SavedAdd your journal

Journals / Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi / 2019 / Cilt: 5 Sayı: 7

GÜMÜŞHANE YÖRESİNDE TÜRK KOZMOLOJİSİNİN VE ESKİ TÜRK İNANCININ İZLERİ

Merve KARAÇAY TÜRKAL
Rıdvan PALANCI
Pages
69–83
Publication Date
2019-06-28
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Çalışmadan elde edilen verilerin, eski Türk halklarının kültürleri ve aile yapıları ile ilgilenen, ayrıca Gümüşhane ilinin kültürel yapısını ve bu çerçevede tarihsel gelişimini araştıran konunun uzmanlarına önemli katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışmada, Merkez Gümüşhane ve ilçelerinde eski Türk inançlarının kültürel bir belirleyici olup olmadığını ortaya koymak amaçlanmıştır.
📊
Key Findings & Data:Eski çağlarda, tabiatüstü güçlere hayranlık duyulduğu, Türklerin İslamiyet’le tanışmadan önce Gök Tanrı inancına sahip olduğu ve Türkler üzerinde Şamanizm’in etkisi bilinmektedir.
💡
Conclusion & Impact:Çalışmadan elde edilen verilerin, eski Türk halklarının kültürleri ve aile yapıları ile ilgilenen, ayrıca Gümüşhane ilinin kültürel yapısını ve bu çerçevede tarihsel gelişimini araştıran konunun uzmanlarına önemli katkıda bulunacağı düşünülmektedir.
🔬Design:Lab & Field Experiment
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Eski Türk İnancı · Şaman · Şamanizm

Özet

Bu çalışmada, Merkez Gümüşhane ve ilçelerinde eski Türk inançlarının kültürel bir belirleyici olup olmadığını ortaya koymak amaçlanmıştır. Eski çağlarda, tabiatüstü güçlere hayranlık duyulduğu, Türklerin İslamiyet’le tanışmadan önce Gök Tanrı inancına sahip olduğu ve Türkler üzerinde Şamanizm’in etkisi bilinmektedir. Bu bilgilere dayanarak, Gümüşhane’de geçmişten günümüze gelen eski Türk inanışlarının sürdürülür olup olmadığını araştırmak için nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmada, Gümüşhane yöresinde nazardan korunma yolları, ateş ve ocak kültleri, ağaç kültü, su pınarları ve nehirler ile ilgili inanışlar ve uygulamaların yanı sıra kargalardan haber bekleme, yerin altındaki öküz ve balık, kapı eşiğine oturanın çarpılacağı veya uğursuzluğa uğrayacağı ile cenaze ve yas törenlerindeki bazı inanışlar ve uygulamalar başlıklar halinde incelenmiştir ve bu gün, Gümüşhane yöresinde yaygın birçok inanışın, gelenek ve göreneğin eski Türk inancı ile bağlantılı olduğu tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen verilerin, eski Türk halklarının kültürleri ve aile yapıları ile ilgilenen, ayrıca Gümüşhane ilinin kültürel yapısını ve bu çerçevede tarihsel gelişimini araştıran konunun uzmanlarına önemli katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

🔖

Cite This Article

TÜRKAL, M. K., PALANCI, R. (2019). GÜMÜŞHANE YÖRESİNDE TÜRK KOZMOLOJİSİNİN VE ESKİ TÜRK İNANCININ İZLERİ. Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 7, 69–83. https://ajindex.com/articles/918865

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (46)

  1. Arsal, Sadri Maksudi (1947),
  2. Türk Hukuk Tarihi, İstanbul:
  3. İÜ Hukuk Fak. Yayınları.
  4. Boratav, Pertev Naili (2012), Türk Mitolojisi, (Çev. Recep Özbay), Ankara:
  5. Bilgesu Yayıncılık. Bayat, Fuzuli (2006),
  6. Ana Hatlarıyla Türk Şamanlığı, İstanbul:
  7. Ötüken Neşriyat. Beydili, Celal (2004),
  8. Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Ankara:
  9. Yurt Kitap-Yayınları.
  10. Çıblak, Nilgün (2004), “Halk Kültüründe Nazar, Nazarlık İnancı ve Bunlara Bağlı Uygulamalar”, Türklük Bilimi Araştırmaları (TÜBAR), 15, 103-125.
  11. Ergin, M. (2003),
  12. Orhun Abideleri, İstanbul:
  13. Hisar Yayınları.
  14. Esin, Emel (2001),
  15. Türk Kozmolojisine Giriş, İstanbul: Kabalcı Yayınları. ______, (2003), Orta Asya’dan Osmanlıya Türk Sanatında İkonografik Motifler, İstanbul:
  16. Kabalcı Yayınevi.
  17. Gökalp, Ziya (2010),
  18. Türk Töresi, İstanbul:
  19. Toker Yayınları.
  20. Gökyay, Orhan Şaik (2013),
  21. Dede Korkut Hikayeleri, İstanbul:
  22. Kabalcı Yayıncılık.Gömeç, Saadettin. (2003), “Eski Türk İnancı Üzerine Bir Özet”, Tarih Araştırmaları Dergisi, 21(33), 79-104.
  23. İnan, Afet (1952), “Müslüman Türklerde Şamanizm Kalıntıları”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 4, 19-30. ______, (1976),
  24. Eski Türk Dini Tarihi, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi. ______, (1986),
  25. Tarihte ve Bugün Şamanizm, Ankara: TTK Basımevi. ______, (1998),
  26. Makale ve İncelemeler, Ankara:
  27. TTK Basımevi. Kafesoğlu, İbrahim (1990),
  28. Eski Türk Dini, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları. ______, (2013),
  29. Türk Milli Kültürü, İstanbul:
  30. Ötüken Neşriyat. Kalafat, Yaşar (2009),
  31. Halk İnançlarından Mitolojiye, Ankara:
  32. Berikan Yayınevi.
  33. Kaşgarlı Mahmud (2010), Divan-ı Lügat’it-Türk, (Çev. Fuat Bozkurt), İstanbul:
  34. Eğitim Kitabevi.
  35. Kaya, Abdullah (2013), İlhanlıların Anadolu Türkmen Beylerine Karşı Politikası, EÜSBED, 2, 293-326.
  36. Kaya, Muharrem (2001), “Eski Türk İnanışlarının Türkiye’deki Halk Hekimliğinde İzleri”, Folklor/Edebiyat Dergisi, 7(25), 199-218. Kuran-ı Kerim Meâli, (2001), Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
  37. Mau-Tsai, Lıu (2007),
  38. Çin Kaynaklarına Göre Doğu Türkleri, İstanbul:
  39. Selenge Yayınevi.
  40. Okur, Mehmet (2007), “Pontus Meselesinin Ortaya Çıkışı ve Karadeniz Bölgesinde Pontusçu Faaliyetler” Karadeniz Araştırmaları, 14, 1-28.
  41. Onay, İbrahim (2013), “İslamiyetten Önce Türklerde, Cenaze ve Defin İşlemlerinde Uygulanan Gelenekler ve Bunların Amaçları”, Jass Studies, 6(3), 479-490.
  42. Ögel, Bahaeddin (2003),
  43. Türk Mitolojisi, Cilt 2, Ankara:
  44. TTK Yayınları.
  45. Örnek, Sedat Veyis (1988), 100 Soruda İlkellerde Din, Büyü, Sanat, Efsane, İstanbul:
  46. Bilgesu Yayıncılık. Özarslan, Metin (2003),