Journals / Burdur İlahiyat Dergisi / 2020 / Cilt: 1 Sayı: 1

MECMAʿU’L-ENHUR FÎ ŞERHİ MÜLTEKA’L-EBHUR ADLI ESERİ ÇERÇEVESİNDE ŞEYHÎZÂDE DAMAD EFENDÎ’NİN KIYAS GÖRÜŞÜ

Pages
108–126
Publication Date
2020-12-10
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Çalışma kıyas yoluyla amel edilmesi daha yüksek olanın varlığı veya kıyastan daha güçlü olanın varlığı nedeniyle Damad Efendî’nin kıyasa değindiği veya terkettiği konular çerçevesinde incelenmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Damad Efendi lakaplı Şeyhîzâde, Osmanlı Devleti döneminde yetişen, fıkıh ilmi konusunda uzmanlaşmış ve eserleri arasında Hanefi kitaplarının en önemli metinlerinden biri olan Mültaka’l- Ebhur isimli kitabı şerh etmiş ve ona Mecmaʿu’l-Enhur adını vermiştir.
📊
Key Findings & Data:İllette birleşmeleri sebebiyle bilinenden hareketle bilinmeyene ulaşmayı ifade eden kıyasa önem verenlerden sayılmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Çalışma kıyas yoluyla amel edilmesi daha yüksek olanın varlığı veya kıyastan daha güçlü olanın varlığı nedeniyle Damad Efendî’nin kıyasa değindiği veya terkettiği konular çerçevesinde incelenmiştir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Fıkıh Usulü · Damad · Kıyas

Özet

Damad Efendi lakaplı Şeyhîzâde, Osmanlı Devleti döneminde yetişen, fıkıh ilmi konusunda uzmanlaşmış ve eserleri arasında Hanefi kitaplarının en önemli metinlerinden biri olan Mültaka’l- Ebhur isimli kitabı şerh etmiş ve ona Mecmaʿu’l-Enhur adını vermiştir. İllette birleşmeleri sebebiyle bilinenden hareketle bilinmeyene ulaşmayı ifade eden kıyasa önem verenlerden sayılmaktadır. Kıyas, İstidlalda Kurân, sünnet, icmadan sonra dördüncü asıl kabul edilir. Olayların sınırsız ve nassların sınırlı olması, insanlardan zorluğun giderilmesi için âlimin meselelerde asıl ile benzerlik bulduğunda yapabildiği kadarıyla kıyasla amel etmesi gerekmektedir. Bu konunun öneminden dolayı bu çalışmada Damad Efendî’nin fıkıh kitabında usul görüşü ele alınmıştır. Gerçi kıyasın yeri fıkıh değil usul kitaplarıdır. Bu çalışma Damad Efendî’nin fıkıh kitabında usulün rolünü ortaya çıkarmıştır. Çalışma kıyas yoluyla amel edilmesi daha yüksek olanın varlığı veya kıyastan daha güçlü olanın varlığı nedeniyle Damad Efendî’nin kıyasa değindiği veya terkettiği konular çerçevesinde incelenmiştir.

🔖

Cite This Article

QUMRİ, B. T. A. (2020). MECMAʿU’L-ENHUR FÎ ŞERHİ MÜLTEKA’L-EBHUR ADLI ESERİ ÇERÇEVESİNDE ŞEYHÎZÂDE DAMAD EFENDÎ’NİN KIYAS GÖRÜŞÜ. Burdur İlahiyat Dergisi, Cilt: 1 Sayı: 1, 108–126. https://ajindex.com/articles/919677

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (4)

  1. Alaeddin el-Buhârî, Abdülaziz b. Ahmed b. Muhammed. Keşfü’l-hafâ ‘an usûli Fahri’l-İslam el- Bezdevî. thk. Abdullah Mahmud Muhammed Ömer. Beyrut: Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1. Basım, 1418/1997. Alaeddin es-Semerkandî, Şemsünnazar Ebu Bekir Muhammed b. Ahmed. Mîzânü’l-usûl fi netâici’l-ukûl. thk. Muhammed Zeki Abdilber. Katar: Metâbiu’d-Devhati’l-Hadise, 1. Basım, 1984. Ali b. İsmail el-Ebyârî. et-Tahkik ve’l-beyan fi Şerhi’l-Burhan fi usûli’l-fıkh. thk. Ali b. Abdurrahman Bessam el-Cezairî. Doktora Tezi. Kuveyt: Daru’z-Ziya, Tabaa Hasse li Vizâreti’l-Evkaf, 1434/2013. Âmidî, Ebü’l-Hasan Seyyidüddin Ali b. Ebi Ali b. Muhammed Salim es-Salebî. el-İhkam fi usuli’l-ahkâm. thk. Seyyid el-Cemilî. Beyrut: Daru’l-Kitâbi’l-Arabî, 1. Basım, 1404/1983.
  2. Al-Qassab, Ahmed Hazim, Kelâmcılara Göre Gâiyye1, Bartın Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi, Türkiye -Bartin, Cilt: 1, Sayı: 13, 2020. Bedreddin el-Aynî, Ebu Muhammed Mahmud b. Ahmed b. Musa el-Ayntâbî. el-Binâye fi Şerhi’l-Hidaye. Beyrut: Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1. Basım, 1420/2000. Bedreddin el-Aynî, Ebu Muhammed Mahmud b. Ahmed b. Musa el-Ayntâbî. Nühebü’l-efkâr fi tenkihi mebâni’l-ahbâr fi Şerhi Meâni’l-âsâr. thk. Ebu Temim Yasir b. İbrahim. Katar: Vizâretü’l-Evkaf ve’ş-Şüüni’l-İslamiyye, 1. Basım, 1429/2008. Bedreddin el-Aynî, Ebu Muhammed Mahmud b. Ahmed b. Musa el-Ayntâbî. Minhetü’s-sülûk fi Şerhi Tuhfeti’l-mülûk. thk. Ahmed Abdurrezzak el-Kübeysî. Katar: Vizâretü’l-Evkaf ve’ş-Şüûni’lİslamiyye, 1. Basım, 1428/2007. Bezdevî, Ebü’l-Hasan Fahrü’l-İslam Ali b. Muhammed b. el-Hüseyn b. Abdülkerim. Usûlü’l- Bezdevî Kenzü’l-vusûl ila marifeti’l-usûl. Karaçi: Ecâvid Pres, ts. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmail. el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ. thk. Mustafa Dîb el-Boğa. Beyrut: Dâru İbn Kesir, 1. Basım, 1987. Cessâs, Ahmed b. Ali Ebu Bekir er-Râzî el-Hanefî. el-Fusûl fi’l-usûl. Kuveyt: Vizaretü’l- Evkafi’l-Kuveytiyye, 2. Basım, 1994. Cüveynî, İmamü’l-Haremeyn Ebü’l-Meâlî Rükneddin Abdülmelik b. Abdullah b. Yusuf b. Muhammed. el-Burhan fi usuli’l-fıkh. thk. Salahaddin b. Muhammed Uveyze. Beyrut: Daru’l-Kütübi’lİlmiyye, 1. Basım, 1997.
  3. Damad, Şeyhîzâde Abdurrahman b. Muhammed b. Süleyman el-Gelibolulî. Mecme‘u’l-enhur fi Şerhi Mülteka’l-ebhur. Beyrut: Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2. Basım, 2016. Debûsî, Ebu Zeyd Abdullah b. Ömer b. İsa el-Hanefî. Takvimü’l-edille fi usûli’l-fıkh. thk. Halil Muhyiddin el-Mis. Beyrut: Daru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1. Basım, 1421/2001.
  4. Ebu Zehre, Muhammed. Usûli’l-fıkh. Kahire: Daru’l-Fikri’l-Arabî