SavedAdd your journal

Journals / Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2023 / Cilt: 1 Sayı: 1

İklim Değişikliği ve Yaşam Hakkı: Urgenda Vakfı v. Hollanda Hükümeti Davası

Seher ÇAKAN
Pages
19–44
Publication Date
2023-09-26
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu başlık altında Urgenda davasının yaşam hakkı ve pozitif yükümlülükler kapsamında iklim değişikliğine uygulanabilirliği Hollanda Yüksek Mahkemesinin verdiği karar ışığında tartışılmaktadır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:İklim değişikliğinin temel nedeni sera gazı salınımına neden olan fosil yakıtların kullanılması sonucu havaya karbondioksit salınarak dünyanın ısınmasıdır.
📊
Key Findings & Data:Küresel sıcalıkta 2° C’lik bir artışın çarpıcı sonuçları olduğu kabul edilmektedir ve bu nedenle ortalama sıcaklıktaki artışın sınırlandırılması küresel iklim değişikliğinin ciddi etkilerini azaltabilmek için gereklidir.
💡
Conclusion & Impact:Bu başlık altında Urgenda davasının yaşam hakkı ve pozitif yükümlülükler kapsamında iklim değişikliğine uygulanabilirliği Hollanda Yüksek Mahkemesinin verdiği karar ışığında tartışılmaktadır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:2007 Verileri
⚙️Variables:İklim Değişikliği · İnsan Hakları · Yaşam Hakkı

Özet

İklim değişikliğinin temel nedeni sera gazı salınımına neden olan fosil yakıtların kullanılması sonucu havaya karbondioksit salınarak dünyanın ısınmasıdır. Küresel sıcalıkta 2° C’lik bir artışın çarpıcı sonuçları olduğu kabul edilmektedir ve bu nedenle ortalama sıcaklıktaki artışın sınırlandırılması küresel iklim değişikliğinin ciddi etkilerini azaltabilmek için gereklidir. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli, küresel ısınmanın maksimum 2°C ile sınırlanabilmesi için sera gazı emisyonlarının %25-40 oranında azaltmasının gerekli olduğunu 2007 Dördüncü Değerlendirme raporunda belirtmiştir. İklim değişikliği ile insan hakları arasındaki ilişki açık bir şekilde kabul edilmeye başlandıktan sonra devletlerin emisyon azaltım yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde insan haklarını ihlal edebileceğine yönelik ulusal mahkemelerde davalar açılmaya başlanmıştır. Urgenda Vakfı v. Hollanda Hükümeti davası da bu ilişkinin somut örneği olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu karar iklim değişikliğinin yaşam hakkı üzerinde olumsuz etkisi olduğunu göstermektedir. Bu makalenin amacı iklim değişikliği ve yaşam hakkı arasındaki ilişkiyi Urgenda kararı çerçevesinde ele almaktır. Bu kapsamda ilk olarak insan hakları ve iklim değişikliği arasındaki ilişki değerlendirilmektedir. Daha sonra yaşam hakkı ve devletlerin pozitif yükümlülüğü incelenmektedir. Son olarak da Urgenda davası ele alınmaktadır. Bu başlık altında Urgenda davasının yaşam hakkı ve pozitif yükümlülükler kapsamında iklim değişikliğine uygulanabilirliği Hollanda Yüksek Mahkemesinin verdiği karar ışığında tartışılmaktadır.

🔖

Cite This Article

ÇAKAN, S. (2023). İklim Değişikliği ve Yaşam Hakkı: Urgenda Vakfı v. Hollanda Hükümeti Davası. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 1 Sayı: 1, 19–44. https://ajindex.com/articles/972390

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (18)

  1. AÇIMUZ, Bige, ‘Devletin Yükümlülüklerine, Sorumluluğuna ve Yargıcın Yetkilerine Yaklaşımda Dönüştürücü Etkileri Bakımından Sistematik İklim Davaları’, YÜHFD, C.XIX, 2022/2, s.343-428.
  2. ALMONTE, Marlene Alicia Payva, The Interrelationship Between Human Rights and Climate Change: An Appraisal, Yayımlanmamış Doktora Tezi, University of Liverpool, 2020.
  3. ARI, İzzet, “İklim Değişikliği Müzakerelei: Türkiye Örneği”, Zerrin Savaşan/Hakan Ünay(der.), Türk Çevre Hukuku ve Politikaları-Dünden Bugüne ve Geleceğe, Seçkin, Ankara, 2021.
  4. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 2. Madde Rehberi, 31 Aralık 2018.
  5. BACKES, C.W. (Chris) / VAN DER VEEN, G.A. (Gerrit), ‘Urgenda: the Final Judgment of the Dutch Supreme Court’, Journal for Environmental & Planning Law, 2020. BM Enformasyon Merkezi UNIC-Ankara, https://insanhaklariizleme.org/vt/yayin_view.php?editid1=438, (erişim tarihi: 03.07.2022).
  6. BOZKURT, Enver/KANAT, Selim/BEKTAŞ, Sezercan, Uluslararası İnsan Hakları Hukuku, Gözden Geçirilmiş 5. Baskı,
  7. Yetkin Yayınları, Ankara, 2022.
  8. Brincat and Others v. Malta, App nos: 60908/11, 62110/11, 62129/11, 62312/11 and 62338/11, 2014.
  9. Budayeva and Others v. Russia, App nos: 15339/02, 21166/02, 20058/02, 11673/02 and 15343/02, 2008.
  10. ÇAĞIRAN, Mehmet Emin, Uluslararası Alanda İnsan Hakları, Genişletilmiş ve Gözden Geçirilmiş 4. Baskı,
  11. Turhan Kitabevi, Ankara, 2020.
  12. ÇELENK, Bengü, The Structuring and Institutionalizing of Discourses on Climate Change and Security in The United Nations Security Council, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Kadir Has Üniversitesi, 2022. Declaration of the UN Conference on the Human Environment, A/CONF.48/14/Rev.1, 1972, Proclaims. Demir ve Baykara v. Türkiye, App no:34503/97, 2008.
  13. DOĞAN, İlyas, “Avrupa Konseyinde İnsan Haklarını Koruma Sistemi”, DOĞAN, İlyas (der.), İnsan Hakları Hukuku, 3. Baskı,
  14. Astana Yayınları, Ankara, 2019.
  15. DOĞAN, İlyas/ÖZDEMİR, Omca, “Yaşam Hakkı”, İlyas Doğan (der.), İnsan Hakları Hukuku 3. Baskı,
  16. Astana Yayınları, Ankara, 2019.
  17. DOĞRU, Osman / NALBANT, Atilla, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi-Açıklama ve Önemli Kararlar, 1. Cilt, Legal Yayıncılık, İstanbul, 2013.
  18. EKŞİ, Nuray, ‘İklim Mültecileri’, Göç Araştırmaları Dergisi, Cilt:2, Sayı:2, 2016, s.10-58. Framework Convention on Climate Change, The Cancun Agreements: Outcome of the work of the Ad Hoc Working Group on Long-term Cooperative Action under the Convention, Decision 1/CP.16, FCCC/CP/2010/7/Add.1. GÖKALP ALICA, Süheyla Suzan, ‘İklim Değişikliğ Davaları’, TBB Çe