Journals / Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi / 2023 / Sayı: 19 - GÜZ 2023

BATMAN AĞZINDA “MA” ENKLİTİĞİ

Pages
379–391
Publication Date
2023-10-31
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu çalışmada Batman ağzında kullanılan “ma” enklitik edatının yüklendiği anlamlar tespit edilip bu anlamlar örneklendirilmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Ölçünlü dil içerisinde çeşitli yönlerden farklılık gösteren konuşma dili ağız olarak tanımlanır.
📊
Key Findings & Data:Maksimov’un 1867 yılında Hüdavendigar ve Karamanlı Ağızları üzerine yazdığı denemelerle başlayan ağız araştırmaları 12 Temmuz 1932 tarihinde Türk Dili Tetkik Cemiyetinin kurulmasıyla yaygınlaşmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Bu çalışmada Batman ağzında kullanılan “ma” enklitik edatının yüklendiği anlamlar tespit edilip bu anlamlar örneklendirilmiştir.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Batman · Batman ağzı · Ma enkliktik edatı

Özet

Ölçünlü dil içerisinde çeşitli yönlerden farklılık gösteren konuşma dili ağız olarak tanımlanır. Türkiye’de A. Maksimov’un 1867 yılında Hüdavendigar ve Karamanlı Ağızları üzerine yazdığı denemelerle başlayan ağız araştırmaları 12 Temmuz 1932 tarihinde Türk Dili Tetkik Cemiyetinin kurulmasıyla yaygınlaşmıştır. Kurulan bu cemiyet ilki 1932-1934, ikincisi 1952-1959 yılları arasında olmak üzere iki önemli derleme çalışması yapmıştır. Bu iki derlemeden elde edilen malzeme 1963-1982 yılları arasında Türkiye’de Halk ağzından Derleme Sözlüğü adıyla yayımlanmıştır. Ülkemizde üniversitelerin kurulmasıyla ağız çalışmaları üzerine yapılan çalışmalarda büyük artış görülmüştür. Bununla birlikte hâlâ ağız derlemelerinin yapılmadığı il ve yöreler bulunmaktadır. Bu illerden biri ağız derlemelerinin yapıldığı dönemde il statüsünde bulunmayan Batman’dır. Batman, 16 Mayıs 1990 tarihinde il statüsünü kazanmış olup Batman’da yaygın olarak Türkçe, Kürtçe ve Arapça konuşulmaktadır. Bu çok dilli yapı bu diller arasında etkileşimi sağlamış ve Batman’a özgü bir ağız özelliği oluşturmuştur. Batman’da kullanılan bu ağız özelliklerinin karakteristik özelliklerinden biri “ma” enklitik edatıdır. Bu çalışmada Batman ağzında kullanılan “ma” enklitik edatının yüklendiği anlamlar tespit edilip bu anlamlar örneklendirilmiştir.

🔖

Cite This Article

TUĞLUK, M. E. (2023). BATMAN AĞZINDA “MA” ENKLİTİĞİ. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, Sayı: 19 - GÜZ 2023, 379–391. https://ajindex.com/articles/971827

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (20)

  1. Ağırman, Feyzullah. İki Dilli Ortaokul Öğrencilerinin Türkçe Öğrenimi Üzerine Bir Değerlendirme (Batman Örneği). Nevşehir: Nevşehir Üniversitesi,
  2. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2019.
  3. Alkayış, M. Fatih. “Adıyaman Ağzında Kullanılan İki Enklitik Edatı: ke, o ” Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 4/6 (2011), 1-10.
  4. Atay, Ayten. “Eski Türkçede ma / me Edatının Anadolu Ağızlarındaki Kalıntısı”. Türk Dili, 610 (2002), 826-828.
  5. Ay, Özgür. Ağız Atlası Kılavuz Kitabı Üzerine. Türk Dili, 2017, s. 105-109
  6. Başkan, Ahmet. Bismil Ağzı İnceleme-Metinler-Dizin. Diyarbakır: Dicle Üniversitesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2012.
  7. Baydar, Turgut. “Erzincan ve Yöresi Ağızlarında -sA Enklitiği”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 31 (2012), 83-92.
  8. Boz, Erdoğan - Günay Aktaş, Semra. Eskişehir İli Dil Atlası. Ankara: Gazi Kitabevi Yayınları, 2017.
  9. Bulut, Serdar. “Türkiye Türkçesi Ağızları Üzerine Çalışma Yapılmayan İl ve İlçeler”. Turkish Studies 8/1 (2013), 1129-1149.
  10. Clauson, Sir Gerard. An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish. Oxford University Press, 1972.
  11. Demiryan, Raffi. Dizionario Italiano-Turco İtalyanca Türkçe Sözlük. İstanbul: İnkılâp, 1993.
  12. Ercilasun, Ahmet Bican. “La Enklitiği ve Türkçede Bir Pekiştirme Enklitiği”. Teorisi, Dil Araştırmaları Dergisi, 2 (2008), 35-56.
  13. Erkınay Tamtamış, Hadra Kübra. “Yerli Ağızlar Arasındaki İlişki Mardin Örneği”. Uluslararası Türkiye TürkçesiAğız Araştırmaları Çalıştayı Bildirileri, 383-408. 7-8 Kasım 2019.
  14. Erten, Münir. Diyarbakır Ağzı İnceleme-Metinler-Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2015. Gabain A. Von. Eski Türkçenin Grameri. çev. Mehmet Akalın. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2007.
  15. Gül, Meltem. “Kutadgu Bilig’de Enklitik Edatları”. Jass International Journal of Social Science, 34 (2015), 403-416.
  16. Gül, Meltem. “Kutadgu Bilig’de Enklitik Edatları”. The Journal of Academic Social Science Studies, 34 (2015), 403-416.
  17. Ilgın, İsmail. Eski Türkçede Ok/Ök Enklitiği. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2020.
  18. İpek, Birol. “Divânü Lugâti’t-Türk’te Geçen Enklitik Edatları”. Turkish Studies. 4/3 (2009), 1199-1212.
  19. Kalaycı, Ünal. “Batman Ağzı ve Batman Ağzında Kendi+İyelik+Yönelme Durum Eki Yapısı”. Turkish Studies - Language, 17/4 (2022), 1265-1276.
  20. Kalsın, Şirvan. “Kıbrıs Ağzında Ma’lı Cümleler”, Türkiye Türkçesi Ağız Araştırmaları Çalıştayı Bildirileri, Urfa: 25-30 Mart 200