Journals / Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi / 2023 / Sayı: 18 - BAHAR 2023

BOTH POET AND THE COMMENTATOR: DÂNISÎ’S COMMENTARIES ON HIS OWN GHAZELS

HEM ŞAİR HEM ŞÂRİH: DÂNİŞÎ’NİN KENDİ GAZELLERİNE YAZDIĞI ŞERHLERİ

Pages
148–190
Publication Date
2023-04-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Şairin/şârihin kullandığı üslup ve yönteme dair tespitler sunulmaya çalışılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Klasik Osmanlı edebî ürünleri hem düşünsel hem de tasavvufî altyapısı gereği görünürden farklı manalar da içeren çok katmanlı bir yapıya sahiptirler.
📊
Key Findings & Data:Farklı tür ve içeriklerde metinler üzerine yazılabilen şerhler çoğunlukla erek dilden farklı bir dilde yazılmış metinleri merkezine almıştır.
💡
Conclusion & Impact:Şairin/şârihin kullandığı üslup ve yönteme dair tespitler sunulmaya çalışılmıştır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Klasik Osmanlı edebiyatı · şerh · Dânişî

Özet

Klasik Osmanlı edebî ürünleri hem düşünsel hem de tasavvufî altyapısı gereği görünürden farklı manalar da içeren çok katmanlı bir yapıya sahiptirler. Bir metnin açık ve anlaşılır kabul edilmeyip yorumlanması ve içerdiği gizli manaların ortaya çıkarılması düşüncesi şerhlerin ortaya çıkmasını, bir “tür” hüviyetini almasını sağlamıştır. Farklı tür ve içeriklerde metinler üzerine yazılabilen şerhler çoğunlukla erek dilden farklı bir dilde yazılmış metinleri merkezine almıştır. Ancak bu çalışmanın konusu olan metinlerde de görüleceği gibi kimi zaman şerhe kaynaklık eden eser de şerh metni de aynı dildedir; üstelik şair yahut müellif bu metinlerde ayrıca şârih kimliğine de bürünmüştür. Bu çalışmada da 17. yüzyıl şairlerinden Dânişî Ahmed’e ait olabileceği düşünülen iki gazel ve bunlara yine şairi tarafından yapılan şerhler incelenmiş; çalışmanın sonunda söz konusu metinler transkripsiyonlu olarak ortaya konmuştur. Şairin/şârihin kullandığı üslup ve yönteme dair tespitler sunulmaya çalışılmıştır.

🔖

Cite This Article

DEMİR, M. N. (2023). BOTH POET AND THE COMMENTATOR: DÂNISÎ’S COMMENTARIES ON HIS OWN GHAZELS. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, Sayı: 18 - BAHAR 2023, 148–190. https://ajindex.com/articles/929409

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (20)

  1. Abdulkerim, Abdulkadiroğlu. (1985), İsmail Beliğ Nuhbetü’l-âsâr li-zeyli zübdetü’l-eş’âr, Gazi Üniversitesi Yayını, Ankara. Aclûnî. (e-kitap), Keşfü’l-Hafâ I-II, https://archive.org/details/kkmi-01/kkmi-01/page/n19/mode/2up,
  2. Ali Enver, Semâhâne-i edeb. (1309), İstanbul, Âlem Matbaası Ahmed İhsan ve Şürekâsı. Altuner, Nuran (Üzer). (1989), Safayi ve Tezkiresi: inceleme-tenkitli metin, indeks. İstanbul Üniversitesi Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul.
  3. Bursalı Mehmed Tahir, Osmanlı Müellifleri. (1333), C. 2, İstanbul:
  4. Matbaa-i Amire. Canpolat Taşcı, Hülya. (2014), “Türkçe edebî şerhlerde amaç ve yöntemler.” Metnin hâlleri: Osmanlı’da telif, tercüme ve şerh. (Hazırlayan Hatice Aynur vd.), Klasik, İstanbul, s. 72-97.
  5. Ceylan, Ömür. (2000), Tasavvufî şiir şerhleri, Kitabevi Yayınları,
  6. İstanbul.
  7. Ekinci, Ramazan (e-kitap), Hâfız Hüseyin Ayvansarâyî Vefeyât-ı Ayvansarâyî: İnceleme-Tenkitli Metin, https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-194287/vefeyat-i-ayvansarayi.html
  8. Ekinci, Ramazan. (2018), Şeyhî Mehmed Efendi Vekâyi’u’l-Fuzalâ, Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, İstanbul.
  9. Erdem, Sadık. (2013), Yümnî Tezkire-i Şu’arâ-i Yümnî: İnceleme – Tenkidli Metin – İndeksli Tıpkıbasım, Türk Tarih Kurumu Yayınları,
  10. Ankara.
  11. Ergun, Sadeddin Nüzhet. [1936],
  12. Türk Şairleri, C 3, [Bozkurt Basımevi, İstanbul]. Genç, İlhan. (e-kitap), Esrâr Dede Tezkire-i şu’arâ-yı Mevleviyye: İnceleme-Metin. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-206275/tezkire-i-suara-yi-mevleviyye.html
  13. Gölpınarlı, Abdülbaki. (1971), Mevlânâ Müzesi Yazmalar Kataloğu II, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.
  14. Gök, Taner. (2018), “Sûdî-i Bosnevî'ye Reddiyeler.” Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, S 21, s. 235-264.
  15. Güleç, İsmail. (2009), “ ‘Dağılmış incileri toplamaya’ yardım etmek: şerh tasnifi meselesine küçük bir katkı.” Turkish Studies = Türkoloji Araştırmaları: Prof. Dr. Cem Dilçin Adına 4, S 6, s. 213-230.
  16. Güler, Muhammed İkbal. (2022), “Dânişî Ali Dede’nin Bilinmeyen Bir Şiiri ve Hz. Mevlânâ Medhiyyesine Dair”, Uluslararası Toplumsal Araştırmalar Kongresi: 28.03.2022, s. 237-255.
  17. Güzel, Bilal. (2012), Kemiksiz-zâde Safvet Mustafa ve Nuhbetü’l-âsâr min Ferâidi’l-Eş’âr İsimli Şair Tezkiresi, Gazi Üniversitesi Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
  18. Kara, İsmail. (2018), İlim bilmez tarih hatırlamaz: şerh ve haşiye meselesine dair birkaç not, Dergâh Yayınları,
  19. İstanbul.
  20. Kılıç, Atabey. (2007) “Dağılmış incileri toplamak: şerh tasnifi denemesi.” Prof. Dr. Abdülkadir Karahan anısına I. Uluslararası klâsik Türk edebiyatı sempozyumu: 12-1