Journals / Asya Studies / 2023 / Cilt: 7 Sayı: 23

THE HISTORY OF İÇ OĞUZA DIŞ OĞUZ ASİ OLUP BEYREK ÖLDÜĞÜ BOY

İÇ OĞUZA DIŞ OĞUZ ASİ OLUP BEYREK ÖLDÜĞÜ BOY’UN TARİHİ

Pages
123–148
Publication Date
2023-03-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In this study, the history of Ic Oguza Dis Oguz Asi Olup Beyrek Oldugu Boy in Dede Korkut was examined.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The twelfth epic in the Book of Dede Korkut is Ic Oguza Dis Oguz Asi Olup Beyrek Oldugu Boy.
📊
Key Findings & Data:An important historical layer of this epic is the murder of the Western Gokturk ruler Tong Yabgu Kagan (618-630) by his uncle in 630, which is one of the important turning points in Turkish history and the murder of the Turgesh ruler Su-lu Kagan (716-738) by two of his men in 738.
💡
Conclusion & Impact:In this study, the history of Ic Oguza Dis Oguz Asi Olup Beyrek Oldugu Boy in Dede Korkut was examined.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Dede Korkut · Salur Kazan · Kazan

Abstract

The twelfth epic in the Book of Dede Korkut is Ic Oguza Dis Oguz Asi Olup Beyrek Oldugu Boy. Ic Oguza Dis Oguz Asi Olup Beyrek Oldugu Boy contains many historical-epic-legendary-mythological layers that go deep into history. There are two layers in Ic Oguza Dis Oguz Asi Olup Beyrek Oldugu Boy: the Lower Layer and the Upper Layer. The Lower Layer consists of the Oldest Periods Layer, the Scythian/Saka-Xiongnu-Kangju-Wusun Layer, the Gokturk-Turgesh Layer, the Oghuz Layer. The research focused on the lower layer. Ic Oguza Dis Oguz Asi Olup Beyrek Oldugu Boy is related to the Yada/Yagmur Tasi legend in ancient Turks. This epic may have a lower layer dating back to the Scythian/Saka-Xiongnu-Kangju-Wusun period. A lower layer of epic is related to the Gokturk-Turgesh period. An important historical layer of this epic is the murder of the Western Gokturk ruler Tong Yabgu Kagan (618-630) by his uncle in 630, which is one of the important turning points in Turkish history and the murder of the Turgesh ruler Su-lu Kagan (716-738) by two of his men in 738. A lower layer of epic is related to the Oghuz period. The existence of a Turkmenistan variant called Icoguzların Dasoguzlar Bilen Melaslasmagi of the Ic Oguza Dis Oguz Asi Olup Beyrek Oldugu Boy, and there are many other Turkmenistan variants, the name of Aladag and Arku Beli Ala Dag, which mentioned in the epic, and there are also other narratives in Central Asia associated with this epic, date back to before the 10th-11th centuries, when Oghuzs were still in Central Asia. The uppermost layer of Ic Oguza Dis Oguz Asi Olup Beyrek Oldugu Boy is related to the later periods and examined under Top Layer. In this study, the history of Ic Oguza Dis Oguz Asi Olup Beyrek Oldugu Boy in Dede Korkut was examined.

Özet

Dede Korkut Kitabı’ndaki on ikinci boy İç Oğuza Dış Oğuz Asi Olup Beyrek Öldüğü Boy’dur. İç Oğuza Dış Oğuz Asi Olup Beyrek Öldüğü Boy tarihin derinliklerine uzanan birçok tarihi-destani-efsanevi-mitolojik tabakayı bünyesinde barındırmaktadır. İç Oğuza Dış Oğuz Asi Olup Beyrek Öldüğü Boy’da iki tabaka bulunmaktadır: Alt Tabaka ve Üst Tabaka. Alt Tabaka En Eski Devirler Tabakası, İskit/Saka-Hun-Kanglı-Usun Tabakası, Göktürk-Türgiş Tabakası, Oğuz Tabakası’ndan oluşmaktadır. Araştırmada alt tabakaya ağırlık verilmiştir. İç Oğuza Dış Oğuz Asi Olup Beyrek Öldüğü Boy eski Türklerdeki Yada/Yağmur taşı efsanesi ile ilgilidir. Boyun İskit/Saka-Hun-Kanglı-Usun dönemine uzanan bir alt tabakası olabilir. Boyun bir alt tabakası Göktürk-Türgiş dönemiyle ilgilidir. Bu boyun önemli bir tarihi tabakası, Türk tarihindeki önemli dönüm noktalarından olan, 630 yılında Batı Göktürk hükümdarı Tong Yabgu Kağan (618-630)’ın amcası tarafından öldürülmesi ve 738 yılında Türgiş hükümdarı Su-lu Kağan'ın (716-738) iki adamı tarafından öldürülmesi olayları ile ilgilidir. Boyun bir alt tabakası Oğuz dönemiyle ilgilidir. İç Oğuza Dış Oğuz Asi Olup Beyrek Öldüğü Boy’un İçoğuzların Daşoğuzlar Bilen Melallaşmağı adlı Türkmenistan varyantının olması ve daha başka birçok Türkmenistan varyantının olması, boyda geçen Aladağ’ın ve Arku Beli Ala Dağ’ın adı, ayrıca Orta Asya’da bu boyla ilişkili başka anlatıların da yer alması, bu boyun tarihi köklerinin Oğuzlar’ın Orta Asya’da bulundukları 10.-11. yüzyıllardan daha eski bir tarihe ait olduğunu göstermektedir. İç Oğuza Dış Oğuz Asi Olup Beyrek Öldüğü Boy’un en üst tabakası sonraki dönemlerle ilgilidir ve Üst Tabaka başlığı altında incelenmiştir. Bu çalışmada Dede Korkut’taki İç Oğuza Dış Oğuz Asi Olup Beyrek Öldüğü Boy’un tarihi incelenmiştir.

🔖

Cite This Article

EYÜBOĞLU, D. C. (2023). THE HISTORY OF İÇ OĞUZA DIŞ OĞUZ ASİ OLUP BEYREK ÖLDÜĞÜ BOY. Asya Studies, Cilt: 7 Sayı: 23, 123–148. https://ajindex.com/articles/900871

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (24)

  1. Abdulla, K. (2015). Mitten Yazıya veya Gizli Dede Korkut, (Akt. Ali Duymaz). İstanbul:
  2. Ötüken Neşriyat. Acıduman, A. & Arda, B. (2011). Dede Korkut Öyküleri Tıp Tarihi Bakış Açısıyla Ne Söyler?. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 0(54), 189-196.
  3. Aça, M. (2002). Kazak Türklerinin Destanları ve Destancılık Geleneği. Konya: Kömen Yayınları.
  4. Aşırov, A. (2000). Türkmen Nüshasının Değeri. (haz. A. Kahya Birgül & A. Şimşek Canpolat). Uluslararası Dede Korkut Bilgi Şöleni (Ankara, 19-21 Ekim 1999) Bildirileri İçinde (s. 49-54). Ankara:
  5. AKM Yayınları.
  6. Avezov, M. (1997). Kozı Körpeş-Bayan Sulu, (akt. Z. İsmail & A. Güngör). Bilig, 0(5), 93-106.
  7. Bahadırova, S. (2005). Dede Korkut Kitabı ve Alpamıs Destanı’nın Karakalpak Varyantı, (akt. P. Dönmez Fedakar). Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, V(1), 113-120.
  8. Barthold, V. V. (2004). Orta Asya Türk Tarihi -Dersleri-. Ankara:
  9. Çağlar Yayınları.
  10. Bayat, F. (2000). Dede Korkut Kitabı'nda Devletçilik. (haz. A. Kahya Birgül & A. Şimşek Canpolat). Uluslararası Dede Korkut Bilgi Şöleni (Ankara, 19-21 Ekim 1999) Bildirileri İçinde (s. 63-75). Ankara:
  11. AKM Yayınları.
  12. Bayat, F. (2006). Ana Hatlarıyla Türk Şamanlığı. İstanbul:
  13. Ötüken Neşriyat. Bayat, F. (2016).
  14. Mitten Tarihe, Sözden Yazıya Dede Korkut Oğuznameleri. İstanbul:
  15. Ötüken Neşriyat. Baydur, S. Y. (1951). Evripides’in Alkestis’i - Dede Korkut’un Deli Dumrul’u. Türk Dili, 0(1), 27-28.
  16. Boratav, P. N. (1958). Dede Korkut Hikayelerindeki Tarihi Olaylar ve Kitabın Telif Tarihi. Türkiyat Mecmuası, XIII(48), 31-62.
  17. Boratav, P. N.(2012). Türk Mitolojisi / Oğuzların - Anadolu, Azerbaycan ve Türkmenistan Türklerinin Mitolojisi, (çev. R. Özbay). Ankara:
  18. BilgeSu Yayıncılık. Chavannes, E. (2013). Çin Kaynaklarına Göre Batı Türkleri, (çev. M. Koç). İstanbul:
  19. Selenge Yayınları.
  20. Çoruhlu, Y. (2015). Türk Mitolojisinin Ana Hatları. İstanbul:
  21. Kabalcı Yayıncılık. Dursun, A. (2011). Dede Korkut Hikâyelerinde Halk Hukuku. Turkish Studies, 6(4), 107-122.
  22. Duymaz, A. (1996). Kıpçak Sahası Türk Destanlarında Bir Oğuz Alpı: Salur Kazan. Millî Folklor, 0(31-32),. 49-59.
  23. Ebülgazi Bahadır Han (1974). Türklerin Soy Kütüğü (Şecere-i Terakime), (haz. M. Ergin). İstanbul: Tercüman 1001 Temel Eser Serisi. Ekici, M. (2019). Dede Korkut Kitabı Türkistan/Türkmen Sahra Nüshası, Soylamalar ve 13. Boy, Salur Kazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürmesi, Orijinal Metin (Tıpkıbasım), Transkripsiyon, Aktarma. İstanbul:
  24. Ötüken Neşriyat. Ercilasun, A. B. (1994). Dede Korkut Kitabı ile Oğuz Destanı Arasındaki Münasebetler, I.