Bu çalışmada, Hamza-i Kebir Türbesi’nin detaylı mimari analizi yapılarak türbenin Akkoyunlu mimarisi ve Anadolu Türbe Mimarisi içindeki önemi vurgulanacaktır.
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:Anadolu’da 14. yüzyıl sonu ile 15. yüzyıl arası maddi kültür bağlamında birçok eser bırakan Akkoyunlular, coğrafik olarak Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde hâkimiyet kurmuş bir devlettir.
📊
Key Findings & Data:Çalışmamıza konu olan türbenin, banisi Sultan Hamza’nın ölümünden önce, kendisi tarafından Mardin Valisi olarak görev aldığı 1432-1435 yıllarından sonra, Akkoyunlu Beyliği’nin idaresini ele geçirdiği dönemde (1438-1444) inşa ettirdiği anlaşılmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Bu çalışmada, Hamza-i Kebir Türbesi’nin detaylı mimari analizi yapılarak türbenin Akkoyunlu mimarisi ve Anadolu Türbe Mimarisi içindeki önemi vurgulanacaktır.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Mardin · Akkoyunlu · Türbe
Özet
Anadolu’da 14. yüzyıl sonu ile 15. yüzyıl arası maddi kültür bağlamında birçok eser bırakan Akkoyunlular, coğrafik olarak Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde hâkimiyet kurmuş bir devlettir. Mardin’de Akkoyunlu hükümdarlarının çok sayıda eser inşa ettirdikleri bilinenmektedir. Çalışmamıza konu olan türbenin, banisi Sultan Hamza’nın ölümünden önce, kendisi tarafından Mardin Valisi olarak görev aldığı 1432-1435 yıllarından sonra, Akkoyunlu Beyliği’nin idaresini ele geçirdiği dönemde (1438-1444) inşa ettirdiği anlaşılmaktadır. Bu çalışmada, Hamza-i Kebir Türbesi’nin detaylı mimari analizi yapılarak türbenin Akkoyunlu mimarisi ve Anadolu Türbe Mimarisi içindeki önemi vurgulanacaktır.
YEŞİLBAŞ, E. (2016). Mardin’de Hamza-i Kebir Türbesi Üzerine Yeni Değerlendirmeler. Milel ve Nihal, Cilt: 11 - Sayı: 2, 163–182. https://ajindex.com/articles/90434
Altun, Ara, Mardin’de Türk Devri Mimarisi, İstanbul 1971 (2. Baskı İstanbul ). Artuk, İbrahim, "Mardin'de Akkoyunlu Hamza'nın Mezarı", Selçuklu Araştır- maları Dergisi, S. l, Ankara 1970, s. 157-159.
Artuk, İbrahim, Artuk İlinin Tarihi Belgesi, İstanbul (tarihsiz). Aslanapa, Oktay, Türk Sanatı, Ankara 1990.
Bilgicioğlu, Banu, “ Mardin”( Mimari), İ.A., C. 28, Ankara 2003, s.48-51.
Ebu Bekr-i Tihrani, Kitab-ı Diyarbekriyye, ( Çev. Mürsel Öztürk), Ankara Eken, Galip, “19. Yüzyıl Mardin Vakıfları Üzerine”, Selçuk Üniversitesi Tür- kiyat Araştırmaları Dergisi, S.20, s. 233-253.
Eken, Galip, “19. Yüzyıl Mardin Vakıfları”, I. Uluslararası Mardin Tarihi Sem- pozyumu (26-28 Mayıs 2006),
Bildirileri, İstanbul 2006, s.469-474.
Erdem, İlhan, “Akkoyunlu Devletini Meydana Getiren Aşiretler”, Ege Üni- versitesi Edebiyat Fakültesi Tarih İncelemeleri Dergisi, S.VI, İzmir 1991, s. 243-265.
Erdem, İlhan, “Mardin’de Akkoyunlu Mirası”, I. Uluslararası Mardin Tarihi Sempozyumu ( 26-28 Mayıs 2006, Mardin), Bildirileri, İstanbul 2006, s.399-407.
Erşahin, Seyfettin, Akkoyunlular, Siyasal, Kültürel, Ekonomik ve Sosyal Tarih, Ankara 2002.
Gabriel, Albert, VoyagesArchéologiques dans la TurquieOriantale, Paris 1940.
Göyünç, Nejat, XVI. Yüzyılda Mardin Sancağı, Ankara 1991.
Hinz, Walther, Şeyh Cüneyd ve Uzun Hasan, ( Çev. T. Bıyıkoğlu), Ankara Keleş, Hamza, “Anadolu’da Akkoyunlu Kültür Mirası; Tarihi Eserler”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, S. 38, 2006, s.63-81.
Kılıç, Remzi, “Fatih Devri (1451-1481) Osmanlı-Akkoyunlu İlişkileri”, Erci- yes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 14/1, 2003, s. 118. Paydaş, Kazım, “ Ak-koyunlular Döneminde Ticaret”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırmaları Dergisi, C. 23, S.36, s.213-223.
Paydaş, Kazım,“Ak- Koyunlular Döneminde Mardin”, Makalelerle Mardin, ( edi. İbrahim Özçoşar), C.I, İstanbul 2007, s.307-324.
Soyukaya, Nevin vd., Mardin Kültür Envanteri, İstanbul 2013.
Sözen, Metin, Anadolu’da Akkoyunlu Mimarisi, İstanbul 1975.
Sözen, Metin, "Anadolu'da Akkoyunlu Mimarisinin Özellikleri", I. Milletlera- rası Türkoloji Kongresine Sunulan Bildiriler, İstanbul 1973, s. 92-93.
Sümer, Faruk, “ Ak-koyunlular”,Türk Dünyası Araştırmaları, S. 40, İstanbul, s.1-38.
Sümer, Faruk, “Akkoyunlular”,İslam Ansiklopedisi, C.II, İstanbul 1989, s.270 Tansel, Selâhattin, Fatih Sultan Mehmed'in Siyası ve Askeri Faaliyeti, Ankara Tuncer, Orhan Cezmi,