâ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 8: 543-545. İstanbul: TDV Yayınları, 1993.
  18. Bozkurt, Nebi. “Mektep”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 29: 5-6. Ankara: TDV Yayınları, 2004.
  19. Cihan, Ahmet. Osmanlı’da Eğitim. İstanbul: 3F Yayınları, 2007.
  20. Çelebi, Ahmet. İslam’da Eğitim-Öğretim Târihi. çev. Ali Yardım. İstanbul: Damla Yayınları, 1983.
  21. Çelebî, Evliya. Seyahatnâme. Yayına haz. Ruşen Deniz. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2011.
  22. Çelik, Abbas. “Hatıralarla Sıbyan Mektepleri”, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 27 (2007): 126-135.
  23. Çetin, Abdurrahman. “Ebû Amr ed-Dânî ve Eserleri”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 3/3(1991): 31-40.
  24. Çetin, Abdurrahman. “et-Teysîr”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 41: 57. İstanbul: TDV Yayınları, 2012.
  25. Çobanoğlu, Ahmet Vefa. “Külliye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 26: 542-544. Ankara: TDV Yayınları, 2002.
  26. Çobanoğlu, Ahmet Vefa. “Sultan Ahmed Camii ve Külliyesi”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 37: 497-503. İstanbul: TDV Yayınları, 2007.
  27. ed-Dânî, Ebû Amr. et-Teysîr, thk. Otto Pretzl. Beyrut: Dâru’l-Kitâbi’l-Arabî, 1984.
  28. “Dârülhuffâzlar Hakkında”. Yazarı Belli Değil. Sebîlü’r-Reşâd, 24 (1340-1342):
  29. Demirtaş, Zülfü. “Osmanlı’da Sıbyan Mektepleri ve İlköğretimin Örgütlenmesi”. Fırat Üniv. Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2007): 173-183.
  30. Ebû Bekir, Şihâbüddîn Ahmed b. Muhammed. Şerhu Tayyibeti’n-Neşr. thk. Enes Mehrah. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-‘İlmiyye, 2011.
  31. Ergin, Osman Nuri. Türkiye Maârif Târihi. İstanbul: Eser Matbaası, 1977.
  32. Gelişli, Yücel. “Osmanlı İlköğretim Kurumlarından Sıbyan Mektepleri/Kuruluşu, Gelişimi ve Dönüşümü”, Türkler. ed. Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca. 15: 38. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 2002.
  33. Güler, İsmail. Endülüs’ten Kutsal Topraklara. İstanbul: Selenge Yayınları, 2003.
  34. Günyol, Vedat. “Mektep”. İslâm Ansiklopedisi. 7: 656-657. İstanbul: MEB Yayınları, 1972.
  35. Hızlı, Mefail. Mahkeme Kayıtlarına Göre Osmanlı Klasik Dönemi Bursa Medreselerinde Eğitim-Öğretim. Bursa: Esra Fakülte Kitabevi, 1997.
  36. Hızlı, Mefail. “Osmanlı Sıbyan Mektepleri”. Osmanlı. ed. Güler Eren. 5: 211. Ankara: Yeni Türkiye Yayınları, 1999, V.
  37. Hızlı, Mefail. “Osmanlı Sıbyan Mekteplerinde Okutulan Dersler (Klasik Dönem Bursa Örneği)” Osmanlı Dünyasında Bilim ve Eğitim”. Milletlerarası Kongresi Tebliğleri. 109-115. İstanbul: y.y, 2001.
  38. İbn Cübeyr. Ebü’l-Hüseyin Muhammed. er-Rıhle. Beyrut: Dâr-u Beyrut, 1964.
  39. İbnü’l-Cezerî. Şemsüddîn Ebû’l-Hayr Muhammed. Tahbîru’t-Teysîr fi’l-kırââti’l-‘aşr. thk. Ahmed Muhammed Müflih. Amman: Dâru’l-Furkân, 2000.
  40. İnalcık, Halil. “İstanbul (Tarih / Türk Devri)”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 23: 220-239. İstanbul: TDV Yayınları, 2001.
  41. İpşirli, Mehmet. “Cer”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 7: 388-389. İstanbul: TDV Yayınları, 1993.
  42. İzgi, Cevat. Osmanlı Medreselerinde İlim. İstanbul: İz Yayıncılık, 1997.
  43. Karaçam, İsmail. “Kur’ân-ı Kerîm Talîmi”. Nesil Dergisi, 37 (1979): 58-59.
  44. Kazıcı, Ziya. İslâm Müesseseleri Târihi. İstanbul: Kayıhan Yayınları, 1991.
  45. Kazıcı, Ziya. Osmanlı’da Eğitim Öğretim. İstanbul: Bilge Yayıncılık, 2004.
  46. Kılıç, Atabey. “Türkçe-Arapça Manzum Sözlüklerden Sübhâ-i Sıbyan 1/İnceleme”. Turkish Studies, 2 (2006): 85-104.
  47. Kılıç, Atabey. “Türkçe-Farsça Manzum Sözlüklerden Tuhfe-i Vehbi”. Turkish Studies, 2 (2007): 516-548.
  48. Köşklü, Zerrin. “Vakfiyelere Göre 17. ve 18. Yüzyıllarda Bir Eğitim Kurumu Olarak Osmanlı Dârülkurrâları”. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 14 (2000): 271-278.
  49. Nazıroğlu, Bayramali. İslâm Eğitim Geleneğinde Öğretmenlik. Ankara: Sarkaç Yayınları, 2011.
  50. Nazıroğlu, Bayramali. “Osmanlı’da Öğretmenlik Anlayışı Üzerine Bir Değerlendirme”. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2015): 1-10.
  51. en-Nuaymî, Ebü’l-Fâhir Abdulkadir b. Muhammed. ed-Dâris fî Târîhi’l-Medâris. thk. İbrahim Şemsüddin. b.y: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1990.
  52. Önkal, Ahmet - Bozkurt, Nebi. “Cami (Dini ve Sosyo Kültürel Tarihi)”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 7: 46-56. İstanbul: TDV Yayınları, 1993.
  53. Özyalvaç, Ali Naci. “Bir Müffettiş Raporunda Erken 20. Yüzyıl İstanbul Suriçi Sıbyan Mektepleri”. Türkiyat Mecmuası, 2 (2011): 345-373.
  54. Pakalın, Mehmet Zeki. Osmanlı Tarih Deyimleri ve Sözlüğü. İstanbul: MEB Yayınları, 1993.
  55. Sert, Durmuş. “Şâtıbî’nin Hayatı, Kırâât İlmindeki Yeri ve Eserleri”. Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 5 (1994): 85-98.
  56. Tanman, M. Baha. “Dârülkurrâ (Mimârî)”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 8: 545-548. İstanbul: TDV Yayınları, 1993.
  57. Taşkın, Ünal. “Klasik Dönem Osmanlı Eğitim Kurumları”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1-3 (2008): s. 344-366.
  58. Tetik, Necati. Başlangıçtan 9. Hicrî Asra Kadar Kıraat İlminin Ta’lîmi. İstanbul: İşaret Yayınları, 1990.
  59. Tetik, Necati. “Türkiye’de Başlangıçtan Günümüze Kadar Kıraat İlminin Öğretiminde Takip Edilen Usul ve Esaslar”. I. Kur’ân ve Kıraati Sempozyumu Kitabı. 72-78. Sakarya: y.y, 2000.
  60. Topçu, Sultan Murat. “Köprülüzade Abdullah Paşa’nın 15 Cemadiel-Evvel 1133-M.14 Mart 1721 Tarihli Vakfiyesi’ne Göre İmar Faaliyetleri ve Bani Kişiliği”. The Journal of International Social Research, 4 (2011): 405-415.
  61. Yediyıldız, Bahaeddin. “Vakıf”. İslâm Ansiklopedisi. 8: 153-172. İstanbul: MEB, 1986.
  62. Yücel, Ekrem. Osmanlı Devri Dâru’l-Hadîsleri ve Hadis Eğitimi. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 2012.
  63. Yüksel, Ali Osman. İbnü’l-Cezerî ve Tayyibetü’n-Neşr. İstanbul: İFAV Yayınları, 1996.